Khu hành chính gồm UBND TP cùng khoảng 20 cơ quan trực thuộc, trung tâm hội nghị sẽ được xây thấp tầng, phân tán, thay thế phương án khối nhà cao tầng ban đầu.
TP Cần Thơ vừa quyết định quy hoạch xây dựng khu hành chính nằm trong Trung tâm văn hoá Tây Đô (rộng 69 ha) tại khu đô thị nam Cần Thơ, thuộc quận Cái Răng. Công trình gồm các khối nhà cao tối đa 8 tầng làm văn phòng UBND TP, trụ sở hơn 20 cơ quan sở ngành với tổng biên chế gần 1.300 người; trung tâm hội nghị đa năng sức chứa 1.000-1.200 người...
Tru sở UBND TP Cần Thơ hiện tại. Ảnh: Cửu Long
Phương án này thay thế khu hành chính tập trung được thiết kế, quy hoạch năm 2015 là tòa nhà cao 22 tầng xây trên diện tích hơn 100.000 m2. Vốn đầu tư ban đầu của khu hành chính này khoảng 2.000 tỷ đồng, trong đó 1.000 tỷ đồng ngân sách Trung ương, còn lại địa phương "đối ứng" từ tiền đấu giá các trụ sở cũ.
Theo Giám đốc Sở Xây dựng TP Cần Thơ Mai Như Toàn, qua cân đối nguồn lực và các yếu tố khác, tham quan, tìm hiểu khu hành chính tập trung của Bình Dương và TP Đà Nẵng, thành phố thấy việc đầu tư công trình cao tầng không phù hợp nên chọn phương án xây khu hành chính thấp tầng, phân tán.
Hiện, Sở Xây dựng xúc tiến việc đấu thầu thuê tư vấn lập quy hoạch chi tiết 1/500, thiết kế, thẩm định đồ án, trình UBND thành phố phê duyệt để sớm triển khai, từ nguồn vốn ngân sách.
Khu hành chính tập trung của Cần Thơ được Thủ tướng chấp thuận năm 2006, vị trí ban đầu ở quận trung tâm Ninh Kiều, trên diện tích 12 ha, nằm giữa các trục đường Nguyễn Trãi, Võ Thị Sáu, Xô Viết Nghệ Tĩnh, Hòa Bình.
Khi đó dự án tính thực hiện trong 4 năm, theo hình thức BT (xây dựng - chuyển giao), song phải dừng lại do thay đổi về chính sách đầu tư. Sau đó dự án được quy hoạch ở khu đô thị Nam Cần Thơ như bây giờ.
Vị trí quy hoạch khu hành chính mới của TP Cần Thơ. Ảnh: Google Maps
Hiện trung tâm hành chính của TP Cần Thơ ở quận Ninh Kiều, cơ sở vật chất đã xuống cấp, manh mún...
TP Cần Thơ nằm ở trung tâm Đồng bằng sông Cửu Long, rộng hơn 1400 km2, gồm 9 quận, huyện với hơn 1,2 triệu dân.
Chính phủ đề xuất thí điểm một số cơ chế đặc thù phát triển TP Cần Thơ, như: Chi thu nhập tăng thêm cho cán bộ; quyết định mức lệ phí chưa quy định trong luật...
Sáng 4/1, Bộ trưởng Kế hoạch và Đầu tư Nguyễn Chí Dũng báo cáo Quốc hội dự thảo Nghị quyết thí điểm một số cơ chế, chính sách đặc thù phát triển TP Cần Thơ, gồm 6 cơ chế, chính sách lớn.
Thứ nhất, về quản lý tài chính - ngân sách, Chính phủ kiến nghị thành phố được vay thông qua phát hành trái phiếu chính quyền địa phương; vay từ các tổ chức tài chính hoặc tổ chức khác trong nước; từ nguồn vay nước ngoài của Chính phủ vay về cho thành phố vay lại với tổng mức dư nợ vay không vượt quá 60% số thu ngân sách địa phương được hưởng theo phân cấp. Tổng mức vay và bội chi ngân sách thành phố hàng năm do Quốc hội quyết định.
HĐND thành phố quyết định áp dụng trên địa bàn phí, lệ phía chưa được quy định trong danh mục phí, lệ phí ban hành kèm theo Luật Phí và lệ phí; điều chỉnh mức hoặc tỷ lệ thu phí, lệ phí đã được cấp có thẩm quyền quyết định, trừ án phí, lệ phí tòa án.
Ngân sách thành phố được hưởng 100% số thu tăng thêm từ các khoản thu do việc điều chỉnh chính sách phí, lệ phí nêu trên, để đầu tư cơ sở hạ tầng kinh tế - xã hội và các nhiệm vụ khác.
Bộ trưởng Kế hoạch và Đầu tư Nguyễn Chí Dũng trình bày báo cáo của Chính phủ về dự thảo Nghị quyết thí điểm một số cơ chế, chính sách đặc thù phát trriển thành phố Cần Thơ, sáng 4/1. Ảnh: Hoàng Phong
Thứ hai, về quản lý đất đai, HĐND thành phố quyết định chuyển mục đích sử dụng đất trồng lúa nước từ 2 vụ trở lên với quy mô dưới 500 ha, theo ủy quyền của Thủ tướng; phù hợp với quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất đã được cấp có thẩm quyền quyết định. Trình tự, thủ tục chuyển mục đích sử dụng đất trồng lúa tại Cần Thơ do Thủ tướng quy định.
Việc chuyển mục đích sử dụng đất trồng lúa phải thực hiện công khai, lấy ý kiến người dân, người chịu tác động.
Thứ ba, trên cơ sở đồ án quy hoạch xây dựng khu chức năng, quy hoạch đô thị trên địa bàn đã được phê duyệt, Thủ tướng quyết định việc phân cấp cho UBND TP Cần Thơ phê duyệt điều chỉnh cục bộ quy hoạch chung xây dựng khu chức năng; điều chỉnh cục bộ quy hoạch chung đô thị.
Thứ tư, sau khi ngân sách thành phố đảm bảo đủ nguồn thực hiện cải cách tiền lương, chính sách an sinh xã hội, HĐND thành phố được quyết định dùng nguồn còn dư để chi thu nhập bình quân tăng thêm cho cán bộ, công chức, viên chức.
Mức chi tăng thêm này dựa trên hiệu quả công việc và không quá 0,8 lần mức lương ngạch bậc, chức vụ hoặc mức lương theo vị trí việc làm, chức danh, chức vụ lãnh đạo. Mức thu nhập cho các chuyên gia, nhà khoa học, tài năng đặc biệt do HĐND thành phố quy định. Việc chi thu nhập tăng thêm chỉ thực hiện khi thành phố tự cân đối được ngân sách.
Thứ năm, các dự án nạo vét kết hợp thu hồi sản phẩm luồng hàng hải Định An – Cần Thơ cho tàu có trọng tải từ 10.000 tấn trở lên ra vào, có quy mô vốn từ 500 tỷ đồng, được áp dụng các hình thức ưu đãi, hỗ trợ.
Thứ sáu, Thủ tướng sẽ lập Trung tâm liên kết, sản xuất, chế biến và tiêu thụ sản phẩm nông nghiệp Vùng đồng bằng sông Cửu Long tại Cần Thơ. Các doanh nghiệp có dự án đầu tư tại Trung tâm được hưởng chế độ ưu tiên về thủ tục hải quan và thuế, nếu đáp ứng một số điều kiện.
Chính phủ đề xuất thời gian thí điểm Nghị quyết trong 5 năm.
Thẩm tra báo cáo nêu trên, Chủ nhiệm Ủy ban Tài chính, Ngân sách của Quốc hội Nguyễn Phú Cường, cho hay đa số ý kiến trong Ủy ban nhất trí với đề xuất cho phép Cần Thơ được vay không quá 60% số thu ngân sách mà địa phương được hưởng theo phân cấp.
Các ý kiến cho rằng đề xuất này góp phần tạo dư địa để thành phố huy động tối đa nguồn lực, thúc đẩy đột phá trong phát triển và cũng tương đồng với mức dư nợ được áp dụng cho một số địa phương như Đà Nẵng, Hải Phòng, Thanh Hóa. Tuy nhiên, có ý kiến đề nghị cân nhắc vì thực tế thời gian qua chưa địa phương nào vay được tối đa theo quy định của Luật Ngân sách nhà nước. Do đó, việc quy định nội dung này chỉ mang tính hình thức.
Chủ nhiệm Ủy ban Tài chính, Ngân sách của Quốc hội Nguyễn Phú Cường. Ảnh: Hoàng Phong
Đa số ý kiến thẩm tra cũng nhất trí với đề xuất HĐND TP Cần Thơ được ban hành phí, lệ phí chưa có trong danh mục; điều chỉnh mức hoặc tỷ lệ thu một số loại phí, lệ phí so với quy định của Luật.
Các đề xuất khác của Chính phủ đều nhận được đồng tình. Tuy nhiên, có ý kiến cho rằng mức sống, giá cả tại Cần Thơ thấp hơn so với TP HCM, nguồn thu hạn chế. Trong điều kiện khó khăn hiện nay, Quốc hội đã có Nghị quyết lùi thời gian cải cách tiền lương, nên việc chính hiện chính sách thi tăng thêm cho cán bộ, công chức "cần cân nhắc thận trọng, lựa chọn thời điểm phù hợp".
Chiều 6/1, Quốc hội thảo luận ở tổ về nội dung nêu trên.
Dịch vụ karaoke, vũ trường, câu lạc bộ khiêu vũ được mở cửa từ 10/1 nhằm đáp ứng nhu cầu việc làm, vui chơi, giải trí cho người dân sau hơn 8 tháng dừng hoạt động.
Quyết định cho phép các loại hình kinh doanh dịch vụ trên hoạt động trở lại được Phó chủ tịch UBND TP HCM Dương Anh Đức ký trưa nay theo đề xuất của Sở Văn hóa và Thể thao.
Cơ sở kinh doanh phải bảo đảm các quy định phòng dịch theo Bộ tiêu chí của UBND thành phố. Cụ thể, các cơ sở karaoke cần đảm bảo khoảng cách giữa các khách từ 4 m2 trở lên (không bao gồm công trình phụ). Còn khoảng cách này đối với các vũ trường, câu lạc bộ khiêu vũ được tính trên diện tích sàn nhảy.
Một quán karaoke tại TP HCM đóng cửa từ ngày 9/2 để phòng dịch. Ảnh: Quỳnh Trần
Chính quyền các quận, huyện phải thường xuyên kiểm tra, giám sát, thẩm định và chỉ cho phép mở cửa trở lại đối với các cơ sở đáp ứng điều kiện; kịp thời điều chỉnh hoạt động của các đơn vị phù hợp cấp độ dịch của địa phương.
Thành phố có khoảng 500 quán karaoke, bar, vũ trường, phải dừng gần 8 tháng để phòng dịch. Theo Sở Văn hóa và Thể thao thành phố, việc mở cửa các cơ sở này nhằm tạo việc làm, đáp ứng nhu cầu giải trí cho người dân; thúc đẩy hoạt động phục vụ khách du lịch, từng bước khôi phục kinh tế.
Cũng theo cơ quan này, Covid-19 ở TP HCM từng bước được kiểm soát, tỷ lệ bao phủ vaccine mũi 2 rất cao, hầu hết hoạt động sản xuất, kinh doanh, dịch vụ đã hoạt động. Bộ tiêu chí đánh giá hoạt động an toàn trong phòng chống Covid-19 với những loại hình kinh doanh đã được ban hành là cơ sở cho nhiều dịch vụ mở cửa trở lại.
Theo quy định về các biện pháp thích ứng, kiểm soát Covid-19 được UBND TP HCM ban hành tháng 11/2021, điều kiện để các quán karaoke, vũ trường, câu lạc bộ khiêu vũ hoạt động là người làm việc phải tiêm đủ liều vaccine hoặc khỏi Covid-19. Khách cũng tiêm đủ liều vaccine hoặc khỏi Covid-19 hoặc có giấy xét nghiệm âm tính trong 72 giờ.
Ở địa bàn ghi nhận dịch cấp độ 2 (nguy cơ trung bình) và 3 (nguy cơ cao), các dịch vụ này được hoạt động nhưng công suất tối đa lần lượt 50% và 25%, tạm dừng khi dịch ở cấp độ 4 (nguy cơ rất cao).
Quốc hội họp kỳ bất thường nhằm giải quyết bốn nội dung cấp bách và sẽ tiếp tục có những đổi mới trong hoạt động thời gian tới, theo Tổng thư ký Quốc hội Bùi Văn Cường.
Sáng nay 4/1, Quốc hội khóa XV khai mạc kỳ họp bất thường lần thứ nhất. VnExpress phỏng vấn Tổng thư ký, Chủ nhiệm Văn phòng Quốc hội Bùi Văn Cường trước kỳ họp này.
- Kỳ họp bất thường được tổ chức dựa trên cơ sở nào, thưa ông?
- Theo quy định của pháp luật, Quốc hội họp 2 kỳ mỗi năm và họp bất thường khi cần. Kỳ họp bất thường được tổ chức trong điều kiện cần thiết, cấp bách, nhằm giải quyết những vấn đề thực tiễn đặt ra, thúc đẩy phát triển kinh tế xã hội và thể chế hóa các chủ trương nghị quyết của Đảng, ngoài kỳ họp thường kỳ.
Thời gian qua, trong điều kiện dịch bệnh, Quốc hội khóa XV đã đổi mới phương thức hoạt động, tổ chức thành công kỳ họp thứ nhất và thứ hai, tạo khởi đầu tốt đẹp cho cả nhiệm kỳ 5 năm. Đơn cử như, Quốc hội chủ động ban hành Nghị quyết số 30 - một sáng kiến lập pháp độc đáo, chưa có tiền lệ, trao quyền đặc thù, đặc cách, đặc biệt cho Chính phủ, Thủ tướng để nâng cao hiệu quả phòng, chống Covid-19.
Ủy ban Thường vụ Quốc hội đã tổ chức nhiều phiên họp bất thường và ban hành các nghị quyết quan trọng. Đó là việc cho phép Chính phủ ban hành Nghị quyết có một số nội dung khác với quy định của luật để đáp ứng yêu cầu phòng, chống dịch; ban hành chính sách hỗ trợ từ Quỹ bảo hiểm thất nghiệp; bổ sung dự phòng ngân sách Trung ương từ nguồn cắt giảm, tiết kiệm chi năm 2021 để chi cho phòng, chống dịch; cho phép thực hiện một số cơ chế, chính sách trong lĩnh vực y tế, và quyết định tổ chức kỳ họp bất thường lần thứ nhất của Quốc hội khóa XV...
Như vậy, việc tổ chức kỳ họp lần này cũng nhằm thực hiện mục tiêu tối thượng trong hoạt động của Quốc hội là phục vụ nhân dân, vì sự phát triển của đất nước. Bốn nội dung Chính phủ sẽ trình Quốc xem xét đều là vấn đề quan trọng, cần giải quyết ngay.
Tổng thư ký, Chủ nhiệm Văn phòng Quốc hội Bùi Văn Cường. Ảnh: Hiếu Duy
- Tính cấp bách của những nội dung sẽ trình tại kỳ họp bất thường là gì?
- Đó là quyết sách liên quan đến phục hồi phát triển kinh tế, chính sách tài khóa, tiền tệ thúc đẩy tăng trưởng trong năm 2022 - 2023 và cả nhiệm kỳ. Nếu để đến kỳ họp tháng 5 thì sẽ chậm mất 5 tháng, trong khi chúng ta giải quyết muộn một ngày là kết quả đã rất khác. Do đó, cần phải có các kỳ họp bất thường là đòi hỏi tất yếu khách quan, nhưng không phải nhiệm kỳ nào trước đây cũng làm đươc như vậy.
Hay luật sửa đổi bổ sung một số điều của Luật Đầu tư công, Luật Đầu tư theo phương thức đối tác công tư, Luật Đầu tư, Luật Đấu thầu, Luật Điện lực, Luật Doanh nghiệp, Luật Thuế tiêu thụ đặc biệt và Luật Thi hành án dân sự cũng cần phải xem xét ngay để tháo gỡ những vấn đề về thể chế để phát triển đất nước, tháo gỡ ngay những vướng mắc về thể chế trong thực tiễn, để không làm ách tắc sự phát triển của đất nước.
Việc xây dựng đường cao tốc Bắc Nam phía Đông cũng đang là vấn đề cấp bách khi nước ta bố cục theo chiều dài Bắc - Nam, ngoài đường hàng không, đường biển thì đường bộ có vai trò rất quan trọng. Khi có cao tốc, sẽ tháo gỡ rất nhiều điểm nghẽn để thúc đẩy tăng trưởng, phát triển, giao lưu, giao thương hàng hóa, du lịch...
Còn vấn đề cuối cùng là về cơ chế, chính sách đặc thù cho TP Cần Thơ cũng phải quyết ngay, do đây là địa phương động lực của cả vùng Đồng bằng sông Cửu Long. Khi thành phố phát triển thì sẽ kéo các tỉnh khác cùng phát triển vì Cần Thơ là trung tâm của vùng.
- Cùngvới kỳ họp bất thường, hoạt động của Quốc hội sẽ có những đổi mới nào khác trong năm 2022?
- Theo Đề án định hướng chương trình xây dựng pháp luật nhiệm kỳ Quốc hội khóa XV, Quốc hội sẽ ưu tiên xây dựng mới, sửa đổi, bổ sung các đạo luật ở các lĩnh vực trọng điểm có ý nghĩa then chốt, có tính khả thi cao, tạo sự bứt phá về phát triển kinh tế - xã hội. Đơn cử như dự án Luật Đất đai sửa đổi sẽ được trình xin ý kiến Quốc hội lần đầu vào kỳ họp tháng 5/2022 và lần 2 vào kỳ họp tháng 10/2022, sau nhiều lần Chính phủ đề nghị lùi thời gian trình.
Đồng thời, Quốc hội sẽ tập trung khắc phục tình trạng mâu thuẫn, chồng chéo trong một số luật; kịp thời giải quyết các nút thắt về thể chế nhằm ứng phó hiệu quả với đại dịch. Đó là pháp luật về đầu tư, đấu thầu, tài chính ngân sách, thuế; bảo đảm an sinh xã hội, bảo vệ chăm sóc sức khỏe nhân dân...
Việc xây dựng luật sẽ được Quốc hội vào cuộc từ sớm từ xa, phối hợp chặt chẽ với các cơ quan để bảo đảm tiến độ, chất lượng. Tránh tình trạng "đun nước sôi chờ gạo người", việc cần thì không có để xem xét, thông qua; nội dung trình lại chưa thực sự cấp thiết; hoặc nội dung cấp thiết nhưng không được chuẩn bị kỹ lưỡng.
Cách thức lấy ý kiến người dân vào các dự án luật sẽ được Quốc hội cải tiến căn bản. Bên cạnh việc đăng tải công khai dự thảo, Mặt trận Tổ quốc và các cơ quan, hiệp hội sẽ tổ chức hội thảo để lấy ý kiến các nhóm chịu tác động. Những dự án được xem xét theo quy trình tại 2 kỳ họp thì sau khi Quốc hội cho ý kiến lần thứ nhất và được tiếp thu, chỉnh lý, dự kiến sẽ gửi đến Mặt trận Tổ quốc và Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (đại diện cho người dân và doanh nghiệp) để lấy ý kiến về những thay đổi cụ thể, trước khi trình Quốc hội thảo luận lần thứ 2 và xem xét, thông qua.
- Ở trên ông đề cập đến những điểm mới của công tác lập pháp, vậy còn lĩnh vựcgiám sát thì sao?
- Năm 2022, Quốc hội sẽ tiến hành giám sát tối cao 2 chuyên đề "Việc thực hiện chính sách, pháp luật về công tác quy hoạch kể từ khi Luật Quy hoạch có hiệu lực thi hành" và "Việc thực hiện chính sách, pháp luật về thực hành tiết kiệm, chống lãng phí giai đoạn 2016-2021".
Ủy ban Thường vụ giám sát 2 chuyên đề "Việc thực hiện pháp luật về tiếp công dân và giải quyết khiếu nại, tố cáo từ ngày 1/7/2016 đến ngày 1/7/2021" và "Việc thực hiện các nghị quyết của Ủy ban Thường vụ Quốc hội về việc sắp xếp các đơn vị hành chính cấp huyện, xã trong giai đoạn 2019-2021".
Lần đầu tiên, các Đoàn giám sát có sự tham gia của lãnh đạo một số cơ quan như: Ban Tổ chức Trung ương, Kiểm toán nhà nước, các chuyên gia là lãnh đạo các Bộ, ngành và đặc biệt là sử dụng tối đa các kết quả, kết luận thanh tra, kiểm tra, kiểm toán.
Các Đoàn đại biểu Quốc hội phải tổ chức giám sát đối với cả 4 chuyên đề nêu trên; huy động sự phối hợp tham gia giám sát của Mặt trận tỉnh, thành phố, các tổ chức chính trị, xã hội và chịu trách nhiệm bước đầu về kết quả giám sát, tính xác thực của báo cáo tại địa phương.
Bên cạnh đó, Ủy ban Thường vụ Quốc hội cũng thành lập Ban chỉ đạo xây dựng Đề án tiếp tục đổi mới hoạt động giám sát của Quốc hội, trình Quốc hội xem xét, thông qua tại kỳ họp thứ 3.
- Hoạt động chất vấn của Quốc hội sẽ tiếp tục được đổi mới theo hướng nào?
- Thực tế, hoạt động chất vấn trong suốt các nhiệm kỳ Quốc hội vừa qua liên tục được đổi mới để nâng cao hiệu quả, đáp ứng đòi hỏi chung. Theo quy định, Quốc hội tiến hành chất vấn theo nhóm vấn đề tại mỗi kỳ họp, đồng thời tại kỳ họp của năm giữa và năm cuối mỗi khóa, Quốc hội chất vấn tổng hợp, không theo chủ đề định trước.
Chế định này đã mang lại hiệu ứng tích cực, cho phép Quốc hội tập trung vào những lĩnh vực bức thiết, trong điều kiện thời gian chất vấn hạn chế. Tuy nhiên, việc này đôi khi chưa đáp ứng được thực tế cuộc sống sôi động, cho nên chúng tôi đang nghiên cứu tăng hoạt động chất vấn, giải trình tại Ủy ban Thường vụ, các cơ quan của Quốc hội.
Nếu mỗi cơ quan của Quốc hội dành một ngày cho hoạt động này thì Quốc hội sẽ có thêm hơn 10 ngày cho hoạt động chất vấn; có điều kiện đi sâu, tập trung vào những lĩnh vực do Hội đồng Dân tộc và các ủy ban phụ trách. Theo hướng này, nội dung chất vấn có thể là những lĩnh vực có nhiều vấn đề nhạy cảm như quốc phòng, an ninh, đối ngoại hoặc những lĩnh vực đòi hỏi chuyên môn sâu, ít đại biểu chất vấn trong phiên họp toàn thể, nhưng các vị trưởng ngành lại có điều kiện được giải trình.
Thừa Thiên - HuếTừ gieo sạ, chăn nuôi đến xây nhà, người dân đều lựa chọn cách làm ít tổn thất nhất khi mưa lũ kéo dài từ tháng 9 đến 12.
Cuối tháng 12/2021, người dân làng Xuân Tùy, xã Quảng Phú, huyện Quảng Điền, vẫn chèo thuyền đi lại. Cứ mưa lớn kéo dài, thủy điện Hương Điền xả lũ, ngôi làng với hơn 200 hộ dân nằm cạnh sông Bồ lại bị nước lũ bủa vây.
Khu vực xã Quảng An, Quảng Thành bị nước lũ bủa vây trong trận lũ tháng 10/2021. Ảnh: Võ Thạnh
Ông Phạm Văn Hà, Trưởng thôn Xuân Tùy, xã Quảng Phú, nói lũ lụt là "bạn đồng hành" của người dân nơi đây. Từ xa xưa nhà nào cũng làm gác cất giữ lúa thóc, leo lên trú tránh lúc lũ lớn và sắm chiếc thuyền đi lại. Như năm trước, nước lũ gây ngập làng cả tháng mới rút, song cuộc sống người dân vẫn diễn ra bình thường. Chỉ những trận lũ lịch sử như năm 1999, nước từ thượng nguồn đổ về nhanh, mưa lớn kéo dài mới khiến người dân trở tay không kịp.
"Trong trận lũ năm 1999, cái gác tra sát nóc nhà đã giúp gia đình tôi bảo toàn tính mạng. Nhà cũ phá đi, nhà mới xây dựng sau này tôi đã nâng móng cao hơn mặt đường xóm hơn một mét và làm gác lửng", ông Hà nói. Mùa mưa lũ vào các tháng 9-12 nên gia đình ông thường gieo sạ sau lũ và nuôi trâu, vịt, những vật nuôi thích nghi với ngập lụt tốt hơn là con bò, gà.
Dân làng Xuân Tùy ngày càng có thêm kinh nghiệm ứng phó với mưa lũ. Nhiều năm qua, ngoài việc xây móng nhà cao, người dân chủ động kê đồ đạc, tài sản lên cao để tránh thiệt hại. Nhiều gia đình neo đơn, thấp trũng tìm đến nhà cao để tránh lũ. Cứ nghe đài dự báo mưa lũ, các gia đình chủ động dự trữ mì tôm, trứng gà, nước sạch để phòng trường hợp lũ kéo dài. Một số người dân trồng các loại rau ngắn ngày, hợp mưa lũ như rau má để tránh thiệt hại.
Người dân chèo thuyền đi lại trong mưa lũ. Ảnh: Võ Thạnh
Nằm ở hạ lưu sông Bồ, xã Quảng An với hơn 2.900 hộ dân, gần 12.000 nhân khẩu, được xem là vùng thấp trũng của huyện Quảng Điền. Do năm nào cũng bị ngập nên nhà dân đều dựng thêm gác lửng để cất giữ đồ đạc, trú ngụ lúc lũ lớn.
Nông dân thường gieo cải, bầu trên các khu đất cao trong vườn hoặc gieo trong chậu đất để kịp di chuyển khi lũ lên. Cuối tháng 12, khi lũ rút, bà con lại đưa cây ra ruộng trồng. Nhiều hộ nuôi cá trên sông Bồ, đầm phá Tam Giang, cũng tính thời gian nuôi để thu hoạch trước khi mưa lũ đến.
Mùa lũ người dân đều chuẩn bị nhu yếu phẩm sử dụng trong 7-10 ngày. Các thôn xóm sẵn sàng phương án 4 tại chỗ, gồm con người, vật tư, lương thực, hậu cần để ứng phó. Ông Nguyễn Văn Hiền, Bí thư xã Quảng An, đánh giá phương án này đã giảm thiệt hại về người cũng như cơ sở vật chất. Vì thế từ sau trận lũ lịch sử năm 1999 làm 3 người chết, rất ít người trong xã tử nạn do mưa lũ.
Nhiều năm qua người dân Quảng An không sợ lũ lụt mà chỉ ngại bão vì kèm với gió mạnh. 10 năm trở lại đây, xu hướng làm nhà kiên cố chống bão lũ được áp dụng rộng rãi. Nhà nào cũng cố gắng xây móng cao, dựng thêm gác lửng, đưa các công tắc điện lên cao hơn bình thường...
Người dân dùng rớ đánh bắt cá khi lũ về. Ảnh: Võ Thạnh
Ông Phan Thanh Hùng, Chánh văn phòng Ban chỉ huy Phòng chống thiên tai và Tìm kiếm cứu nạn tỉnh Thừa Thiên Huế, cũng đánh giá mưa lũ đã trở thành "bạn đồng hành" với người dân. Cứ khi nào gió mùa Đông Bắc tăng cường gặp nhiễu gió đông trên cao thì địa phương lại mưa to, lũ lên nhanh. Trung bình mỗi năm thiên tai ở Thừa Thiên Huế cướp đi 26 sinh mạng, thiệt hại tài sản 355 tỷ đồng, chiếm khoảng 8% GDP của tỉnh, trong đó chủ yếu do mưa lũ.
Nhiều năm trở lại đây, số người chết và thiệt hại do mưa lũ giảm so với nhiều năm trước đó. "Người dân ở vùng thấp trũng đã nắm được quy luật mưa lũ, đã lên các phương án phòng tránh và đưa ra kế hoạch mùa vụ phù hợp. Các địa phương cũng chủ động lên phương án bốn tại chỗ về phòng tránh lụt, bão mà tỉnh đưa ra", ông Hùng nói.
Sau trận lũ năm 2020, nhiều trạm đo mưa cũng được lắp đặt tại các hồ thủy điện, thủy lợi và vùng thấp trũng ở Thừa Thiên Huế. Hiện nay, tỉnh có 24 trạm đo lượng mưa. Các trạm mới lắp đặt đều được kết nối về Trung tâm Phòng chống thiên tai và Tìm kiếm cứu nạn. Với hệ thống trạm đo mưa dày hơn, việc cảnh báo đến với người dân sẽ chính xác hơn.
Thừa Thiên Huế là một trong những nơi mưa nhiều nhất cả nước. Tổng lượng mưa mỗi năm 2.700-3.800 mm. Riêng Vườn quốc gia Bạch Mã mưa lớn nhất cả nước, trung bình năm 7.000-8.000 mm, riêng năm 2011 tới 8.660 mm, cao gấp 5,4 lần so với nơi mưa ít nhất nhì cả nước là La Gi (Bình Thuận), chỉ 1.600 mm.
Lượng người từ quê trở lại Hà Nội, TP HCM sau 3 ngày nghỉ Tết Dương lịch không tăng đột biến khiến các cửa ngõ hai thành phố này không ùn tắc kéo dài, chiều 3/1.
17h, đường Nguyễn Xiển - tuyến chạy phía dưới vành đai 3 trên cao lượng người đổ dồn về lớn, tạo nên đoạn ùn tắc dài hơn một km. Các xe nối đuôi nhau, nhiều người đi xe máy chọn cách đi lên vỉa hè để tránh ùn tắc. Tuy vậy, sau gần một giờ, lượng phương tiện qua đây bắt đầu thưa dần.
Người dân di chuyển khó khăn trên đường Nguyễn Xiển. Ảnh: Phạm Chiểu
Trái ngược với cảnh ùn ứ phía dưới, đường vành đai 3 trên cao chiều nay lại khá thoáng. Việc ùn tắc chỉ diễn ra ở những nhánh lên xuống. Trước đó, khoảng một tiếng, khu vực vòng xuyến trên cao tốc Pháp Vân giao cắt đường vành đai 3 có ùn tắc, các xe chạy khó khăn. Khoảng 18h30, kẹt xe ở khu vực này được giải toả.
"Làm xe ôm ở đây gần 10 năm, chưa khi nào cửa ngõ thủ đô lại thông thoáng vào Tết Dương lịch này, đặc biệt là về chiều tối như vậy", ông Đinh Văn Bình, đang đón khách ở khu vực cao tốc Pháp Vân, lối vào trung tâm thành phố, nói.
Cách đây hai ngày, trên tuyến đường này, ở làn hướng từ trung tâm Hà Nội ra cao tốc Pháp Vân, lượng xe rời thủ đô rất đông tạo nên cảnh ùn tắc kéo dài gần 5 km. Phải tới đầu giờ chiều, tình hình giao thông qua khu vực này mới trở nên dễ chịu với cánh tài xế.
Cao tốc Pháp Vân khu vực nút giao lên đường vành đai 3 thông thoáng, tối 3/1. Ảnh Phạm Chiểu
Một chiến sĩ thuộc Đội CSGT số 14 cho biết lượng xe đổ về thủ đô chiều nay vắng hơn so với mọi năm và "cảnh ùn tắc chỉ kéo dài từ 15h tới 16h". Đường Giải Phóng hướng quốc lộ 1A (cũ) đi vào, khu vực qua hồ Linh Đàm cũng không xảy ra tình trạng ùn ứ.
Việc không xảy ra ùn tắc như mọi năm được cho do nhiều người dân không về quê dịp này trước diễn biến phức tạp của Covid-19. Trước đó, trong ngày cuối cùng của năm 2021, các bến xe lớn tại Hà Nội đều vắng khách. Nhiều xe dừng chờ ở bến nhiều tiếng song không có người lên.
Theo Thiếu tá Đinh Vạn Sơn, Phó đội trưởng Đội tuần tra kiểm soát giao thông đường bộ cao tốc số 3, Cục Cảnh sát giao thông, nhận định lượng phương tiện lưu thông trên tuyến cao tốc Pháp Vân - Cầu Giẽ "đông hơn ngày thường nhưng vắng hơn nhiều so với dịp Tết Dương lịch nhiều năm trước".
"Lượng xe ít vì dịch bệnh Covid-19, người dân hạn chế đi lại. Hơn nữa nhiều người sợ ùn tắc trong ngày nghỉ cuối cùng của kỳ nghỉ lễ nên đã trở về thành phố từ hôm 2/1", Thiếu tá Sơn nói.
Tại TP HCM, lượng xe đông đúc hơn ở một số khu vực cửa ngõ do người từ các tỉnh thành đổ về sau kỳ nghỉ Tết Dương lịch, nhưng chỉ xảy ra ùn ứ nhẹ ở một số tuyến đường, các nút giao lớn...
Tại cửa ngõ phía Tây, tuyến quốc lộ 1 đoạn qua huyện Bình Chánh và quận Bình Tân, từ 16h nhiều người chạy xe máy lỉnh kỉnh đồ đạc theo hướng vào trung tâm thành phố nhưng không phải chịu cảnh kẹt xe như dịp Tết nhiều năm trước. Gần tối, ôtô khách từ các tỉnh miền Tây về TP HCM đông hơn, nhưng ùn ứ chỉ xảy ra ở một số nút giao như quốc lộ 1 với đường Nguyễn Hữu Trí, Dương Đình Cúc...
Dòng ôtô nối đuôi nhau trên cao tốc TP HCM - Long Thành - Dầu Giây theo hướng vào TP HCM tại khu vực gần nút giao An Phú do ảnh hưởng một ôtô con bị sự cố, tối 3/1. Ảnh: Gia Minh
Ở cửa ngõ phía Đông, khoảng 17h30 trên cao tốc TP HCM - Dầu Giây theo hướng về thành phố, một ôtô con chết máy gần khu vực nút giao An Phú, TP Thủ Đức. Ôtô này chắn một làn đường, khiến dòng xe phía sau xếp hàng dài khoảng một km, di chuyển chậm chạp. Xe bị sự cố sau đó được di dời, giao thông qua khu vực dần thông thoáng. Trước đó, lượng xe theo hướng từ Vũng Tàu trở lại TP HCM tăng cao từ trưa nay nhưng thuận lợi di chuyển.
Đại diện Công ty cổ phần dịch vụ kỹ thuật đường cao tốc Việt Nam (VEC E - đơn vị quản lý cao tốc), cho biết 3 ngày nghỉ vừa qua, xe chạy qua cao tốc khoảng 190.000 lượt, tăng 17% so với cùng kỳ năm ngoái. Trên tuyến cũng xảy ra 3 vụ ôtô va chạm, tuy không làm người bị thương nhưng giao thông ùn ứ cục bộ. Ngoài ra, trong dịp Tết, trên tuyến đường này dịp Tết năm nay cũng ghi nhận 4 xe bị sự cố như nổ lốp, hư hỏng; gần 150 xe máy đi vào cao tốc.
Xe thưa thớt chờ mua vé đi phà qua TP HCM, chiều 3/1. Ảnh: Gia Minh
Tại phà Cát Lái nối huyện Nhơn Trạch (Đồng Nai) với TP HCM chiều nay cũng lác đác xe, chứ không ùn tắc kéo dài như dịp này những năm trước. Ông Nguyễn Thanh Tuấn, Phó giám đốc Xí nghiệp quản lý phà Thanh niên xung phong (đơn vị quản lý bến phà), cho biết lượng khách qua bến ước tính đến hết ngày 3/1 khoảng 50.000 người, tương đương ngày thường trước dịch.
TP HCMSau thời gian chăm sóc tại trạm cứu hộ động vật, 6 con khỉ đuôi dài quý hiếm từng nghịch phá, gây bất an trong khu dân cư được lực lượng chức năng thả về tự nhiên.
Lực lượng chức năng thả đàn khỉ về tự nhiên. Video: Chi cục Kiểm lâm TP HCM
Ngày 3/1, Chi cục Kiểm lâm TP HCM cho biết, ngoài 6 con khỉ, hơn 200 động vật hoang dã như khỉ đuôi lợn, mặt đỏ, rắn hổ chúa, mèo rừng, chim hồng hoàng, rái cá vuốt bé, rùa núi vàng... cũng được thả về rừng Vườn quốc gia Cát Tiên (Đồng Nai) và Bù Gia Mập (Bình Phước) trong đợt này.
Số động vật thuộc nhóm nguy cấp, quý hiếm trên được người dân giao nộp hoặc qua các đợt bắn gây mê ở khu dân cư đưa về chăm sóc Trạm cứu hộ động vật hoang dã Củ Chi. Mỗi loài được thả về môi trường sống phù hợp, có đồng loại để nhanh thích nghi.
Kiểm lâm TP HCM thả hơn 200 động vật quý hiểm về rừng. Ảnh: Chi cục Kiểm lâm TP HCM
Năm ngoái, 6 con khỉ nghịch phá, trộm đồ ăn trong khu dân cư ở phường Thạnh Xuân, quận 12, được lực lượng chức năng bắn thuốc mê di dời. Cuối tháng 11/2021, một con khỉ cắn người ở khu vực trên được cơ quan chức năng bắt giữ.
