Đàn Chapi của người Raglai

Ninh ThuậnĐàn Chapi là nhạc cụ truyền thống độc đáo của người Raglai, đang được các bậc cao niên ở miền núi Bác Ái gìn giữ và lưu truyền.

Sau một ngày lao động vất vả trên nương rẫy, ông Bubu Viết, 66 tuổi, ở thôn Ma Nai, xã Phước Thành, ôm cây đàn Chapi lên nhà sàn. Mắt nhìn về dãy núi phía trước xa xăm, ông ngân nga bài ca bằng tiếng Raglai mà ông học thuộc được từ thời thơ ấu. Âm thanh từ ống đàn Chapi phát ra nhịp nhàng, lúc trầm lúc bổng, văng vẳng âm điệu núi rừng.

Ông Viết cho biết, Chapi là cây đàn gắn liền với ông từ bé. Năm lên 10 tuổi, ông đã được cha truyền dạy cách gảy đàn và những điệu nhạc đầy cảm xúc của người Raglai. Những bạn đồng trang lứa với ông cũng vậy, ai cũng biết chơi đàn Chapi.

Ông Bubu Viết, người Raglai ở Bác Ái đang chơi đàn Chapi trên nhà sàn. Ảnh: Việt Quốc.

Ông kể, hồi đó trong làng, gần như nhà nào cũng sở hữu một cây đàn Chapi để hát ca trong lễ hội ở làng hoặc mang lên núi, lên rẫy giải sầu. Đối với thanh niên, những đêm trăng sáng, trai gái trong làng qua nhà nhau chơi, ngỏ ý cùng nhau cũng thông qua tiếng đàn Chapi dìu dặt.

Theo ông Viết, đàn Chapi ban đầu được người xưa chế tác phỏng theo tiếng mã la, một loại chiêng không có núm, còn gọi là chiêng bằng, được dùng phổ biến trong các lễ hội của người Raglai, phổ biến nhất là 3 lễ hội: bỏ mả, báo hiếu và ăn lúa mới. Nhưng thời đó, mã la không dễ có được, vì quá đắt. Mỗi bộ mã la có giá trị hơn cả đàn trâu chục con.

Người nghèo không thể nào sở hữu được mã la, nhưng vì mê âm nhạc, họ đã tự mày mò chế tác bộ đàn bằng tre gọn gàng phỏng âm thanh của dàn mã la. Với mười ngón tay, người đàn có thể điều khiển cả một đội "mã la" 4-6 người thông qua cây đàn tre độc đáo này. Âm thanh không kêu to, nhưng cũng đủ nghe trong không gian một căn nhà.

Nó tiện lợi vì dễ mang đi. "Những lúc lên rừng, lên rẫy ngủ lại một mình, chúng tôi cũng thường mang theo để hát giải sầu", ông Viết nói.

Ông cho biết làm đàn Chapi không khó. Một ống tre to tròn được cưa chừa lại hai mắt, dài khoảng hai gang tay (40 cm). Hai màng mắt được đục thông lỗ để âm thanh phát ra. Trên thân ống có 6 cặp dây được vót nhẵn từ chính vỏ của ống tre đó.

Mỗi đầu dây có chêm một miếng đôn tre nhỏ xíu như đầu đũa di chuyển lên xuống để căng hạ dây đàn trầm bổng. Muốn kêu bổng thì đẩy lên căng, còn trầm thì kéo xuống. Chính giữa mỗi cặp đây có một miếng tre vuông vức cài chặt ở giữa để làm phím gảy. Tại mỗi vị trí này trên thân đàn, thợ trui lỗ để tiếng đàn đi vào trong khuếch đại ra hai đầu ống.

Ông Viết cho biết, tre lồ ô làm đàn Chapi phải là tre già lấy trên núi cao. Sau khi mang về nhà, ông phơi trên giàn bếp khoảng một tháng mới mang ra chế tác. "Tre già đủ độ dẻo dai mới có thể làm ra những chiếc đàn có độ bền và phát ra âm thanh hay", ông nói.

Từ trái qua: khèn bầu, đàn Chapi, sáu bầu..., những loại nhạc cụ gắn liền với đời sống tinh thần của người Ralgai ở Bác Ái (Ninh Thuận). Ảnh: Việt Quốc.

Ở cách nhà ông Viết chưa tới một km, ông Chamalé Liếp, 79 tuổi, cũng là người thành thạo đàn Chapi, mã la và khèn bầu ở thôn Ma Nai này. Hàng ngày ông cũng ôm đàn Chapi mỗi khi thảnh thơi công việc. Có khi, ông cùng ông Viết rủ nhau chơi hòa tấu giữa Chapi với kèn bầu hoặc mã la.

Ông Liếp nói, âm nhạc của người Raglai thường phỏng theo tiếng nước chảy, tiếng chim hót, tiếng lá cây reo... Phỏng theo âm thanh thiên nhiên, nên chủ yếu được truyền miệng, không có phương pháp ký âm như âm nhạc của phương Tây và các dân tộc khác.

Ông cho rằng bây giờ do không gian lễ hội không còn như xưa cũng như ảnh hưởng của các trào lưu mới, việc chơi đàn Chapi đang bị mai một trong các buôn làng người Raglai. Do vậy, nếu không kiên trì truyền dạy, ông lo ngại rằng mai này thế hệ sau sẽ không còn nhớ về bản sắc văn hóa dân tộc.

Ông Liếp cùng ông Viết đang nỗ lực để truyền dạy Chapi và một số loại nhạc cụ truyền thống khác của dân tộc cho thế hệ trẻ. Vào ngày cuối tuần, nhà sàn ông Liếp thường đón nhận hơn chục thanh niên và học sinh đến học đàn Chapi, mã la và kèn bầu...

"Bài hát Giấc mơ Chapi của nhạc sĩ Trần Tiến nổi tiếng khắp cả nước, nhưng thật buồn nếu lớp trẻ người Ralgai không còn mặn mà với chính cây đàn Chapi của dân tộc", ông Liếp nói.

Ông Bubu Viết cùng ông Chamalé Liếp hòa tấu Chapi và khèn bầu. Video: Việt Quốc.

Mới đây, thông qua đề án Bảo tồn, phát huy các giá trị văn hóa truyền thống của các dân tộc thiểu số gắn với phát triển du lịch giai đoạn 2020-2025, UBND huyện Bác Ái đã hỗ trợ thêm kinh phí cho các xã thuần đồng bào Ralgai mở các lớp học nhạc cụ dân tộc cho lứa tuổi thanh niên và học sinh địa phương.

Ông Trần Văn Toàn, Trưởng phòng Văn hóa huyện Bác Ái cho biết đề án bước đầu đã phát huy hiệu quả, nhưng yếu tố quyết định vẫn chính là con người. "Các nghệ nhân như cụ Liếp, cụ Viết hăng say truyền thụ. Hy vọng những năm tới, sẽ có nhiều bạn trẻ Raglai biết sử dụng nhạc cụ dân tộc của mình", ông Toàn nói.

Việt Quốc

Let's block ads! (Why?)

new action movies 2016 - new horror movies 2016 - new sci fi movies 2016 - new comedy movies 2016 - new martial arts movies - new drama movies - new adventure movies - new romance movies 2016

Đàn voọc mông trắng quý hiếm ở mỏ khai thác đá

Hà NamQuần thể voọc mông trắng 105 con ở huyện Kim Bảng nguy cơ biến mất do hoạt động khai thác đá và chưa triển khai quy hoạch bảo tồn.

Cách trung tâm Hà Nội 60 km về phía nam, khu rừng Kim Bảng đan xen tầng lớp những tán lá xum xuê, xanh mướt. Đây là khu rừng nguyên sinh trên núi đá vôi duy nhất của tỉnh Hà Nam, với diện tích khoảng 4.500 ha, nơi sinh sống của loài voọc mông trắng.

Đường vào cửa rừng ở xã Thanh Sơn, ôtô trọng tải lớn chở đá rầm rầm ra vào, bụi cuốn mù mịt. Lối mòn dãy núi ngang qua công trường khai thác đá, cánh cổng đặt tấm biển với dòng chữ khổ lớn "khu vực nổ mìn, hạn chế đi lại". Những vạt núi xanh bị mìn bóc nham nhở. Bao quanh khu rừng này có 11 công trường đang khai thác đá làm xi măng, vật liệu xây dựng.

Đàn voọc mông trắng ở rừng Kim Bảng, Hà Nam. Video: Tất Định - Lộc Chung - FFI.

Những ngày cuối năm 2020, trời lạnh buốt, gió mạnh thổi ù ù qua hẻm núi thung Cơm Tám, cách cửa rừng khoảng một km. Đứng từ đây quan sát thấy thấp thoáng vệt trắng phau trên hàng cây và đàn voọc mông trắng 12 con dần xuất hiện trong tầm mắt. Chúng từ hang đá ra ngoài kiếm ăn. Con đực đầu đàn to nhất nhảy trước, rồi đứng trên ngọn cây cao nhất cảnh giới cho cả đàn ăn búp cây.

Những con trưởng thành nặng chừng 8-9 kg, có mào lông đen nhánh trên đỉnh đầu, hai bên má vệt trắng, vùng mông có lông trắng kéo dài trông như mặc quần đùi, đuôi đen dài hơn thân. Đàn này có một con non chừng hai tháng tuổi lông vàng óng, bám chặt cổ voọc mẹ. Khi voọc mẹ vươn ra cánh nhỏ ngắt lá ăn, voọc non được các con khác thay phiên nhau nhau bế.

Ăn khoảng hơn một giờ, đàn di chuyển qua một cây đa cao hơn sưởi nắng, bắt rận cho nhau. Những con nhỏ chuyền cành đùa giỡn. Từ quả núi sát bên bỗng vang lên tiếng còi rú liên hồi, lúc này là 11h30, giờ nổ mìn phá đá.

Hàng loạt tiếng nổ ầm ầm, cả dãy núi rung chuyển, tiếng đá tách rơi rào rào. Đàn voọc giật mình ngó quanh kêu "bịp, bịp". Trong vài phút, chúng biến mất vào lùm cây.

Anh Dương Văn Sơn, thành viên tổ bảo vệ rừng cộng đồng Kim Bảng, Hà Nam quan sát đàn voọc. Ảnh: Tất Định.

Lúc này, anh Dương Văn Sơn, 33 tuổi, thành viên tổ bảo vệ rừng cộng đồng Kim Bảng (Tổ chức FFI), đang quan sát đàn voọc, lia ống nhòm liên tục theo những vệt trắng vụt qua.

"Chúng xuất hiện ngày một thưa dần, khu này đang được thăm dò khai thác đá làm xi măng. Không biết rồi đàn voọc sẽ đi về đâu", anh Sơn thở dài, chỉ về ngọn núi trước mặt, nơi có hang ngủ của đàn voọc.

Lớn lên bên cánh rừng này, anh Sơn kể cách đây 15 năm, khi công trường khai thác đá chưa nhiều, voọc ra kiếm ăn sát bìa rừng. Đàn voọc có lúc lên tới hàng trăm con nhưng do môi trường sống thu hẹp, thức ăn khan hiếm và săn bắn trái phép khiến chúng suy giảm số lượng.

Bốn năm trước, Tổ bảo vệ rừng cộng đồng Kim Bảng gồm 6 thành viên được thành lập với sự tài trợ của Tổ chức bảo tồn động vật và thực vật quốc tế (FFI). Công việc chính của Tổ bảo vệ là tuần tra, theo dõi hành vi phá hoại rừng và ghi nhận quần thể voọc mông trắng. "Địa hình rừng rộng, hiểm trở, lực lượng mỏng nên việc kiểm soát săn bắn gặp rất nhiều khó khăn", anh Sơn nói.

Một đàn đàn voọc mông trắng ở rừng Kim Bảng ngày 21/12. Ảnh: Tất Định.

Theo Tổ chức FFI, hiện quần thể voọc mông trắng ở Kim Bảng có 13 đàn, với 105 con, lớn thứ hai trên thế giới, chỉ sau quần thể ở khu bảo tồn Vân Long (Ninh Bình).

"Khai thác đá phục vụ sản xuất xi măng và vật liệu xây dựng đã và đang ảnh hưởng nghiêm trọng tới diện tích rừng Kim Bảng, khu vực tập trung nhiều đàn voọc sinh sống", đại diện Tổ chức FFI nói và đánh giá khoảng 9 đàn voọc đang bị ảnh hưởng trực tiếp, nguy cơ biến mất.

Theo báo cáo của Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Hà Nam, giáp ranh khu quy hoạch bảo tồn hiện có 24 công ty khai thác đá tập trung ở hai xã Liên Sơn và Thanh Sơn. Trong đó 20 đơn vị đang hoạt động khai thác, xay nghiền đá tại chỗ; 4 công ty đang xây dựng, thăm dò khai thác, với tổng diện tích hàng trăm ha.

Ông Ngô Mạnh Ngọc, Phó giám đốc Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Hà Nam, cho hay từ năm 2017, Sở đã có tờ trình xin chủ trương thành lập Khu bảo tồn loài-sinh cảnh Kim Bảng, trong đó ưu tiên bảo vệ voọc mông trắng.

"Chúng tôi đang khảo sát, đánh giá lại khu vực bảo tồn. Tuy nhiên đang vướng mắc một số vấn đề chưa triển khai được", ông Ngọc nói.

Voọc mông trắng (Trachypithecus delacouri) hay còn gọi voọc quần đùi trắng là loài linh trưởng chỉ có ở Việt Nam, với số lượng chỉ còn khoảng 250 cá thể. Hiện nay, loài này được xếp ở mức cực kỳ nguy cấp (CR) trong danh lục đỏ của IUCN (2019); thuộc Nhóm IB, Nghị định 06/2019 về quản lý thực vật rừng, động vật rừng nguy cấp, quý, hiếm và thực thi Công ước về buôn bán quốc tế các loài động vật, thực vật hoang dã nguy cấp.

Tất Định

Let's block ads! (Why?)

new action movies 2016 - new horror movies 2016 - new sci fi movies 2016 - new comedy movies 2016 - new martial arts movies - new drama movies - new adventure movies - new romance movies 2016

Ôtô lao xuống suối, hai người chết

Quảng NinhĐang chạy trên quốc lộ, ôtô con chở 6 người bất ngờ lao xuống suối rồi lật ngửa khiến hai người chết, bốn người bị thương.

Khoảng 19h30 ngày 1/1, chiếc ôtô con biển số Quảng Ninh chạy trên quốc lộ 18A theo hướng Hạ Long – Móng Cái. Khi đến địa phận thôn 1, xã Đường Hoa, huyện Hải Hà, xe bất ngờ mất lái láo xuống suối bên đường. Phát hiện sự việc, người dân hô hào nhau đến ứng cứu.

Hiện trường vụ tai nạn. Ảnh: N.Q

Trong xe có 6 người đều là nam, tuổi từ 17 đến 41. Vụ tai nạn làm anh Lò Văn Kiều (28 tuổi, quê Thanh Hoá) và Nguyễn Huy Đại (41 tuổi, TP Cẩm Phả, Quảng Ninh) tử vong tại chỗ. Bốn người khác bị thương, hiện đang được cấp cứu tại Trung tâm Y tế huyện Hải Hà.

Tại hiện trường chiếc xe bị lật ngửa dưới suối, hư hỏng nặng. Khu vực suối này nước sâu gần một mét, cách mặt đường khoảng 6 m.

Nguyên nhân vụ tai nạn đang được làm rõ.

Minh Cương

Let's block ads! (Why?)

new action movies 2016 - new horror movies 2016 - new sci fi movies 2016 - new comedy movies 2016 - new martial arts movies - new drama movies - new adventure movies - new romance movies 2016

Ba đề án thay đổi diện mạo giao thông TP HCM

Thu phí hạ tầng cảng biển, tăng cường vận tải công cộng, phát triển hạ tầng giao thông là ba đề án kỳ vọng thay đổi diện mạo giao thông thành phố 10 năm tới.

Đề án thu phí sử dụng hạ tầng cảng biển dự kiến mỗi năm thu hơn 3.000 tỷ đồng đã được HĐND TP HCM thông qua tháng 12/2020. Việc thu phí bắt đầu từ tháng 7 năm nay, số tiền thu được sẽ đầu tư hạ tầng quanh các cảng. Đề án này xây dựng theo mô hình đã áp dụng tại Hải Phòng, được đánh giá thành công.

Tuyến đường gần các cảng sẽ được đầu tư xây dựng để giảm ùn tắc. Đồ họa: Thanh Huyền.

Theo đó, mức thu mà TP HCM áp dụng thấp nhất 15.000 đồng mỗi tấn và cao nhất 4,4 triệu đồng với container 40 feet. Nguồn thu nộp vào ngân sách nhưng sẽ tách riêng đầu tư các công trình giao thông kết nối cảng biển, không làm dàn trải nơi khác. Việc thu phí sẽ không dùng tiền mặt mà bằng hệ thống điện tử.

Giám đốc Sở Giao thông Vận tải Trần Quang Lâm cho biết ùn tắc quanh các cảng Cát Lái (quận 2), Tân Thuận (quận 7), Phú Hữu (quận 9)... làm tăng tai nạn giao thông, ô nhiễm và chi phí logistics. Do vậy việc mỗi năm có thêm 3.000 tỷ đồng giúp thành phố đẩy nhanh gấp đôi tiến độ các dự án xung quanh cảng. Hệ thống giao thông hoàn thiện sẽ giúp các cảng phát triển đúng năng lực, góp phần tăng thu cho ngân sách từ các nguồn thuế xuất nhập khẩu, thuế doanh nghiệp, VAT...

Đề án tăng cường vận tải hành khách công cộng kết hợp kiểm soát xe cá nhân đã được UBND thành phố thông qua với kế hoạch thực hiện từ nay đến năm 2030. Trong đó, đề án đưa ra 17 nhóm giải pháp tăng cường vận tải hành khách công cộng như: phát triển mạng lưới xe buýt; hoàn thành các tuyến Metro Số 1, 2, 5, buýt nhanh (BRT) số 1; đầu tư tuyến đường sắt nhẹ Thủ Thiêm; đường riêng cho xe buýt; phát triển buýt mini tăng khả năng tiếp cận; nâng chất lượng quản lý, điều hành vận tải hành khách công cộng...

Metro Số 1 (Bến Thành - Suối Tiên) cập cảng Khánh Hội, quận 4, hồi tháng 10. Ảnh: Quỳnh Trần.

Nhóm giải pháp kiểm soát xe cá nhân sẽ thực hiện song song gồm: thu phí ôtô vào trung tâm; phân vùng kiểm soát khí thải kết hợp thu phí ô nhiễm môi trường các loại xe; kiểm soát môtô, xe 2-3 bánh. Việc kiểm soát xe cá nhân sẽ được thành phố kết hợp giữa các giải pháp hành chính và kinh tế, làm theo lộ trình và có sự đồng thuận của người dân.

Ngoài ra đề án còn nêu các giải pháp hỗ trợ như: quy hoạch giao thông tại các khu đô thị mới; tạo nguồn thu cho giao thông công cộng; triển khai các dự án giao thông thông minh; tạo không gian đi bộ ở khu trung tâm... Đề án đặt mục tiêu vận tải hành khách công cộng đáp ứng 15% nhu cầu đi lại của người dân năm 2025 và 25% đến năm 2030. Hiện, tỷ lệ này chỉ gần 10%.

Tổng vốn thực hiện các nhóm giải pháp ở đề án này hơn 391.000 tỷ đồng, trong đó từ nay đến năm 2025 khoảng 91.000 tỷ đồng; giai đoạn 2026-2030 hơn 300.000 tỷ đồng. Ngân sách nhà nước giữ vai trò chủ đạo, còn lại huy động từ các nguồn xã hội hoá, vốn đầu tư nước ngoài...

Đề án phát triển kết cấu hạ tầng giao thông TP HCM giai đoạn 2021-2030 vừa được Sở Giao thông Vận tải hoàn thiện, trình UBND thành phố cuối tháng 12/2020. Tổng nhu cầu vốn đầu tư hạ tầng giao thông thành phố 10 năm tới được tính toán hơn 970.000 tỷ đồng. Trong đó, gần 400.000 tỷ đồng từ ngân sách, còn lại sử dụng vốn khác (Trung ương, xã hội hóa, ODA...).

Đề án xác định 8 tiêu chí với từng thang điểm chọn dự án đầu tư, không làm dàn trải, nhất là các dự án dùng ngân sách. 4 năm tới thành phố tập trung các dự án cao tốc TP HCM - Mộc Bài (làm mới), TP HCM - Long Thành - Dầu Giây và TP HCM - Trung Lương (mở rộng); tập trung các tuyến quốc lộ 1, 13, 22, 50; khép kín Vành đai 2, 3... Giai đoạn này, Metro Số 1 (Bến Thành - Suối Tiên) sẽ hoàn thành và tuyến Số 2 (đoạn Bến Thành - Tham Lương), Số 5 (Ngã tư Bảy Hiền - cầu Sài Gòn) sẽ được đẩy nhanh.

Cao tốc TP HCM - Long Thành - Dầu Giây đang được đề xuất đầu tư gần 10.000 tỷ đồng để mở rộng. Ảnh: Quỳnh Trân.

Thành phố cũng sẽ đầu tư hoàn chỉnh các nút giao trọng điểm gồm: An Phú, Mỹ Thủy, Gò Dưa, Linh Xuân, ngã tư Bốn xã và ngã sáu Công trường Dân Chủ. Các cây cầu có quy mô lớn vượt sông cũng được ưu tiên như cầu Thủ Thiêm 3, 4, cầu Cát Lái, Cần Giờ.

Giai đoạn 2025-2030 thêm 4 tuyến metro được đầu tư: Số 3 (Bến Thành - Bến xe miền Tây); Số 2 (đoạn Bến Thành - Thủ Thiêm và đoạn Tham Lương - Bến xe An Sương); Số 4b (Công viên Gia Định - Lăng Cha Cả); Số 5 (Ngã tư Bảy Hiền - Bến xe Cần Giuộc). Cũng trong giai đoạn này, Sở Giao thông Vận tải xác định cần tập trung làm 5 tuyến đường trên cao gồm: Số 1 (hơn 9 km), Số 2 (12 km), Số 3 (8 km), Số 4 (hơn 7 km) và Số 5 (34 km).

Hết năm 2020, tổng chiều dài các tuyến đường và cầu của TP HCM đạt hơn 4.500 km, mật độ hơn 2 km mỗi km2 (tiêu chuẩn 10-13 km mỗi km2) và chỉ có 1.800 km có lòng đường rộng hơn 7 m (chiếm 44%). Thành phố hiện quản lý hơn 8,3 triệu xe (gần 7,5 triệu xe máy, hơn 785.000 ôtô). So với năm 2019, xe cá nhân tăng hơn 3%. Hệ thống hạ tầng giao thông ở thành phố được cho vừa thiếu vừa yếu so với vai trò đầu tàu kinh tế của cả nước.

Gia Minh

Let's block ads! (Why?)

new action movies 2016 - new horror movies 2016 - new sci fi movies 2016 - new comedy movies 2016 - new martial arts movies - new drama movies - new adventure movies - new romance movies 2016

Quảng Ninh sẽ có tuyến cao tốc xuyên tỉnh dài nhất Việt Nam

Cao tốc Vân Đồn - Móng Cái hoàn thành trong năm nay sẽ kết nối đồng bộ tuyến cao tốc dài khoảng 170 km trên địa bàn tỉnh Quảng Ninh.

Những ngày cuối năm 2020, trong tiết trời rét buốt, hơn 1.000 cán bộ, công nhân hối hả thi công trên cao tốc Vân Đồn - Móng Cái. Công trường nhộn nhịp suốt ngày đêm bởi hơn 500 phương tiện máy móc liên tục hoạt động.

"Tuyến đường đã hoàn thành được một nửa, hình hài dự án ngày càng rõ ràng và mọi việc đều thuận lợi, nên anh em trên công trường rất vui", anh Đinh Toàn Thắng, kỹ sư thuộc đơn vị chủ đầu tư, chia sẻ.

Anh Thắng cho hay đã tham gia làm nhiều công trình giao thông, nhưng cao tốc Vân Đồn - Móng Cái là đặc biệt nhất, "vì dự án hoàn thành sẽ giúp Quảng Ninh có tuyến cao tốc xuyên tỉnh khoảng 170 km, trở thành địa phương có đường cao tốc dài nhất Việt Nam".

Hàng trăm phương tiện, máy móc thi công cao tốc Vân Đồn - Móng Cái. Ảnh: Minh Cương

Cao tốc Vân Đồn - Móng Cái được khởi công ngày 3/4/2019, thực hiện theo hình thức đối tác công tư (PPP) với tổng vốn là 11.195 tỷ đồng. Tuyến đường dài 80,23 km, rộng 25,25 m, 4 làn xe, tốc tối đa 100 km/h.

Đầu tháng 5/2020, UBND tỉnh Quảng Ninh kiến nghị Chính phủ điều chỉnh cao tốc này theo hướng tách thành hai dự án độc lập, tăng vận tốc tối đa từ 100 lên 120 km/h và được Thủ tướng đồng ý. Theo đó, tuyến Vân Đồn – Tiên Yên dài 16,8 km được triển khai theo hình thức đầu tư công, tổng mức đầu tư 3.667 tỷ đồng.

Tuyến Tiên Yên - Móng Cái dài 63,26 km triển khai theo hình thức đối tác công tư (PPP), hợp đồng BOT, tổng mức đầu tư điều chỉnh dự kiến hơn 8.509 tỷ đồng.

Điểm đầu của cao tốc Vân Đồn – Móng Cái tiếp nối với cao tốc Hạ Long - Vân Đồn, đi qua các huyện Vân Đồn, Tiên Yên, Đầm Hà, Hải Hà và điểm cuối nối với đường dẫn cầu Bắc Luân II tại TP Móng Cái.

Dự kiến hoàn thành vào cuối năm nay, công trình sẽ rút ngắn thời gian từ Vân Đồn đi Móng Cái xuống còn 50 phút thay vì 2 giờ; góp phần hoàn thiện tuyến cao tốc từ Lào Cai đi qua Hà Nội, Hải Phòng đến TP Móng Cái (Quảng Ninh), tạo thành tuyến cao tốc liền mạch dài nhất Việt Nam.

Theo ông Cao Tường Huy, Phó chủ tịch UBND tỉnh Quảng Ninh, cao tốc Vân Đồn - Móng Cái được ví như mảnh ghép cuối cùng của tuyến Hà Nội - Hải Phòng - Hạ Long - Vân Đồn - Móng Cái.

Khi mảnh ghép hoàn thành, độ dài đường cao tốc trên địa bàn Quảng Ninh sẽ bằng gần 1/10 tổng số đường cao tốc toàn quốc. Đến nay các công trình đã cho thấy rõ vai trò kết nối, rút ngắn thời gian di chuyển và liên kết chặt chẽ các khu kinh tế, cực tăng trưởng phía Bắc cũng như các sân bay quốc tế, gồm: Nội Bài (Hà Nội) - Cát Bi (Hải Phòng) - Vân Đồn (Quảng Ninh).

"Điều đặc biệt là trong khi nhiều tuyến cao tốc trên toàn quốc do Trung ương lên kế hoạch xây dựng và đầu tư, thì các tuyến cao tốc ở Quảng Ninh đều do tỉnh chủ động triển khai", ông Huy nói.

Chuỗi cao tốc Hà Nội - Móng Cái. Đồ họa: BQN

Mảnh ghép đầu tiên trong chuỗi cao tốc ở Quảng Ninh là tuyến Hải Phòng - Hạ Long, khởi công tháng 9/2014; điểm đầu tại quốc lộ 18, thuộc phường Đại Yên, TP Hạ Long, điểm cuối giao với đường cao tốc Hà Nội - Hải Phòng (phường Đông Hải 2, quận Hải An, TP Hải Phòng). Tổng mức đầu tư dự án hơn 13.000 tỷ đồng.

Cao tốc dài khoảng 25 km, rộng 25 m được thiết kế 4 làn xe, tốc độ tối đa 100 km/h, chia làm hai dự án thành phần. Phần thứ nhất là đường cao tốc Hạ Long đến cầu Bạch Đằng dài 19,3 km, tổng đầu tư trên 6.400 tỷ đồng từ ngân sách tỉnh.

Phần thứ hai là cầu Bạch Đằng, đường dẫn, nút giao cuối tuyến dài 5,4 km, trị giá đầu tư 7.277 tỷ đồng theo hình thức BOT, khởi công tháng 1/2015.

Cầu Bạch Đằng dài 3,5 km, kiến trúc nhịp cầu tạo thành 3 chữ H có ý nghĩa kết nối ba thành phố kinh tế là Hà Nội - Hải Phòng - Hạ Long.

Khi cắt băng khánh thành cầu Bạch Đằng, thông xe tuyến cao tốc Hạ Long - Hải Phòng vào đầu tháng 9/2018, Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc đánh giá cao việc đây là cây cầu "made in Việt Nam", khẳng định sự tự lực, tự cường, tự làm chủ công nghệ của người Việt Nam. Với các dự án này, Quảng Ninh trở thành tỉnh đầu tiên trong cả nước chủ động báo cáo đề xuất Trung ương, cho phép được dùng ngân sách tỉnh để làm cao tốc.

Cao tốc Hạ Long - Hải Phòng. Ảnh: Minh Cương

Cao tốc Hạ Long - Hải Phòng đi vào sử dụng giúp quãng đường từ trung tâm Quảng Ninh đi Hà Nội rút ngắn 50 km, xuống còn 130 km; từ Hạ Long đi Hải Phòng chỉ còn 25 km thay vì 75 km như trước đây.

Mảnh ghép tiếp theo là cao tốc Hạ Long - Vân Đồn, khởi công từ tháng 9/2015, tổng mức đầu khoảng 12.000 tỷ đồng.

Theo thiết kế, cao tốc dài gần 60 km, điểm đầu tại quốc lộ 18A thuộc phường Đại Yên, TP Hạ Long, điểm cuối giao với đường trục chính vào sân bay Vân Đồn; tốc độ thiết kế 100 km/h, chiều rộng nền đường 24,5 m.

Cao tốc Hạ Long - Vân Đồn. Ảnh: Minh Cương

Ngày 30/12/2018, cao tốc được thông xe kỹ thuật, giúp quãng đường đi ôtô từ Thủ đô đến khu kinh tế Vân Đồn chỉ còn khoảng hai giờ đồng hồ, thay vì hơn 5 tiếng như trước đó.

Ông Cao Tường Huy, Phó chủ tịch UBND tỉnh Quảng Ninh, cho hay tỉnh đang dồn toàn lực phấn đấu đến cuối năm 2021 sẽ hoàn thành trên 80 km cao tốc Vân Đồn - Móng Cái. "Khi mảnh ghép cuối cùng này được hoàn thành, mọi người có thể ăn sáng ở Hà Nội và buổi trưa ngắm biển Trà Cổ, nơi cách thủ đô hơn 270 km", ông Huy nói.

Cao tốc Hạ Long - Vân Đồn tháng 12/2018. Video: Minh Cương

Minh Cương

Let's block ads! (Why?)

new action movies 2016 - new horror movies 2016 - new sci fi movies 2016 - new comedy movies 2016 - new martial arts movies - new drama movies - new adventure movies - new romance movies 2016

Nghề đốt than vào vụ Tết

Những ngày này, 5 lò đốt than của gia đình chị Nguyễn Thị Huệ ở thôn Đồng Chạ, thị trấn Phong Sơn, huyện Cẩm Thuỷ hoạt động hết công suất để kịp phục vụ khách dịp Tết. Chủ lò đốt cho biết hàng chủ yếu bán cho tỉnh ngoài, còn người dân quanh vùng lấy chút ít để quay vịt hoặc nhóm lò. “Gần Tết nguồn than khá khan hiếm nhưng giá thì không tăng nhiều, dao động 8.000-10.000 đồng mỗi kg", chị Huệ nói.

Đồng Chạ là thôn có nhiều gia đình làm nghề đốt than nhất huyện Cẩm Thuỷ, lúc cao điểm vùng này có khoảng 40 lò đốt, tạo công ăn việc làm cho hàng chục lao động. Hiện một số lò lớn đã dừng sản xuất, chỉ còn hơn 10 lò quy mô nhỏ (4-5 tấn mỗi mẻ) hoạt động.

Let's block ads! (Why?)

new action movies 2016 - new horror movies 2016 - new sci fi movies 2016 - new comedy movies 2016 - new martial arts movies - new drama movies - new adventure movies - new romance movies 2016

Thứ trưởng Y tế: 'Việt Nam sẽ hạn chế số ca Covid-19 ở mức thấp nhất'

Với những kinh nghiệm quý báu từ thực tế chống dịch hơn 11 tháng qua, "Việt Nam đủ sức đương đầu và sẽ hạn chế số người mắc, số ca tử vong ở mức thấp nhất".

Trả lời phỏng vấn VnExpress, Thứ trưởng Y tế Nguyễn Trường Sơn nói như trên khi nhìn lại một năm chống dịch căng thẳng vừa qua và nhận định thời gian tới.

- Đâu là quyết định ông cảm thấy khó khăn nhất từ khi tham gia công tác phòng, chống Covid-19 đến nay?

- 2020 là một năm đầy biến động với những thử thách gần như chưa có tiền lệ tại Việt Nam cũng như trên toàn thế giới. Dịch bệnh diễn ra ở quy mô lớn chưa từng thấy với diễn biến rất phức tạp, nên đã buộc đội ngũ thầy thuốc phải đối mặt với những thử thách lớn.

Quyết định khó khăn nhất đối với tôi là lúc công bố hai ca bệnh nCoV (khi đó WHO chưa đặt tên bệnh là Covid-19) đầu tiên gồm Li Ding và Lizhichao ngay tại Bệnh viện Chợ Rẫy. Khó khăn là bởi theo đúng quy trình thì công bố hai ca bệnh đó là Cục Y tế dự phòng – Bộ Y tế. Tuy nhiên, trong thời khắc đó, hoàn cảnh buộc tôi phải công bố thực sự là một quyết định rất khó khăn.

Thêm nữa, lúc đó đã là 28 Tết. Mọi người, mọi nhà đang chuẩn bị đón Tết trong ấm cúng, an vui. Tôi biết khi công bố hai ca bệnh đầu tiên này người dân sẽ rất lo lắng, nghĩ vậy nên lòng tôi chùng xuống.

Thứ trưởng Y tế Nguyễn Trường Sơn. Ảnh: Gia Chính

Không chỉ riêng tôi mà tất cả những ai tham gia vào công tác phòng, chống dịch phải chịu áp lực rất lớn do dịch diễn biến phức tạp với tốc độ quá nhanh. Nhưng chính trong bối cảnh như vậy, ngành y tế lại đoàn kết hơn bao giờ hết, gắn kết thành một khối vững chắc để đương đầu với đại dịch. Cùng với đó, những chỉ đạo đúng đắn của Chính phủ và Ban chỉ đạo quốc gia về phòng, chống Covid-19 luôn làm chúng tôi an tâm.

Trong năm qua, các thầy thuốc, không chỉ những người làm công tác dự phòng hay điều trị, đều nêu cao tinh thần trách nhiệm, sẵn sàng đến các ổ dịch, các cơ sở điều trị bệnh nhân Covid-19. Và không thể không nhắc tới sự đóng góp quý báu của những người làm công tác xét nghiệm, hậu cần, truyền thông.... Ngành y đã huy động tổng lực trong cuộc chiến này. Và cho đến hôm nay tôi thực sự vui mừng khi chúng ta đã và đang thực hiện tốt công tác phòng, chống, ngăn chặn dịch bệnh để bảo vệ sức khỏe người dân, để thực hiện mục tiêu kép là đẩy lùi dịch bệnh, phát triển kinh tế xã hội.

- Ông đã trải qua những cảm xúc như thế nào trong thời gian vào điểm nóng, chỉ đạo chống dịch ở Đà Nẵng tháng 7/2020?

- Khi xuất hiện trở lại tại Đà Nẵng, Covid-19 tấn công vào hai vị trí xung yếu của Bệnh viện Đà Nẵng là Khoa Hồi sức cấp cứu và Khoa Thận nhân tạo. Những người được điều trị tại hai khoa này đều là những bệnh nhân nặng, có nhiều bệnh nền, nhiều người trong số đó cao tuổi, sức đề kháng yếu. Tôi thực sự rất đau lòng khi phải chứng kiến sự ra đi của những bệnh nhân Covid-19.

Ca tử vong đầu tiên phải nói là rất buồn. Tuy nhiên, ngày buồn nhất là số ca tử vong lên tới 4, thông báo liên tục và mỗi lần như vậy chúng tôi như xát muối trong lòng. Đội ngũ nhân viên y tế đã cố gắng hết sức để cứu chữa, liên tục hội chẩn trực tuyến và lấy ý kiến điều trị của các chuyên gia hàng đầu Việt Nam. Có những lúc tôi đã thất thần, nhưng tôi tự nhủ phải thực sự bình tĩnh và không được để bất cứ bác sĩ nào nhụt chí.

Bên cạnh nỗi buồn, cũng có nhiều niềm vui. Đó là khi lần lượt hơn 354 bệnh nhân ở Đà Nẵng, gần 100 bệnh nhân ở Quảng Nam và nhiều bệnh nhân ở các tỉnh, thành khác được điều trị khỏi. Đó là khi bệnh viện C Đà Nẵng, Bệnh viện Đà Nẵng được gỡ phong tỏa. Đó cũng là lúc tình hình dịch bệnh tại Đà Nẵng nói riêng, miền Trung nói chung được kiểm soát, không còn xuất hiện ca mắc mới trong cộng đồng, cuộc sống của người dân dần đi vào quỹ đạo bình thường... Mỗi kỷ niệm đều có những giá trị riêng khó mà so sánh được niềm vui nào lớn hơn hay niềm vui nào là nhỏ bé.

- Theo ông, những nguyên nhân nào làm nên kỳ tích chống dịch thành công ở Việt Nam năm vừa qua?

- Chúng ta đã huy động được toàn bộ hệ thống chính trị vào cuộc và những quyết sách chống dịch của Chính phủ được nhân dân hưởng ứng. Một người bạn Việt kiều của tôi bị mắc kẹt ở Việt Nam trong thời gian chống dịch tâm sự rằng, lâu nay anh ấy vẫn nghĩ khái niệm "cả hệ thống chính trị vào cuộc" rất trừu tượng, nhưng được tận mắt chứng kiến cách chống dịch ở trong nước anh ấy hiểu rằng đây chính là yếu tố tạo nên sức mạnh tổng hợp.

Bây giờ nhìn lại, chúng ta cũng thấy rằng ngay từ đầu Ban chỉ đạo Quốc gia phòng, chống dịch Covid-19 của Việt Nam đã đưa ra chiến lược "ngăn chặn, cách ly, khoanh vùng, dập dịch và điều trị". Đây là một chiến lược chống dịch khôn ngoan phù hợp với tình hình thực tế đất nước.

Thêm vào đó, công tác cách ly được giao cho quân đội quản lý, nên ngành y vô cùng an tâm vì chúng tôi biết rõ là không ai có thể làm tốt việc này hơn quân đội. Và thực tế đã chứng minh điều đó. Với những kinh nghiệm quý báu tích lũy được từ thực tế chống dịch trong hơn 11 tháng qua, chúng tôi tin Việt Nam đủ sức đương đầu và sẽ hạn chế số người mắc, số ca tử vong ở mức thấp nhất.

Các bệnh nhân ở Trung tâm Y tế Hòa Vang chụp ảnh cùng Thứ trưởng Bộ Y tế Nguyễn Trường Sơn (áo xanh ngọc, giữa), sau khi được công bố khỏi Covid-19, tháng 8/2020. Ảnh: Tuấn Dũng

- Ông nhận định như thế nào về diễn biến dịch bệnh trong năm 2021? Việt Nam cần chủ động ứng phó ra sao?

- Theo nhận định từ Bộ Y tế, dịch Covid-19 đang diễn biến phức tạp trên thế giới, gia tăng mạnh tại Mỹ, một số quốc gia châu Á và các quốc gia khu vực châu Âu. Đặc biệt là biến thể mới của virus vừa phát hiện tại Anh khiến nhiều quốc gia châu Âu và một số quốc gia khu vực châu Á như Philippines, Nhật Bản, Hàn Quốc và Hongkong (Trung Quốc) đã cấm các chuyến bay đến từ Anh. Chính phủ, Ban chỉ đạo quốc gia về phòng, chống dịch Covid-19 và Bộ Y tế trong những ngày qua đã đưa ra những biện pháp để sẵn sàng ứng phó với khả năng dịch sẽ quay trở lại, nhất là khi mùa đông đã đến, hơn một tháng nữa là Tết Nguyên đán.

Để chủ động ứng phó, trong thời gian tới tất cả các biện pháp phòng chống dịch phải được nâng lên một mức. Từ lực lượng chuyên trách phòng chống dịch đến toàn thể hệ thống trong cả nước, các doanh nghiệp và người dân phải cùng nhau thực hiện nghiêm các biện pháp chống dịch, khuyến nghị của ngành Y tế. Cả xã hội cùng sẵn sàng chống dịch để "quản chặt bên ngoài, giữ chặt bên trong".

Đối với mỗi người dân cần tuân thủ nghiêm các biện pháp phòng chống dịch bệnh Covid-19 theo các hướng dẫn, khuyến nghị đã được ban hành, thực hiện tốt thông điệp 5K của Bộ Y tế "Khẩu trang - Khử khuẩn - Khoảng cách - Không tập trung - Khai báo y tế".

- Là người phụ trách lĩnh vực khám chữa bệnh của Bộ Y tế, ông đánh giá như thế nào về những tiến bộ của công tác này ở Việt Nam những năm vừa qua?

- Thách thức luôn đi kèm cơ hội, trong năm vừa qua dù có nhiều khó khăn, thử thách do những diễn biến bất thường từ Covid-19, tuy nhiên với sự vào cuộc của toàn bộ hệ thống chính trị cùng sự chung sức chung lòng của người dân, chúng ta đã đạt được nhiều thành tựu đáng tự hào trên nhiều mặt trận nói chung và lĩnh vực y tế nói riêng.

Thành tích trong phòng, chống và điều trị Covid-19 của Việt Nam là điều không cần bàn cãi, không chỉ chúng ta mà cả thể giới cũng công nhận điều đó. Bên cạnh đó, nhiều chỉ tiêu quan trọng về y tế cũng có sự phát triển; công tác khám chữa bệnh có bước tiến lớn khi hệ thống khám chữa bệnh từ xa với sự kết nối của hơn 1.000 điểm cầu và không ngừng mở rộng đã góp phần nâng cao chất lượng chăm sóc sức khỏe cho người dân... Và không thể không nhắc đến việc tiêm thử nghiệm vaccine ngừa Covid-19 "made in Việt Nam" cũng là những tiến bộ lớn của ngành y tế.

Trong thời gian tới, điều tôi hy vọng cũng giống như điều Phó thủ tướng Vũ Đức Đam đã chia sẻ tại cuộc họp Thường trực Ban chỉ đạo quốc gia phòng, chống dịch Covid-19 gần đây, đó là: "Chúng ta quyết tâm giữ thành quả chống dịch để nhân dân đón Tết an toàn, ấm cúng, vui tươi".

Thứ trưởng Y tế Nguyễn Trường Sơn 56 tuổi, quê Bình Hòa, Bình Trị Thương, Gia Định (cũ), nay là TP HCM. Ông có nhiều đóng góp cho ngành y tế, đặc biệt là phát triển kỹ thuật cao trong ghép tạng. Ông từng ba lần được bổ nhiệm làm Giám đốc Bệnh viện Chợ Rẫy, TP HCM, trước khi được Thủ tướng bổ nhiệm làm Thứ trưởng Y tế, tháng 11/2018. Thứ trưởng Sơn hiện phụ trách lĩnh vực khám chữa bệnh, y dược cổ truyền...

Tháng 1/2020, khi Bệnh viện Chợ Rẫy xác nhận 2 bệnh nhân dương tính với virus nCoV là ông Li Ding và con trai Li Zichao, Thứ trưởng Sơn đã có mặt khẩn cấp tại đây trong đêm để chỉ đạo chống dịch bệnh lây lan. Khi đó, ông đã khẳng định trường hợp hai bố con bệnh nhân này "là bằng chứng xác thực về việc nCoV có thể lây từ người sang người".

"Đây là vấn đề lây nhiễm rất nghiêm trọng", Thứ trưởng Sơn bày tỏ khi công bố hai ca nhiễm Covid-19 đầu tiên tại Việt Nam.

Khi Covid-19 bùng phát tại Đà Nẵng cuối tháng 7/2020, ông có mặt tại thành phố ngay trước khi công bố ca nhiễm đầu tiên tại đây. Với vai trò là Trưởng Bộ phận thường trực đặc biệt phòng chống dịch Covid-19 của Bộ Y tế tại TP Đà Nẵng, ông đã chủ động xin Thủ tướng cho ở lại đây đến khi dịch bệnh được kiểm soát. Gần một tháng sau, dịch bệnh ở Đà Nẵng, Quảng Nam được khống chế.

Viết Tuân

Let's block ads! (Why?)

new action movies 2016 - new horror movies 2016 - new sci fi movies 2016 - new comedy movies 2016 - new martial arts movies - new drama movies - new adventure movies - new romance movies 2016