- Dữ liệu và kết quả
trong bài dựa trên
nghiên cứu "Understanding the labour market in Vietnam: Evidence from LinkedIn
Data", được hướng dẫn bởi
chuyên gia về Khoa học dữ liệu tại Trường Chính sách công và Quản lý Fulbright.
- Dữ liệu được cung cấp
bởi BrightData -
nền tảng về web và proxy thu thập dữ liệu thành lập từ năm 2014, cung cấp dữ liệu
cho nhiều tập đoàn
thuộc Fortune 500, tổ chức nghiên cứu... BrightData cung cấp dữ liệu của 1,9 triệu
hồ sơ công khai trên
LinkedIn tại Việt Nam. Tuy nhiên, do hạn chế nguồn lực, nghiên cứu này chỉ phân tích
hơn 600.000 hồ sơ
có thông tin về công việc đang làm ở thời điểm thu thập dữ liệu (tháng 9/2025), có
thông tin về trình độ
giáo dục và kinh nghiệm. Do đó, dữ liệu không phản ánh người thất nghiệp hoặc thiếu
việc làm. Quá trình
thu thập dữ liệu được cam kết tuân thủ các tiêu chuẩn toàn cầu về bảo vệ dữ liệu cá
nhân, nhất là với
các chính sách nghiêm ngặt của GDPR, CCPA và các quy định khác về quyền riêng tư.
- Dữ liệu phản ánh nhóm
lao động đặc thù (người dùng LinkedIn có trình độ học vấn cao, tập trung ở các đô
thị), cần thận trọng khi khái quát hóa kết quả cho toàn bộ lực lượng lao động Việt
Nam. Trong nghiên cứu này, mỗi hồ sơ trên LinkedIn được hiểu là một người lao động.
Dữ liệu đã được phi định danh toàn bộ thông tin người dùng trước khi xử lý bằng cách
mã hoá toàn bộ ID thành số thứ tự.
- Phương pháp cốt lõi
là Xử lý ngôn ngữ tự nhiên (NLP) với các kỹ thuật prompt, vector embedding, đo độ
tương đồng cosine, để chuẩn hóa dữ liệu phi cấu trúc về dạng dữ liệu có cấu trúc.
Tên ngành học, ngành nghề người dùng khai báo được chuẩn hóa theo Danh mục 87 ngành
công nghiệp Việt Nam (mã 2 chữ số) và Danh mục ngành đào tạo của giáo dục Đại học
Việt Nam (mã 5 chữ số). Phần kỹ năng theo ngành nghề và thâm niên sử dụng kỹ thuật
HDBSCAN, cho phép phân cụm cho từng ngành dựa trên mức độ hội tụ kỹ năng, chứ không
chỉ dựa trên thâm niên. Dữ liệu có độ nhiễu khoảng 10% do hạn chế của phương pháp đo
độ tương đồng cosine.
TP HuếSau hai ngày mất tích ở vùng núi Hải Vân, chị Bùi Thị Thêu, 25 tuổi, quê ở Hòa Bình, được tìm thấy trong tình trạng đói và mệt.
Ngày 8/5, Công an xã Chân Mây - Lăng Cô đã bàn giao chị Thêu cho người thân để đưa ra Hòa Bình chăm sóc.
Trước đó trưa 6/5, tàu SE10 từ Sài Gòn ra Hà Nội dừng tránh tại ga Hải Vân Bắc, thuộc xã Chân Mây - Lăng Cô, chị Thêu bất ngờ rời tàu và mất tích ở vùng núi Hải Vân. Khi đến gần ga Lăng Cô, gia đình mới phát hiện và báo cho tổ tàu.
Tổ tàu sau đó đã thông tin tới cơ quan chức năng và cắt cử tiếp viên đưa người thân của hành khách quay lại ga Hải Vân Bắc. Theo người nhà, chị Thêu bị trầm cảm sau sinh, tâm lý bất ổn.
Các nhân viên đường sắt cùng với công an, biên phòng đã tổ chức tìm kiếm quanh khu vực. Lực lượng tỏa đi khắp các bụi rậm, khe đá tìm kiếm song không thấy tung tích người mẹ trẻ. Gia đình chị Vân đành phải tạm dừng tìm kiếm để tiếp tục hành trình về quê.
Chị Thêu được nhân viên đường sắt chăm sóc. Ảnh: Vạn An
Sáng 7/5, nhân viên tuần đường phát hiện bóng dáng người phụ nữ lạ xuất hiện tại khu vực ga Hải Vân Bắc. Sau đó, nhà ga đã điều động nhân sự, sử dụng cả flycam để rà soát từng mét đất trên địa hình rừng núi hiểm trở.
Chiều cùng ngày, chị Thêu được tìm thấy trong tình trạng đói và mệt. Chị được đưa về ga Hải Vân Bắc, các nhân viên tại ga đã nấu ăn, chăm sóc trước khi bàn giao cho Công an xã Chân Mây - Lăng Cô.
Khánh HòaSau gần nửa thế kỷ làm nhiệm vụ bảo vệ quần đảo Trường Sa, Lữ đoàn 146 Vùng 4 Hải quân lần thứ hai được phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân.
Lễ đón nhận danh hiệu được tổ chức ngày 7/5, đúng dịp kỷ niệm 71 năm thành lập Hải quân nhân dân Việt Nam.
Lữ đoàn 146 ra đời cuối năm 1977 từ yêu cầu cấp thiết bảo vệ quần đảo Trường Sa. Khi đó, Quân chủng Hải quân tách một phần lực lượng nòng cốt của Trung đoàn 46 thuộc Lữ đoàn 126 để thành lập đơn vị chuyên trách phòng thủ, bảo vệ Trường Sa. Năm 1978, Bộ Quốc phòng thành lập Trung đoàn 146 và một năm sau nâng cấp thành Lữ đoàn 146. Đơn vị lần đầu được phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân năm 1983.
Thừa ủy quyền của Chủ tịch nước, Phó Đô đốc Trần Thanh Nghiêm trao danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân tặng Lữ đoàn 146. Ảnh: Hải Quân
Đại tá Phạm Văn Thọ, Chính ủy Lữ đoàn 146, cho biết những ngày đầu thành lập, đơn vị đối mặt nhiều khó khăn về cơ sở vật chất, trang bị còn thiếu thốn nhưng cán bộ, chiến sĩ vẫn kiên cường bám đảo, bảo vệ chủ quyền biển đảo.
"Danh hiệu này không chỉ là phần thưởng mà còn nhắc nhở chúng tôi không bao giờ khuất phục trước khó khăn, thử thách", Đại tá Phạm Văn Thọ nói.
Sau gần 50 năm, Lữ đoàn 146 trở thành lực lượng nòng cốt của Hải quân trong quản lý, bảo vệ quần đảo Trường Sa. Đơn vị hiện tập trung xây dựng chính quy, tinh nhuệ, hiện đại, nâng cao khả năng sẵn sàng chiến đấu và làm chủ các loại vũ khí, trang bị trên đảo.
10 năm qua, Lữ đoàn 146 đã phát hiện hơn 5.000 lượt mục tiêu trên không và trên biển, tổ chức gần 150.000 lượt tìm kiếm cứu nạn, điều trị khoảng 1.500 lượt ngư dân và cứu kéo gần 60 tàu cá gặp nạn vào bờ an toàn.
Đơn vị cũng huy động nguồn xã hội hóa để xây dựng công trình dân sinh, văn hóa và trồng hàng triệu cây xanh trên quần đảo Trường Sa.
Chiến sĩ hải quân đi làm nhiệm vụ bảo vệ Trường Sa. Ảnh: Hồng Chiêu
Danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân được phong tặng cho tập thể có thành tích đặc biệt xuất sắc trong chiến đấu, phục vụ chiến đấu và đóng góp nổi bật cho sự nghiệp bảo vệ Tổ quốc.
Bộ Nông nghiệp và Môi trường cùng TP Hà Nội thống nhất từng bước di dời, quy hoạch lại toàn bộ khu dân cư ngoài đê sông Hồng nhằm tái thiết đồng bộ không gian hai bên sông.
Kết luận được đưa ra sau cuộc làm việc ngày 6/5 giữa Bộ Nông nghiệp và Môi trường với UBND TP Hà Nội về tính toán thủy lực, an toàn thoát lũ đoạn sông Hồng triển khai Dự án đầu tư xây dựng Trục đại lộ cảnh quan sông Hồng.
Hai bên cơ bản thống nhất với đề xuất điều chỉnh tổng thể Quy hoạch phân khu đô thị sông Hồng do nhà đầu tư đưa ra. Theo đó, khu vực bãi sông sẽ được điều chỉnh tăng tỷ lệ và quy mô đất xây dựng để phát triển trục đại lộ cảnh quan sông Hồng đoạn từ cầu Hồng Hà đến cầu Mễ Sở.
Trục này được định hướng trở thành không gian xanh trung tâm, đồng thời phát triển kinh tế, thương mại, dịch vụ, đô thị gắn với văn hóa sáng tạo và khoa học công nghệ dọc hai bờ sông.
Bộ và thành phố đánh giá phương án quy hoạch cơ bản phù hợp với định hướng Quy hoạch tổng thể Thủ đô Hà Nội tầm nhìn 100 năm, đồng thời đáp ứng tiêu chuẩn phòng chống lũ, đê điều theo các quyết định của Thủ tướng.
Hai cơ quan cũng thống nhất cách tiếp cận bảo đảm an toàn thoát lũ thông qua mô hình tính toán thủy lực, thủy văn, cao độ xây dựng và chỉnh trị dòng chảy sông Hồng theo cả mùa mưa lũ lẫn mùa khô. Phương án nghiên cứu còn đặt sông Hồng trong tổng thể hệ thống sông qua Hà Nội để khôi phục các dòng sông Tích, Nhuệ, Đáy.
Trong định hướng này, Hà Nội nghiên cứu xây dựng đập dâng trên sông Hồng tại khu vực Phố Hiến và trên sông Đuống phía dưới Long Tửu.
"Thống nhất từng bước di dời, sắp xếp, quy hoạch lại toàn bộ khu dân cư ngoài đê nhằm đáp ứng yêu cầu tái thiết toàn diện, đồng bộ không gian hai bên sông Hồng theo định hướng Quy hoạch tổng thể Thủ đô Hà Nội", thông báo nêu.
Khu vực dân cư ngoài đê thuộc phường Hồng Hà, TP Hà Nội. Ảnh: Hoàng Phong
Các làng nghề ven sông như gốm Bát Tràng, Kim Lan, Văn Đức hay vùng trồng đào Nhật Tân sẽ được bảo tồn, hồi sinh trong cấu trúc phát triển mới. Thành phố định hướng gắn các làng nghề với không gian văn hóa, du lịch trải nghiệm và công viên chuyên đề, đi cùng hạ tầng đồng bộ và môi trường sống an toàn.
Bộ Nông nghiệp và Môi trường và UBND TP Hà Nội yêu cầu tiếp tục hoàn thiện phương án quy hoạch trong kịch bản bất lợi nhất của biến đổi khí hậu, bão lớn và thời tiết cực đoan. Đồ án phải tính toán cụ thể cao độ xây dựng, bảo đảm đồng bộ giữa an toàn thoát lũ, thủy lợi, đê điều và mật độ phát triển đô thị.
Cuối năm 2025, HĐND Hà Nội đã thông qua chủ trương đầu tư Trục đại lộ cảnh quan sông Hồng quy mô hơn 11.000 ha, tổng vốn sơ bộ khoảng 855.000 tỷ đồng, với mục tiêu tái thiết đô thị hai bờ sông.
Dự án kéo dài từ cầu Hồng Hà đến cầu Mễ Sở, đi qua 19 xã, phường của Hà Nội. Phía hữu ngạn gồm các xã phường Ô Diên, Thượng Cát, Đông Ngạc, Phú Thượng, Hồng Hà, Vĩnh Tuy, Vĩnh Hưng, Lĩnh Nam, Hoàng Mai, Thanh Trì, Nam Phù, Hồng Vân. Phía tả ngạn gồm Mê Linh, Thiên Lộc, Vĩnh Thanh, Đông Anh, Bồ Đề, Long Biên và Bát Tràng.
Dự án được chia thành 4 hợp phần, gồm trục giao thông - công viên cảnh quan, giải phóng mặt bằng tái thiết đô thị hai bờ sông, tuyến metro ngầm dài khoảng 45 km dọc hữu ngạn và các khu tái định cư.
Theo tính toán sơ bộ, khoảng 200.000 người dân bị ảnh hưởng bởi dự án, một phần được bố trí tái định cư tại chỗ. Tổng mức đầu tư toàn dự án khoảng 855.000 tỷ đồng, dự kiến hoàn thành vào năm 2030.
Nhà chức trách nhận định hơn 8 tấn cá nuôi lồng bè trên sông Lam bị chết do chất lượng môi trường không đảm bảo, không phải dịch bệnh thông thường.
Ngày 6/5, Chi cục Thủy sản và Kiểm ngư tỉnh Nghệ An cho biết dựa trên các dấu hiệu như cá bỏ ăn, nổi đầu, chết nhanh, màu sắc và nội tạng không có dấu hiệu xuất huyết, hiện tượng xảy ra đồng loạt trên diện rộng, cá tự nhiên cũng bị ảnh hưởng tương tự, có thể nhận định nguyên nhân do chất lượng môi trường không đảm bảo (thiếu ôxy hòa tan đột ngột trong nước hoặc ảnh hưởng của khí độc).
Cán bộ chuyên môn đánh giá đây là sự cố do biến động môi trường nước, làm suy giảm chất lượng nước đột ngột trên diện rộng, không phải dịch bệnh thông thường.
Theo kết quả kiểm tra tại khu vực nuôi cá lồng trên sông Lam, đoạn qua thôn Kim Nhan 1, xã Anh Sơn (trước đây thuộc huyện Anh Sơn), chiều tối 3/5 xảy ra mưa lớn kèm giông lốc, sấm sét. Từ 5-7h sáng hôm sau, nước sông Lam chuyển màu vàng đục, không ghi nhận mùi lạ, không có váng dầu mỡ, một số chỉ tiêu môi trường nước vẫn nằm trong ngưỡng phù hợp đối với các loài cá nước ngọt.
Người dân xã Anh Sơn gom cá chết đi tiêu hủy, ngày 4/5. Ảnh: Duy Thành
Chi cục Thủy sản và Kiểm ngư nhận định đây là hiện tượng bất thường, xảy ra trên đoạn sông có dòng chảy mạnh, diễn biến nhanh. Hiện không còn cá nuôi trong lồng nên việc xác định nguyên nhân cụ thể gặp nhiều khó khăn.
Ngày 4/5, khoảng 8,6 tấn cá trắm cỏ, trắm đen, cá leo, cá ngạnh... nuôi trong 19 lồng bè trên sông Lam, đoạn qua xã Anh Sơn bị chết, gây thiệt hại hàng trăm triệu đồng cho 13 hộ dân. Đến nay không còn ghi nhận hiện tượng cá chết.
Một ngày trước, tại một số xã trước đây thuộc huyện Anh Sơn xuất hiện giông lốc kèm mưa đá kéo dài 10-25 phút. Tại xã Thành Bình Thọ, nhiều viên đá kích thước bằng quả trứng gà trút xuống, làm hư hỏng 193 ngôi nhà, 112 hecta lúa xuân đổ rạp. Bể chứa của Công ty cổ phần mía đường Sông Lam ở xã Nhân Hòa bị sét đánh thủng, làm 2.000 lít mật tràn ra ngoài, thiệt hại hàng tỷ đồng.
Ngoài bảo hiểm xã hội (BHXH) bắt buộc, lao động có thể đóng hưu trí bổ sung tự nguyện qua thỏa thuận với chủ sử dụng và doanh nghiệp quản lý quỹ.
Nghị định 85/2026, có hiệu lực từ ngày 10/5, quy định về bảo hiểm hưu trí bổ sung theo hình thức tự nguyện dành cho người sử dụng lao động và người lao động đã đóng BHXH bắt buộc. Chương trình do người sử dụng và doanh nghiệp quản lý quỹ chủ động xây dựng.
Hưu trí bổ sung không phải là điều kiện bắt buộc để tuyển dụng, ký kết hay gia hạn hợp đồng lao động. Người sử dụng lao động không được phân biệt, cản trở quyền lợi của lao động khi tham gia hay gắn với chính sách khen thưởng, đánh giá thi đua.
Lao động lớn tuổi trong Công ty May 10, Hà Nội. Ảnh: Ngọc Thành
Mức đóng bảo hiểm hưu trí bổ sung do hai bên tự thỏa thuận trên cơ sở tự nguyện. Quy trình là người sử dụng lao động xây dựng thỏa thuận, lấy ý kiến người lao động rồi ký kết với từng cá nhân hoặc chủ tịch Công đoàn sau khi có ý kiến tập thể của người lao động. Chủ sử dụng sau đó ký hợp đồng tham gia bảo hiểm hưu trí bổ sung với doanh nghiệp quản lý quỹ.
Người lao động được mở tài khoản hưu trí cá nhân với khoản tiền góp bao gồm của chủ sử dụng hoặc của chính người đó. Tài khoản này ghi nhận toàn bộ khoản đóng góp, hạch toán kết quả đầu tư và chi phí liên quan. Số dư tài khoản không được dùng để cầm cố, chuyển nhượng hay giải quyết thủ tục phá sản của doanh nghiệp quản lý quỹ.
Mỗi người được phép có một hoặc nhiều tài khoản hưu trí cá nhân. Điều kiện để họ được thụ hưởng phần đóng góp của chủ sử dụng và kết quả đầu tư từ tiền góp phải được nêu cụ thể trong thỏa thuận của hai bên. Nếu chủ doanh nghiệp có yêu cầu thời gian làm việc tối thiểu của lao động thì không quá 5 năm.
Lao động có quyền dừng hoặc tạm dừng tham gia theo văn bản thỏa thuận với các bên; được duy trì hợp đồng bảo hiểm hưu trí bổ sung tối đa một năm hoặc chọn chuyển tài khoản hưu trí cá nhân sang quỹ hưu trí khác sau khi thôi việc hoặc đến tuổi về hưu.
Lao động tham gia bảo hiểm hưu trí bổ sung được hưởng phần đóng góp của chủ sử dụng và kết quả đầu tư từ khoản góp này khi đáp ứng một trong các điều kiện mắc bệnh hiểm nghèo, suy giảm khả năng lao động từ 81% trở lên, là người khuyết tật đặc biệt nặng, qua đời; công dân nước ngoài không tiếp tục cư trú tại Việt Nam hoặc giấy phép lao động, chứng chỉ hành nghề hết hiệu lực mà không được gia hạn.
Doanh nghiệp quản lý quỹ bảo hiểm hưu trí bổ sung là đơn vị được cấp Giấy chứng nhận đủ điều kiện kinh doanh dịch vụ này, thực hiện quản lý quỹ và nhận ủy thác đầu tư tài sản. Đơn vị phải có ít nhất 5 năm kinh nghiệm; tổng giá trị tài sản tối thiểu 1.000 tỷ đồng; đang quản lý ít nhất 2 quỹ đại chúng và trong số này có một quỹ trái phiếu.
Quỹ hưu trí bổ sung được phép đầu tư để tăng giá trị thông qua trái phiếu Chính phủ, công trái, tiền gửi ngân hàng, cổ phiếu... Doanh nghiệp quản lý quỹ phải báo cáo định kỳ hàng quý, năm với Bộ Tài chính. Cơ quan quản lý có quyền yêu cầu giám sát báo cáo bất thường của quỹ trong trường hợp cần thiết nhằm bảo vệ người tham gia.
Hiện, lao động sau độ tuổi nghỉ hưu được hưởng lương từ khoản đóng góp vào Quỹ Bảo hiểm xã hội theo hình thức bắt buộc với người có hợp đồng, tự nguyện cho khu vực phi chính thức. Hết năm 2025, cả nước có hơn 21,5 triệu lao động tham gia BHXH, bao phủ 45% lực lượng lao động trong độ tuổi. Trong số này, hơn 19,3 triệu người khu vực bắt buộc và 2,2 triệu người khu vực tự nguyện.
Cả nước có 3,4 triệu người hưởng lương hưu, trợ cấp với các mức khác nhau: hơn 11.500 người hưởng 20 triệu đồng mỗi tháng trở lên; gần 418.500 người hưởng 10 đến dưới 20 triệu đồng; 1,063 triệu người hưởng 6 đến dưới 10 triệu đồng; 1,347 triệu người hưởng 3 đến dưới 6 triệu đồng; 144.850 người hưởng 2,34 đến dưới 3 triệu đồng và gần 419.400 người hưởng dưới 2,34 triệu đồng - tương đương mức lương cơ sở.
TP Hải Phòng sẽ cấm, hạn chế phương tiện trên nhiều tuyến cầu, đường từ ngày 6 đến 9/5, cao điểm tối 8/5, để phục vụ Lễ hội Hoa Phượng Đỏ và kỷ niệm 71 năm Ngày Giải phóng thành phố.
Phòng Cảnh sát giao thông Công an TP Hải Phòng cho biết từ 17h đến 23h ngày 8/5, đơn vị cấm tất cả phương tiện qua cầu Hoàng Văn Thụ, cầu Bính. Cùng khung giờ này, các phương tiện cũng bị cấm đi trên đường tỉnh 359 đoạn từ ngã 3 ĐT 359 - đường Đông Tây đến ngã 4 Tân Dương, các tuyến Đông Tây, Bắc Nam và đường Đỗ Mười. Lệnh cấm không áp dụng với xe có Cảnh sát giao thông dẫn đường, xe có phù hiệu ban tổ chức và xe công vụ.
Tại dải trung tâm thành phố, lực lượng chức năng tổ chức cấm đường, phân luồng từ 17h đến 18h30 các ngày 6/5, 7/5 và 9/5. Trong thời gian này, người và phương tiện không được lưu thông trên phố Hoàng Văn Thụ đoạn từ Trần Quang Khải đến Cầu Đất, phố Đinh Tiên Hoàng đoạn từ Trần Quang Khải đến Trần Phú, phố Trần Phú đoạn từ Nguyễn Đức Cảnh - Cầu Đất đến Nguyễn Khuyến, phố Quang Trung đoạn từ Hoàng Văn Thụ đến đường sau Nhà triển lãm, phố Cầu Đất đoạn từ Hai Bà Trưng đến Nguyễn Đức Cảnh.
Lực lượng chức năng hạn chế một phần phương tiện trên các tuyến Trần Hưng Đạo, Nguyễn Đức Cảnh, Lê Đại Hành, Mê Linh và Nguyễn Khuyến. Riêng đoạn từ Trần Hưng Đạo - Lê Đại Hành đến Quang Trung - Mê Linh, lực lượng chức năng cấm toàn bộ phương tiện.
Cơ quan chức năng cho biết thời gian cấm đường có thể điều chỉnh sớm hơn hoặc kéo dài hơn tùy tình hình thực tế. Người dân có thể gửi, đỗ xe tại các tuyến Hoàng Văn Thụ, Đinh Tiên Hoàng gần Trần Quang Khải, Trần Hưng Đạo đoạn Điện Biên Phủ - Hoàng Diệu, Trần Phú đoạn Điện Biên Phủ - Lê Thánh Tông.
Công an TP Hải Phòng đề nghị người dân chủ động lựa chọn lộ trình phù hợp, chấp hành hướng dẫn của lực lượng điều tiết để tránh ùn tắc.
Các phương tiện bị cấm qua cầu Hoàng Văn Thụ nối nội thành Hải Phòng với Khu Đô thị Bắc sông Cấm vào tối 8/5. Ảnh: Lê Tân
Lễ hội Hoa Phượng Đỏ - Hải Phòng 2026 diễn ra với chủ đề "Hải Phòng - Hội tụ - Tỏa sáng", trọng tâm là chương trình nghệ thuật tối 8/5 tại Quảng trường Trung tâm Chính trị - Hành chính thành phố, khu đô thị Bắc sông Cấm. Ban tổ chức sẽ khai mạc chương trình lúc 20h và bắn pháo hoa từ 21h20 đến 21h32.
TP Hải Phòng tổ chức hơn 60 hoạt động văn hóa, thể thao từ cuối tháng 3 đến hết tháng 5, gồm liên hoan múa rối Hải Phòng mở rộng lần thứ 4, trưng bày chuyên đề tại Bảo tàng Hải Phòng, không gian giới thiệu sản phẩm truyền thống và nghệ thuật đương đại tại vườn hoa trung tâm.
Ban tổ chức dự kiến tổ chức các sự kiện thể thao như Giải golf Hoa Phượng Đỏ ngày 10/5, Giải chạy Hải Phòng Legacy Marathon ngày 17/5 và các giải Pickleball tại các phường, xã. Dịp này, TP Hải Phòng cũng khởi công, khánh thành 15 công trình.
Dự thảo đề án thí điểm mô hình “xã, phường xã hội chủ nghĩa” đưa ra 54 tiêu chí lượng hóa, coi mức độ hài lòng, hạnh phúc của người dân là thước đo tổng hợp quan trọng nhất.
Ngày 5/5, tại phiên họp tập thể UBND thành phố thường kỳ tháng 5, các đại biểu đã xem xét, cho ý kiến đối với dự thảo Đề án triển khai thí điểm mô hình "xã, phường xã hội chủ nghĩa" trên địa bàn Hà Nội.
Theo dự thảo, "xã, phường xã hội chủ nghĩa" là mô hình tổ chức phát triển và quản trị tích hợp ở cấp cơ sở, trong đó chính quyền không chỉ thực hiện chức năng hành chính mà trực tiếp chuyển hóa các mục tiêu, giá trị của chủ nghĩa xã hội thành kết quả phát triển cụ thể trên địa bàn.
Mô hình hướng tới tổ chức lại không gian phát triển, tái cấu trúc các hoạt động kinh tế - xã hội, đổi mới phương thức quản trị, bảo đảm hài hòa giữa tăng trưởng kinh tế với tiến bộ, công bằng xã hội, phát triển văn hóa, con người và phát huy quyền làm chủ của nhân dân. Mức độ cải thiện chất lượng sống, sự hài lòng và hạnh phúc của người dân được xác định là thước đo tổng hợp, quan trọng nhất trong mô hình này.
Trên cơ sở cụ thể hóa các đặc trưng của xã hội chủ nghĩa vào điều kiện Thủ đô, dự thảo xác định 8 nội dung cốt lõi gồm xây dựng hệ thống chính trị cơ sở; phát triển hạ tầng và không gian sống thông minh; phát triển kinh tế; bảo đảm an sinh xã hội; phát triển văn hóa, con người; xây dựng môi trường; bảo đảm quốc phòng - an ninh; thúc đẩy khoa học công nghệ và chuyển đổi số.
Hệ thống tiêu chí được thiết kế theo hướng lượng hóa, đo đếm được, với tổng số 54 tiêu chí, bao trùm các lĩnh vực từ kinh tế, việc làm, thu nhập, hạ tầng, y tế, giáo dục, môi trường đến chuyển đổi số và mức độ tham gia của người dân.
Địa bàn thí điểm được đề xuất lựa chọn dựa trên các tiêu chí như tính đại diện, khả năng tổ chức lại không gian phát triển, điều kiện hạ tầng, năng lực hệ thống chính trị, mức độ sẵn sàng đổi mới và khả năng lan tỏa. Theo cơ quan soạn thảo, yếu tố quyết định không chỉ là điều kiện sẵn có mà còn là mức độ cam kết chính trị, năng lực tổ chức thực hiện và khả năng tạo ra kết quả thực chất, có thể nhân rộng.
Đề án cũng đề xuất các cơ chế, chính sách đặc thù nhằm huy động và sử dụng hiệu quả nguồn lực, bao gồm ngân sách nhà nước và nguồn lực xã hội hóa, đồng thời xác định rõ cơ chế phối hợp giữa các cấp, các ngành.
Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội Vũ Đại Thắng phát biểu tại phiên họp tập thể UBND thành phố sáng 5/5. Ảnh: Hoàng Phong
Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội Vũ Đại Thắng đánh giá việc nghiên cứu xây dựng mô hình "xã, phường xã hội chủ nghĩa" là hướng đi mới nhằm đáp ứng yêu cầu phát triển của Thủ đô trong bối cảnh mới. Ông cho rằng Hà Nội có nhiều điều kiện thuận lợi để triển khai thí điểm khi hệ thống cơ chế, chính sách ngày càng hoàn thiện, đặc biệt là các định hướng lớn từ Trung ương, các quy định mới về phát triển Thủ đô cùng với quy hoạch dài hạn đã được thông qua.
Chủ tịch Hà Nội cho biết qua nghiên cứu và thảo luận, các ý kiến cơ bản thống nhất với nội dung dự thảo. Mô hình được xây dựng trên cơ sở cụ thể hóa các đặc trưng của xã hội chủ nghĩa vào điều kiện thực tiễn cấp cơ sở, hướng tới hình thành các quan hệ kinh tế - xã hội mới, phù hợp mục tiêu phát triển đất nước đến năm 2045.
Người đứng đầu chính quyền Hà Nội lưu ý đây là nội dung quan trọng nên cần bảo đảm chặt chẽ về định hướng. Trước khi hoàn thiện và trình phê duyệt, cần nghiên cứu, xin ý kiến các cơ quan Trung ương, các cơ quan Đảng để bảo đảm thống nhất về quan điểm và cách tiếp cận.
Ông yêu cầu việc xây dựng mô hình phải gắn với thực tiễn phát triển của địa bàn, trong đó đặc biệt chú trọng yếu tố sinh kế của người dân. "Mô hình không chỉ là nơi cư trú mà phải là không gian phát triển kinh tế - xã hội, bảo đảm người dân có thể sinh sống, làm việc, tạo thu nhập ngay tại địa bàn, đồng thời có sự kết nối với các khu vực khác", Chủ tịch Hà Nội nói.
Trước đó ngày 30/3, tại cuộc làm việc với Ban Thường vụ Thành ủy Hà Nội, Tổng Bí thư Tô Lâm đã gợi ý xây dựng thí điểm mô hình phường, xã xã hội chủ nghĩa.
Tại cuộc tiếp xúc cử tri sau kỳ họp Quốc hội ngày 4/5, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tiếp tục nhắc lại gợi ý này và cho biết có thể bắt đầu thí điểm xây dựng một phường hoặc xã xã hội chủ nghĩa để rút kinh nghiệm, làm rõ mô hình tổ chức và khả năng đáp ứng nhu cầu đời sống người dân.
Ông đề nghị Hà Nội lựa chọn một phường tiêu biểu để cải tạo, phát triển theo mô hình này hoặc xây dựng một phường mới với quy mô dân số từ 500.000 đến 1 triệu, đầu tư đồng bộ hạ tầng, trường học, bệnh viện, không gian công cộng và đô thị thông minh.
Theo Tổng Bí thư, Chủ tịch nước, khi chưa thể triển khai ở quy mô lớn, có thể bắt đầu từ cấp phường, xã để người dân trực tiếp cảm nhận, từ đó tạo hình mẫu cho các địa phương khác. Với tiềm lực và tốc độ phát triển, Hà Nội hoàn toàn có thể triển khai thí điểm. "Nếu Hà Nội làm được, Thủ đô không chỉ phát triển nhanh, hiện đại hơn mà còn trở thành đô thị đáng sống hơn, nhân văn, văn minh và xứng đáng hơn với vai trò trung tâm của cả nước", ông nói.
Quảng NgãiTuyến kênh thuộc hệ thống thủy lợi Thạch Nham đen ngòm, đặc quánh suốt nhiều km do nước thải công nghiệp, ảnh hưởng sản xuất, môi trường và đời sống người dân dân.
Nửa tháng qua, đoạn kênh chìm Sơn Tịnh từ phường Trương Quang Trọng, qua xã Thọ Phong đến cầu Lệ Thủy (xã Tịnh Khê) đổi từ màu xanh sang đen kịt. Nhiều đoạn nước đặc quánh, bốc mùi khó chịu, cá rô phi chết nổi dọc tuyến.
Ông Đinh Vàng, 70 tuổi, ở thôn Phong Niên Hạ, xã Thọ Phong, cho biết tình trạng ô nhiễm lặp lại nhiều năm, đặc biệt vào mùa hè khi thủy lợi cắt nước phục vụ sản xuất. Cứ mỗi mùa gặt, khi nước ít đi là cả tuyến kênh đen hết, xuống gần biển nước vẫn đen.
"Cá chết thường xuyên, đất đai bị ảnh hưởng, người dân lo nhất là nguồn nước giếng gần kênh bị ô nhiễm", ông nói.
Dòng kênh chuyển màu đen trên cánh đồng thôn Phong Niên Hạ, xã Thọ Phong, Quảng Ngãi. Ảnh: Phạm Linh
Theo ông Lê Vân, người dân địa phương trước đây từng tận dụng kênh để bắt cá, nuôi vịt, nhưng ô nhiễm kéo dài hơn một thập kỷ khiến hoạt động này dần biến mất. "Ba năm nay không còn ai dám nuôi vịt trên kênh nữa. Cá dưới kênh cũng không ai dám bắt về cho vịt ăn vì sợ chết", ông Vân cho hay.
Kênh chìm Sơn Tịnh thuộc hệ thống thủy lợi Thạch Nham, cung cấp nước tưới cho nhiều cánh đồng trong khu vực. Người dân cho rằng tình trạng ô nhiễm bắt đầu gia tăng từ khoảng 20 năm trước, khi cụm công nghiệp Tịnh Ấn Tây đi vào hoạt động.
Theo khảo sát của UBND tỉnh Quảng Ngãi, ngoài cụm công nghiệp Tịnh Ấn Tây, tuyến kênh còn chảy qua khu công nghiệp Tịnh Phong và VSIP Quảng Ngãi. Nguồn ô nhiễm đến từ nước thải công nghiệp, rác sinh hoạt, xác động vật và bao bì thuốc bảo vệ thực vật.
Chất thải đặc quánh ở cầu Kênh, thôn Quyết Thắng, phường Trương Quang Trọng, dưới cụm công nghiệp Tịnh Ấn Tây khoảng 2 km. Ảnh: Phạm Linh
Riêng cụm công nghiệp Tịnh Ấn Tây hiện có khoảng 15 doanh nghiệp hoạt động, trong đó nhiều cơ sở sản xuất giấy, nhựa, thực phẩm phát sinh nước thải, nhưng chưa có hệ thống xử lý nước thải tập trung theo quy định của Luật Bảo vệ môi trường 2020.
Tỉnh Quảng Ngãi từng bố trí 10 tỷ đồng xây dựng hệ thống xử lý nước thải cho cụm công nghiệp này, song dự án chưa triển khai do nhiều vướng mắc về quy hoạch, lưu lượng xả thải và định hướng di dời cụm công nghiệp khỏi khu vực trung tâm.
Ông Trương Công Hòa, Chủ tịch UBND xã Thọ Phong, cho biết sau phản ánh của người dân, cơ quan chức năng đã tiếp tục lấy mẫu nước để kiểm tra. Trong khi đó, bà Nguyễn Thị Ngọc Dung, Chủ tịch UBND phường Trương Quang Trọng, nói địa phương đang thành lập đoàn kiểm tra liên ngành để rà soát việc chấp hành quy định môi trường tại các doanh nghiệp.
Theo lãnh đạo Chi cục Bảo vệ môi trường tỉnh Quảng Ngãi, do chưa hoàn thiện hệ thống xử lý nước thải tập trung, tỉnh đã dừng thu hút đầu tư mới vào cụm công nghiệp Tịnh Ấn Tây, đồng thời tăng cường giám sát các doanh nghiệp đang hoạt động.
Từ năm 2014 đến nay, cơ quan chức năng Quảng Ngãi đã xử phạt hơn 10 vụ vi phạm môi trường tại cụm công nghiệp này với tổng số tiền hàng trăm triệu đồng. Năm 2024, một doanh nghiệp bị phạt 150 triệu đồng do xả nước thải có hàm lượng tổng xyanua vượt quy chuẩn hơn 21 lần.
18 điểm giao cắt giữa đường sắt và quốc lộ có mật độ lớn được đề xuất xóa bỏ, thay bằng cầu vượt, hầm chui với tổng vốn khoảng 8.375 tỷ đồng.
Ban Quản lý dự án 2 đề nghị Bộ Xây dựng thẩm định Báo cáo nghiên cứu tiền khả thi dự án xây dựng các nút giao khác mức giữa đường bộ và đường sắt, sử dụng vốn vay Ngân hàng Thế giới.
Theo đề xuất, dự án xử lý 18 vị trí giao cắt có mật độ giao thông lớn trên ba tuyến đường sắt Hà Nội - TP HCM, Yên Viên - Lào Cai và Hà Nội - Đồng Đăng. Các điểm này nằm trên địa bàn 9 tỉnh, thành phố, trải dài từ Bắc vào Nam và đều là các vị trí giao cắt với quốc lộ.
Phương án được tư vấn đề xuất là xây dựng cầu vượt hoặc hầm chui, tạo nút giao khác mức để xóa bỏ các giao cắt đồng mức hiện hữu. Việc này giúp nâng cao an toàn chạy tàu, giảm chi phí vận hành đường ngang, hạn chế ùn tắc giao thông đường bộ khi tàu đi qua và giảm nguy cơ tai nạn.
Tổng mức đầu tư dự kiến khoảng 8.375 tỷ đồng, tương đương 320 triệu USD. Trong đó, vốn vay Ngân hàng Thế giới khoảng 4.836 tỷ đồng, sử dụng cho xây dựng, thiết bị, tư vấn giám sát và dự phòng. Phần vốn đối ứng trong nước khoảng 3.539 tỷ đồng, chi cho giải phóng mặt bằng, quản lý dự án và tư vấn.
Dự án được đề xuất triển khai giai đoạn 2026-2030, với kế hoạch bố trí vốn trong 5 năm kể từ khi hiệp định tài trợ có hiệu lực.
Một điểm giao cắt đường sắt và đường Hà Huy Tập (TP Đà Nẵng). Ảnh: Nguyễn Đông.
Trước đó, Bộ trưởng Bộ Xây dựng đã giao Ban Quản lý dự án 2 lập Báo cáo nghiên cứu tiền khả thi. Kinh phí chuẩn bị đầu tư được bố trí trong kế hoạch vốn năm 2026. Cơ quan này chịu trách nhiệm tổ chức lập báo cáo, lựa chọn tư vấn và bảo đảm tiến độ, chất lượng.
Mạng lưới đường sắt quốc gia dài hơn 3.140 km, có gần 5.000 điểm giao cắt với đường bộ. Trong đó, hơn 3.000 lối đi tự mở chưa được rào chắn, khoảng 700 đường ngang có hệ thống cảnh báo tự động và hơn 600 đường ngang có người gác, là các điểm tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn giao thông đường sắt.
Hà NộiGần chục người đi đường cùng với lái và phụ xe nâng xe buýt nặng cả chục tấn, đưa cô gái bị mắc kẹt dưới gầm xe ra ngoài đi cấp cứu, sáng 4/5.
Khoảng 6h45, xe buýt số 48 chuyên tuyến bến Nước Ngầm - Long Biên do tài xế Nguyễn Anh Toán, 41 tuổi, trú xã Thanh Oai điều khiển chạy trên đường Nguyễn Văn Cừ, phường Bồ Đề theo hướng đi cầu Chương Dương. Khi tới ngã tư Nguyễn Văn Cừ - Nguyễn Sơn, xe buýt va chạm với xe máy của chị Đỗ Thị Hương Giang, 35 tuổi, trú xã Phù Đổng, đang dừng chờ đèn đỏ.
Chị Giang bị cuốn vào gầm, gần với bánh sau xe buýt. Lái và phụ xe cùng hơn chục người đi đường đã nâng xe buýt, mất khoảng 20 phút thì đưa được nạn nhân ra ngoài, nhân chứng Hoàng Anh cho biết.
Hơn chục người nâng xe buýt cứu cô gái mắc kẹt dưới gầm xe. Ảnh: Xuân Hoa
Một nhân chứng khác nói xe buýt có dấu hiệu mất phanh, cứ thế tiến về phía người đang chờ đèn đỏ. Nhiều người hoảng loạn cố dạt sang một bên đường.
Nạn nhân được chuyển tới cấp cứu tại Bệnh viện Đa khoa Đức Giang trong tình trạng gãy chân, gãy xương bả vai, gãy xương chậu.
Công an phường Bồ Đề đang phối hợp với Đội Cảnh sát giao thông số 5 điều tra nguyên nhân tai nạn.
Tại Nghệ An, khoảng 17h, xã Thành Bình Thọ (trước đây thuộc huyện Anh Sơn) xảy ra giông lốc kèm sấm sét và gió giật mạnh trong 25 phút. Đá có đường kính 2-4 cm rơi xuống mái nhà tạo tiếng động lớn, khiến một số mái ngói vỡ, công trình hư hỏng, nhiều diện tích hoa màu bị ảnh hưởng.
Mưa đá tại xã Thành Bình Thọ, Nghệ An, khiến hoa màu đổ rạp, mái tôn nhà văn hóa sập, chiều 3/5. Video: Thành Trung
Anh Nguyễn Văn Sơn, trú xã Thành Bình Thọ, cho biết nhiều viên đá to bằng quả trứng gà rơi xuống phủ dày trên nền đất.
"Tôi hứng được cả chậu", anh Sơn nói, cho hay sống nhiều năm tại địa phương, chưa từng thấy trận mưa đá nào có kích thước lớn như vậy.
Ước tính có hàng chục ngôi nhà cùng nhiều diện tích hoa màu bị thiệt hại, chính quyền đang cử cán bộ thống kê cụ thể, lãnh đạo xã Thành Bình Thọ cho biết.
Nhiều hạt mưa đá kích thước bằng quả trứng gà, người dân xã Thành Bình Thọ nhặt được cả chậu. Ảnh: Thanh Trà
Trước đó một giờ, tại phường Bắc Hồng Lĩnh (trước đây thuộc thị xã Hồng Lĩnh, Hà Tĩnh) cũng xuất hiện giông lốc kèm mưa đá. Những viên đá kích thước 1-2 cm tạo tiếng động lớn trên mái nhà. Nhiều người dân dùng bạt che chắn, bảo vệ gương, kính ôtô để tránh hư hại.
Lãnh đạo phường Bắc Hồng Lĩnh cho biết đây là lần đầu địa phương ghi nhận mưa đá trong năm nay, bước đầu chưa ghi nhận thiệt hại về người và tài sản.
Theo Đài Khí tượng Thủy văn Hà Tĩnh, chiều 3/5, địa phương chịu ảnh hưởng của hội tụ gió trên cao kết hợp rãnh áp thấp bị nén bởi không khí lạnh. Sự tương tác của các hình thế thời tiết cùng yếu tố địa hình làm tăng nguy cơ xảy ra dông lốc, sét, mưa đá trên diện rộng, cao điểm từ 16h đến 22h cùng ngày. Hiện tượng này không chỉ xuất hiện trên đất liền mà còn có khả năng xảy ra trên biển.
Cơ quan khí tượng khuyến cáo người dân theo dõi thường xuyên thông tin dự báo thời tiết để chủ động phòng tránh, giảm thiểu thiệt hại về người và tài sản.
Mưa đá tại Hà Tĩnh, chiều 3/5. Ảnh: Hùng Lê
Mưa đá thường xuất hiện ở miền Bắc và Trung Bộ vào thời điểm giao mùa từ nóng sang lạnh (tháng 9-11) và từ lạnh sang nóng (tháng 3-5). Các địa bàn như Thành Bình Thọ (Nghệ An) và Bắc Hồng Lĩnh (Hà Tĩnh) có địa hình núi cao hoặc gần núi, rừng đan xen, là điều kiện thuận lợi cho đối lưu phát triển mạnh, hình thành mây vũ tích, gây mưa đá.
Nghệ An và Hà Tĩnh nắng nóng trong hai ngày qua, phổ biến 34-35 độ C, gió tây nam thổi mạnh, độ ẩm không khí thấp. Theo Trung tâm Dự báo Khí tượng Thủy văn quốc gia, do ảnh hưởng của đợt gió mùa đông bắc cuối mùa, trong ngày và đêm nay Bắc Bộ và các tỉnh Thanh Hóa, Nghệ An, Hà Tĩnh có mưa rào và giông, lượng mưa phổ biến 20-40 mm, cục bộ có nơi trên 90 mm. Từ chiều tối nay, Đông Bắc Bộ và Bắc Trung Bộ trời chuyển mát, nhiệt độ thấp nhất phổ biến 20-23 độ C, vùng núi có nơi dưới 20 độ, Bắc Trung Bộ 21-24 độ C.
Trước đó, ngày 2/5, Hà Nội cùng các tỉnh Điện Biên, Lai Châu, Lào Cai, Tuyên Quang, Phú Thọ, Thái Nguyên xuất hiện mưa đá kèm giông lốc từ 16h30 đến 21h, khiến 5 người bị thương. Khoảng 350 nhà dân hư hỏng mái, nặng nhất là Thái Nguyên với 309 căn, tiếp đến Điện Biên 40 căn và Lào Cai một căn. Ngoài ra, 919 ha lúa và hoa màu thiệt hại, 6 trường học tốc mái, 12 cột điện gãy đổ, gây gián đoạn cục bộ hệ thống điện.
Lộ trình kiểm soát ôtô, xe máy chạy xăng dầu ở Hà Nội
Thành phố thí điểm hạn chế phương tiện chạy xăng dầu ở vùng lõi Hoàn Kiếm từ ngày 1/7, sau đó mở rộng sang phường Cửa Nam và từ 2028 thực hiện ở toàn bộ vành đai 1.
Cà MauVỏ lãi (thuyền máy nhỏ) chở hơn 10 du khách vào khu Mẹ Đông Hải bị lật giữa sông sau khi vướng gốc cây, toàn bộ hành khách rơi xuống nước được cứu kịp thời, trưa 2/5.
Khoảng 11h30, nhóm du khách thuê vỏ lãi di chuyển trên tuyến sông dài khoảng 5 km vào khu Mẹ Đông Hải (chùa Hưng Thiện, Bạc Liêu cũ) để tham quan, thắp hương. Khi đang đi, phương tiện vướng gốc cây dưới nước và lật úp, khiến toàn bộ hành khách rơi xuống sông.
Vỏ lãi bị lật úp khiến hơn 10 du khách rơi xuống sông. Ảnh: Người dân cung cấp
Người dân gần khu vực cùng chủ đò nhanh chóng hỗ trợ lật lại phương tiện, đưa các du khách lên bờ. Do tất cả mặc áo phao nên không ghi nhận thương vong.
Đại diện chính quyền xã Hưng Hội cho biết bến đò vào khu vực này hoạt động tự phát, song vẫn được kiểm tra an toàn định kỳ. Vào các dịp lễ, Tết, điểm du lịch tâm linh Mẹ Đông Hải đón vài trăm lượt khách mỗi ngày.
Hiện trường vỏ lãi bị lật. Video: Người dân cung cấp
Địa phương đang lên kế hoạch mở rộng tuyến đường bộ, gia cố bờ kè để người dân và du khách có thể đi ôtô đến khu vực này. Khi công trình hoàn thành, hoạt động vận chuyển bằng đò dự kiến sẽ chấm dứt.
Để chụp ảnh chim trĩ sao - loài đang dần tuyệt chủng, nhiếp ảnh gia Sâm Thương từ TP HCM ra Bình Định, cả ngày băng rừng, ngụy trang, ngồi bất động hàng giờ dưới tán cây.
"Khi nhìn qua màn hình, chim trĩ sao đứng giữa bãi đất trống dưới tán cây lớn, tôi phấn khích tột độ", ông Đặng Ngọc Sâm Thương (56 tuổi) kể về khoảnh khắc chụp được loài chim nằm trong danh mục cực kỳ nguy cấp của Sách đỏ Việt Nam.
Con chim trong ảnh dài gần 2,5 m, bộ lông xám điểm đốm nhỏ li ti xen đen - trắng, mỏ đỏ nhạt. Phía sau gáy có chùm lông như mào, đặc biệt đuôi dài gấp bốn lần thân – cũng là loài có lông đuôi dài nhất thế giới.
Để có bức ảnh hiếm này, ông Thương trải qua hành trình kéo dài nhiều giờ. Đầu tháng 4, nhận tin từ một thợ rừng lấy mật – người am hiểu động vật quý hiếm – phát hiện dấu vết chim trĩ sao trong khu rừng ở Gia Lai, ông lập tức đặt chuyến bay sớm nhất, hạ cánh xuống sân bay Phù Cát lúc 9h hôm sau.
Từ đây, ông đi ôtô thêm ba giờ đến bìa rừng, rồi tiếp tục leo núi gần một giờ theo người dẫn đường. Điểm săn ảnh là một bãi đất trống nằm lọt dưới tán cây cao, xung quanh là các bụi cây rậm. Ở giữa có một vòng tròn đường kính khoảng 4 m, lẫn lông vũ – nơi được gọi là "bãi múa", chỗ con trống xòe đuôi, vẫy cánh để thu hút con mái vào mùa sinh sản.
Theo người thợ rừng, chim chỉ xuất hiện khoảng 17h và ở lại vài phút, nên ông Thương phải vào vị trí từ 15h. Ông cùng hai người đi cùng ngồi trong lều dã chiến phủ vải rằn ri, chỉ khoét một lỗ nhỏ để đưa ống kính ra ngoài. Thiết bị mang theo là máy Nikon Z9 cùng ống kính tiêu cự 600 mm.
Hai giờ chờ đợi trôi qua trong im lặng. Dấu hiệu đầu tiên là đàn sóc trên cây đột ngột chạy tán loạn, khu rừng trở nên yên ắng. Với loài trĩ kích thước lớn, khi xuất hiện thường khiến các loài nhỏ hơn lánh đi.
Ít phút sau, con trĩ trống từ tán cây bước ra bãi đất trống. Khoảnh khắc mục tiêu xuất hiện khiến ông vỡ òa, nhưng vẫn phải giữ bình tĩnh để không làm chim hoảng sợ. "Tôi bấm liên tục hơn 3.000 tấm, nhưng chỉ chọn được 1-2 ảnh ưng ý vì chim di chuyển nhanh, dễ bị che khuất", ông nói.
Ông Thuần Võ (đeo kính) cùng bạn đồng hành đặt máy ảnh, thao tác trên điện thoại để chờ khoảnh khắc chim trĩ sao đi qua. Ảnh: Thuần Võ
Sau khi có ảnh, ông chia sẻ thông tin với nhóm nhiếp ảnh gia tại TP HCM. Vài ngày sau, ông Thuần Võ (51 tuổi) – một thành viên trong nhóm – tìm đến khu rừng này.
Dù chuẩn bị kỹ và học hỏi kinh nghiệm, ông Thuần thất bại trong ngày đầu khi chim không xuất hiện. Sau một ngày băng rừng, hơn ba giờ chờ trong lều, ông buộc phải rút lui khi trời tối. Ngày hôm sau, ông tiếp tục quay lại từ 15h.
Để tránh làm xáo trộn môi trường sống của loài chim nhút nhát, ông không mang theo thức ăn, không dùng kem chống muỗi nhằm hạn chế mùi lạ. Máy ảnh được kết nối với điện thoại để duy trì hoạt động liên tục. Ông và bạn đồng hành ngồi yên, không trò chuyện, chịu đựng côn trùng cắn mà không tạo tiếng động.
Đúng khoảng 17h, con trĩ xuất hiện ở "bãi múa" như quy luật. Ông bấm máy hơn 1.000 tấm, nhưng khi xem lại chỉ có hơn chục ảnh rõ hình, và duy nhất một tấm trọn vẹn từ đầu đến chân. "Cảm giác như mọi công sức được đền đáp", ông nói.
Chim trĩ sao trống có bộ lông vũ màu xám, đốm li ti trắng đen với chiều dài từ mỏ đến đuôi hơn 2 m đang đi kiếm mồi trong rừng được ông Thuần Võ chụp lại. Ảnh: Thuần Võ
Chuyến đi này chỉ là một trong hàng chục hành trình săn ảnh chim quý mà nhóm đã trải qua. Với ông Thuần Võ, đam mê bắt đầu từ năm 2018 với những loài phổ biến như sẻ, chào mào, rồi dần chuyển sang các loài hiếm ở những nơi khó tiếp cận như rừng ngập mặn, núi cao, rừng sâu.
Năm 2019, ông từng leo Fansipan để chụp khướu họng trắng nhưng gặp tai nạn khi bị cành cây đâm vào đùi, buộc phải quay về. Trên đường xuống, ông còn bị ngã từ sườn dốc, chấn thương nặng hơn và vỡ máy ảnh.
Đầu năm nay, ông quay lại chinh phục đỉnh núi gần 3.000 m để chụp loài chim đặc hữu trong Sách đỏ. Hành trình kéo dài 5 ngày, với hơn 15 giờ leo núi qua nhiều sườn dốc dựng đứng, gặp cả mưa đá.
Trong khi đó, ông Thương nhớ nhất chuyến đi Măng Đen (Kon Tum cũ) để săn ảnh khướu đuôi cụt đầu đỏ và khướu Konkakinh – loài được đặt theo Vườn quốc gia Kon Ka Kinh và đang bị đe dọa tuyệt chủng. Ông phải ở rừng 5 ngày, ăn mì gói và lương khô để tìm dấu vết. Loài chim này chỉ dài khoảng 10 cm, bay rất nhanh nên cơ hội chụp chỉ diễn ra trong 1-2 giây.
Để theo đuổi những hành trình này, các nhiếp ảnh gia phải rèn luyện thể lực nhiều tháng, học kỹ năng đi rừng và nghiên cứu đặc tính từng loài như môi trường sống, tập tính, đường di cư, tiếng hót. Nhiều chuyến đi cần thuê bird guide – người am hiểu điểu học – và porter dẫn đường.
Họ cũng đặt nguyên tắc bảo vệ môi trường lên hàng đầu: không tiết lộ vị trí cụ thể của loài quý hiếm để tránh săn bắt, dọn sạch rác thải và không xâm hại rừng. Khi các tổ chức bảo tồn như BirdLife hoặc Sách chim Việt Nam liên hệ, nhóm sẵn sàng cung cấp hình ảnh phục vụ nghiên cứu.
Theo các nhiếp ảnh gia, việc săn ảnh chim quý tốn kém cả về thiết bị, chi phí di chuyển và thời gian. Vì vậy, để duy trì đam mê cần nền tảng tài chính ổn định và sự ủng hộ từ gia đình. Hiện ông Thuần Võ, phụ trách kinh doanh của một công ty dược Hàn Quốc, đã sở hữu bộ sưu tập hơn 600 loài chim, trong đó có nhiều loài đặc hữu và cực kỳ nguy cấp.
Xe tải 3 tấn đang chạy trên quốc lộ N2 bất ngờ lao sang làn ngược chiều, tông gãy hộ lan rồi rơi xuống vực, tài xế bị thương.
Sáng 1/5, tài xế điều khiển ôtô tải chở hàng chạy từ Tây Ninh về Đồng Tháp. Khi đến khu vực cầu kênh 500-2, xã Đốc Binh Kiều, xe bất ngờ lệch hướng, lao qua làn đối diện, tông gãy biển báo và hộ lan trước khi rơi xuống vực dưới chân cầu.
Ôtô tải nằm ngửa sau khi tông gãy hộ lan ở xã Đốc Binh Kiều, sáng 1/5. Ảnh: Ngọc Tài
Tại hiện trường, đoạn hộ lan dài khoảng 5 m bị húc văng, nhiều mảnh vỡ văng khắp mặt đường. Chiếc xe tải lật ngửa dưới vực. Tài xế bị chấn thương nhẹ, tự mở cửa thoát ra ngoài.
Công an xã Đốc Binh Kiều đã làm việc với tài xế xác định nguyên nhân, đồng thời điều phương tiện cứu hộ di dời xe khỏi hiện trường.
