Thành phố vẫn duy trì cơ chế “tham vấn bộ ngành” ở nhiều lĩnh vực trong Luật Đô thị đặc biệt sẽ khiến quá trình triển khai kéo dài, mất cơ hội phát triển, theo bà Phạm Phương Thảo.
Ý kiến được nguyên chủ tịch HĐND TP HCM Phạm Phương Thảo đưa ra tại hội thảo góp ý của nguyên lãnh đạo Trung ương và thành phố cho dự thảo Luật đô thị đặc biệt, chiều 28/5.
Theo bà Thảo tinh thần quan trọng nhất của dự thảo luật là phải tăng mạnh thẩm quyền, tính chủ động và nguồn lực cho TP HCM phát triển. Những nội dung thành phố đã được Quốc hội, Chính phủ cho cơ chế đặc thù nên để TP HCM chủ động quyết định và thực hiện, không tiếp tục phải xin ý kiến hay chờ hướng dẫn từ các bộ ngành.
Nguyên chủ tịch HĐND TP HCM Phạm Phương Thảo góp ý dự thảo Luật Đô thị đặc biệt, chiều 28/5. Ảnh: An Phương
"Cho thẩm quyền thì cho luôn", bà nói và cho rằng kinh nghiệm nhiều năm qua khi thực hiện các cơ chế đặc thù việc phải báo cáo, xin ý kiến các bộ ngành thường khiến công việc chậm trễ bởi các bộ phản hồi không kịp thời.
Bà dẫn ví dụ trong lĩnh vực như giáo dục đại học, cần cho phép TP HCM được sáp nhập, chia tách trường phù hợp điều kiện thành phố, quy định rõ trong luật mà không phải xin ý kiến.
"Cái gì luật hóa được thì luật hóa luôn để đẩy nhanh thực hiện, không nên quy định ngập ngừng, câu từ rào đón như dự thảo", bà nói.
Theo dự thảo Luật Đô thị đặc biệt, một số lĩnh vực vẫn giữ cơ chế phải lấy ý kiến hoặc tham vấn các bộ ngành trung ương trước khi triển khai.
Ví dụ, trong giáo dục đại học, việc thành lập, sáp nhập hoặc giải thể các trường đại học, cao đẳng công lập trực thuộc TP HCM vẫn cần có ý kiến hiệp thương của Bộ Giáo dục và Đào tạo. Các trường đại học, cao đẳng có vốn đầu tư nước ngoài hoặc chương trình liên kết đào tạo với nước ngoài phải lấy ý kiến bộ này trước khi được chấp thuận.
Tại Trung tâm tài chính quốc tế TP HCM (VIFC-HCMC), cơ quan điều hành của thành phố chỉ được ban hành điều kiện, thủ tục cấp phép cho các tổ chức tài chính quốc tế sau khi lấy ý kiến các bộ, ngành liên quan. UBND TP HCM cũng phải tham vấn ý kiến bộ ngành trước khi hướng dẫn hạn mức đầu tư và sử dụng dịch vụ tại trung tâm tài chính.
Trong lĩnh vực văn hóa, UBND TP HCM được quyết định việc bảo quản, tu bổ di tích quốc gia và di tích quốc gia đặc biệt, song phải tham vấn cơ quan quản lý nhà nước về văn hóa ở Trung ương trước khi thực hiện.
Khu trung tâm TP HCM, tháng 10/2025. Ảnh: Quỳnh Trần
Trong khi đó, GS.TS Nguyễn Ngọc Trân, nguyên phó chủ nhiệm Uỷ ban đối ngoại Quốc hội, cho rằng điểm tích cực lớn nhất của dự thảo là định hướng tháo gỡ các điểm nghẽn về quyền hạn, tạo điều kiện để TP HCM phát triển tương xứng vai trò đầu tàu kinh tế, khoa học công nghệ của cả nước. Nhiều thẩm quyền được phân cấp mạnh hơn cho thành phố theo tinh thần "địa phương quyết, địa phương làm, địa phương chịu trách nhiệm".
Tuy nhiên, 15 năm làm đại biểu Quốc hội, ông nói "có nhiều luật không khả thi". Từ bài học đó, với Luật đô thị đặc biệt, ông cho rằng cần có điều khoản "chốt chặn rõ ràng" để xác định rõ trong trường hợp có xung đột giữa luật đô thị đặc biệt với các luật khác thì ưu tiên áp dụng luật này. Nếu không giải quyết được vấn đề giao thoa pháp lý thì các cơ chế đặc thù vẫn sẽ "mắc kẹt" trong hệ thống luật hiện hành.
Ngoài ra, để bộ máy mạnh dạn triển khai các mô hình mới cần xác định ranh giới rõ ràng giữa rủi ro khách quan trong quản trị với hành vi trục lợi để bảo vệ cán bộ dám nghĩ, dám làm.
Một vấn đề ảnh hưởng đến thực thi và triển khai luật, GS Trân cho rằng chính là tiếp cận hạ tầng dữ liệu dùng chung theo thời gian thực. Ông ví dụ muốn tiếp cận số liệu khí tượng thủy văn phải xin tận Hà Nội và chờ đợi kết quả.
Do đó, theo GS Trân, TP HCM phải được trao quyền và nguồn lực để xây dựng hệ thống dữ liệu dùng chung theo thời gian thực nhằm phục vụ quản trị đô thị hiện đại. Với hàng trăm thẩm quyền mới, thành phố không thể tiếp tục vận hành bằng phương thức thủ công.
"Hiện nay muốn xin số liệu vẫn phải đi từng nơi, từng ban ngành. Nếu không làm chủ được hạ tầng dữ liệu rất khó phát huy sức mạnh của khoa học công nghệ", ông nói.
Dự thảo Luật Đô thị đặc biệt gồm 9 chương, 45 điều, tập trung vào tổ chức chính quyền đô thị đặc biệt, phát triển kinh tế - xã hội, quy hoạch, xây dựng, liên kết vùng và huy động nguồn lực.
Theo dự thảo, gần 300 thẩm quyền từ Trung ương sẽ được phân cấp cho TP HCM; luật cũng được ưu tiên áp dụng khi có xung đột với các luật khác. Dự luật dự kiến trình Quốc hội khóa XVI vào cuối năm 2026.
Lê Tuyết
new action movies 2016 - new horror movies 2016 - new sci fi movies 2016 - new comedy movies 2016 - new martial arts movies - new drama movies - new adventure movies - new romance movies 2016
