Đồng NaiTrong lúc chở đoàn khách đi đám cưới trên quốc lộ 20, ôtô bốc cháy dữ dội, 19 người trên xe thoát xuống kịp thời.
Hiện trường ôtô bốc cháy. Video: Công Hiền
Trưa 5/3, ôtô khách do Nguyễn Hồng Cường lái chở 19 người từ Bà Rịa - Vũng Tàu lên TP Bảo Lộc (Lâm Đồng) dự đám cưới. Khi xe đến đoạn rừng giá tỵ thuộc xã Phú Tân, huyện Định Quán, xe bất ngờ bốc cháy phía sau.
Nghe người đi đường tri hô, tài xế vội cho ôtô tấp vào lề. Mọi người nhanh chóng thoát ra khỏi xe. Trong chốc lát, ngọn lửa bao trùm toàn bộ xe, khói bốc cao hàng chục mét. Nhiều xe không dám chạy qua hiện trường khiến đoạn đường bị ùn tắc.
Cảnh sát chữa cháy Đồng Nai điều động xe chuyên dụng đến dập lửa. 30 phút sau đám cháy được không chế, song toàn bộ tài sản và chiếc xe bị cháy rụi.
Chiếc xe cháy rụi sau khi được dập lửa. Ảnh: Thái Hà
Sự cố khiến các hành khách không tiếp tục đi ăn cưới, phải bắt xe khác trở về nhà.
Bộ Y tế đang từng bước hướng tới điều trị Covid-19 như các bệnh nhân thông thường, Bộ trưởng Nguyễn Thanh Long cho biết.
Tại cuộc họp Ban Chỉ đạo quốc gia phòng chống Covid-19 sáng 5/3, Bộ trưởng Long nói cả nước đã chuyển sang trạng thái quản lý rủi ro, số ca mắc tăng nhưng giảm cả ba tiêu chí là ca nhập viện, ca nặng, tử vong. Hệ thống y tế vẫn đang trụ vững, tăng cường năng lực hồi sức và điều trị ca nặng.
Vaccine hiện nay vẫn đặc biệt hiệu quả trong giảm mức độ nặng, ca tử vong và nhập viện, kể cả với biến chủng Omicron. Vì vậy, theo ông Long, việc tiêm chủng phải được coi là ưu tiên hàng đầu. Tuy nhiên, khả năng tái nhiễm của biến chủng Omicron là có nên vẫn phải thực hiện biện pháp phòng, chống dịch.
Hệ thống cung ứng oxy và điều trị bệnh nhân Covid-19 trên toàn quốc đang ổn định. Trước tình hình số ca nhiễm tăng cao, Bộ Y tế đang làm việc với các đơn vị để có phương án bình ổn giá trang thiết bị y tế. Bộ sẽ tiếp tục theo dõi tình hình, cập nhật sự biến đổi của virus để có thể coi Covid-19 là "bệnh lưu hành" hay như một số chuyên gia gọi là "bệnh đặc hữu", vào thời điểm thích hợp.
Quan điểm tiến tới bình thường hóa với dịch bệnh, xem Covid-19 là bệnh đặc hữu đã được Thủ tướng nêu tại phiên họp Chính phủ ngày 3/3.
Hồi giữa tháng 2/2021, PGS.TS Nguyễn Lân Hiếu, Giám đốc Bệnh viện Đại học Y Hà Nội, từng đề xuất Việt Nam nên coi Covid là bệnh thông thường, chuẩn bị thích ứng với thời kỳ hậu đại dịch.
Bộ trưởng Y tế Nguyễn Thanh Long. Ảnh: VGP
Kết luận cuộc họp hôm nay, Thủ tướng Phạm Minh Chính khẳng định, chiến dịch tiêm vaccine Covid-19 tại Việt Nam đã thành công, đạt tỷ lệ rất cao so với thế giới. Riêng chiến dịch tiêm chủng thần tốc mùa xuân đạt 14 triệu liều. Việc kiểm soát rủi ro dịch bệnh "đang đi đúng hướng, từng bước chứng tỏ hiệu quả".
Về bảo đảm thuốc điều trị, Thủ tướng cho rằng đây là việc khó nên cần được tiến hành rất thận trọng. Bộ Y tế đã cấp phép được một số loại thuốc. Chính phủ đang chỉ đạo quyết liệt để nhanh chóng cấp phép thêm các loại thuốc điều trị Covid-19.
Việc sản xuất vaccine trong nước được thúc đẩy với tinh thần cắt giảm tối đa thủ tục nhưng bảo đảm yêu cầu về chuyên môn, khoa học; tình hình đang có triển vọng tích cực.
Thời gian tới, Thủ tướng yêu cầu sẵn sàng với diễn biến dịch bệnh tiếp tục khó lường. Các địa phương tiếp tục thích ứng an toàn với Covid-19, từng bước bình thường hóa với dịch bệnh.
Chủ trương chống dịch là "đa mục tiêu", tiếp tục ngăn chặn lây lan; tập trung kiểm soát rủi ro; giảm số ca chuyển nặng, tử vong; không để quá tải hệ thống y tế; thúc đẩy phục hồi nhanh, phát triển bền vững...
Thủ tướng Phạm Minh Chính phát biểu tại họp Ban chỉ đạo quốc gia phòng chống Covid-19, sáng 5/3. Ảnh: Nhật Bắc
Lãnh đạo Chính phủ nhắc lại cần thần tốc hơn nữa tiêm vaccine, trong quý I/2022 hoàn thành mũi ba cho người từ 18 tuổi; hoàn thành tiêm mũi hai cho trẻ 12-17 tuổi trong tháng 3; chuẩn bị tiêm cho trẻ từ 5 tuổi; nghiên cứu tiêm mũi thứ tư và trẻ dưới 5 tuổi.
Bộ Y tế chịu trách nhiệm quy định cụ thể về thời gian cách ly F0, F1. Bộ Ngoại giao đề xuất quy định về xuất nhập cảnh phù hợp với điều kiện mới. Bộ Giáo dục và Đào tạo hướng dẫn mở cửa trường học đồng bộ trên toàn quốc. Bộ Văn hóa Thể thao và Du lịch hướng dẫn mở cửa du lịch từ giữa tháng 3.
Tại cuộc họp, ông Dương Anh Đức, Phó Chủ tịch UBND TP HCM, cho biết số ca mắc gần đây lên đến 3.000 mỗi ngày, tuy nhiên số ca nặng, rất nặng không thay đổi (50 ca). Thống kê những người trở nặng, tử vong gần đây thì 98% là chưa tiêm. Việc mở cửa lại trường học đã xuất hiện tình trạng trẻ nhiễm ở trường và lây cho người trong gia đình. Đến nay khoảng 2,3% trẻ bị nhiễm và 0,08% có triệu chứng nặng, chủ yếu là sốt cao và hết sau 2-3 ngày. Đến nay chưa có trường hợp trẻ tử vong do nhiễm Covid-19.
Ông Chu Ngọc Anh, Chủ tịch UBND TP Hà Nội đề nghị củng cố năng lực điều trị tại cơ sở, tháo gỡ thủ tục, hướng dẫn cách ly F1, xác nhận F0; tăng cường phân luồng các tầng điều trị.
TP HCMKhói lửa bùng lên từ xưởng sản xuất bao bì ở huyện Hóc Môn lan sang xưởng gỗ khiến hơn chục công nhân tháo chạy, trưa 4/3.
Khói lửa bốc lên từ xưởng bao bì. Video: Dy Vũ
Khoảng 11h30, nhóm công nhân làm việc trong xưởng bao bì rộng khoảng 400 m2 ở đường Đặng Công Bỉnh, xã Tân Thới Nhì, thấy khói lửa bùng lên. Họ chạy ra ngoài cùng nhiều người dân dùng bình chữa cháy mini dập lửa song bất thành.
Lửa bén vào các bao tải hạt nhựa, thùng carton, sau đó lan sang xưởng gỗ bên cạnh. Cột khói đen bốc lên cuồn cuộn, cùng mùi hoá chất nồng nặc khiến nhiều hộ dân phải chạy ra xa.
Năm xe chữa cháy cùng hàng chục cảnh sát đến hiện trường. Lính cứu hoả dùng vòi rồng dập lửa, chống cháy lan. Hoả hoạn không gây thương vong song thiêu rụi nhiều tài sản. Sức nóng làm sụp đổ toàn bộ xưởng.
Để giải phóng mặt bằng 373 ha giao chủ đầu tư xây dựng cao tốc Biên Hòa - Vũng Tàu, tỉnh Đồng Nai phải giải tỏa hơn 2.000 hộ dân.
UBND tỉnh Đồng Nai mới giao chính quyền TP Biên Hòa và huyện Long Thành nhanh chóng hoàn thiện hồ sơ, sớm khởi công các khu tái định cư để di dời những hộ dân nằm trong khu vực dự án xây dựng cao tốc Biên Hòa - Vũng Tàu.
Dự án cao tốc Biên Hòa - Vũng Tàu đi vào hoạt động sẽ giảm áp lực cho Quốc lộ 51. Hình ảnh kẹt xe Quốc lộ 51 năm 2021. Ảnh: Phước Tuấn
Dự án cao tốc nói trên vừa được Bộ Giao thông Vận tải trình báo cáo tiền khả thi (giai đoạn 1) lên Chính phủ, đề xuất đầu tư công với tổng mức gần 18.000 tỷ đồng. Đây là một trong ba dự án cao tốc được Chính phủ đưa vào danh mục thuộc chương trình phục hồi và phát triển kinh tế xã hội, để đáp ứng nhu cầu vận tải cấp bách của vùng kinh tế trọng điểm phía Nam.
Theo UBND tỉnh Đồng Nai, dự án sẽ thực hiện giải phóng mặt bằng một lần theo quy hoạch đầu tư hoàn thiện toàn tuyến. Tỉnh sẽ thu hồi 373 ha đất và dự kiến bố trí tái định cư hơn 2.000 hộ mà dự án đi qua.
Công trình cao tốc dài hơn 53 km này có điểm đầu nối tuyến tránh quốc lộ 1 đoạn qua TP Biên Hòa, điểm cuối giao quốc lộ 56 thuộc TP Bà Rịa. Trong đó đoạn qua TP Biên Hòa và huyện Long Thành, tỉnh Đồng Nai dài 34,2 km; đoạn thị xã Phú Mỹ, tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu dài 19,5 km. Ở giai đoạn đầu, dự án quy mô 4-6 làn xe, vận tốc 100 km/h.
Việt Nam sẽ tham khảo kinh nghiệm quốc tế để có biện pháp phù hợp, hiệu quả; tiến tới bình thường hóa với dịch bệnh, xem Covid-19 là bệnh đặc hữu.
Thủ tướng Phạm Minh Chính nêu quan điểm trên, khi chủ trì phiên họp Chính phủ thường kỳ tháng 2, sáng 3/3. Ông yêu cầu tiếp tục kiểm soát hiệu quả dịch bệnh; Bộ Y tế đánh giá chính xác tình hình và nghiên cứu tình trạng kháng thể bảo vệ trước virus trên phạm vi cả nước.
Theo lãnh đạo Bộ Y tế, từ khi thực hiện nghị quyết của Chính phủ về thích ứng an toàn, đến nay tỷ lệ tử vong/số ca mắc đã giảm. Một khảo sát gần đây nêu tỷ lệ người dân Việt Nam hài lòng với các biện pháp phòng, chống dịch của Chính phủ đạt 96%.
Tuy nhiên, Bộ Y tế dự báo dịch bệnh sẽ tiếp tục diễn biến phức tạp. Tổ chức Y tế thế giới (WHO) và các quốc gia nhận định chưa thể kiểm soát được Covid-19 trước năm 2023, đặc biệt là biến chủng mới Omicron và các biến chủng khác tiềm ẩn nhiều nguy cơ chưa lường trước được.
Thủ tướng Phạm Minh Chính chủ trì họp Chính phủ thường kỳ tháng 2, sáng 3/3. Ảnh: Nhật Bắc
Dự kiến chương trình phòng, chống dịch Covid-19 sẽ được ban hành trong tuần này, đặt mục tiêu kiểm soát hiệu quả đại dịch; hạn chế lây lan trong cộng đồng; hạn chế đến mức thấp nhất các ca bệnh nặng, tử vong do Covid-19 và các nguyên nhân khác...
Một số mục tiêu cụ thể được đặt ra như đạt tỷ lệ bao phủ vaccine và chủ động cung ứng vaccine; giảm tối thiểu 30% tỷ lệ tử vong do Covid-19 trong tổng số bệnh nhân được phát hiện; quản lý và điều trị tại cơ sở y tế và tại cộng đồng...
Tất cả các biện pháp chống dịch, chiến lược tiêm vaccine phòng Covid-19 sẽ được thông tin kịp thời tới người dân để tạo đồng thuận khi thực hiện.
Đợt dịch thứ tư bùng phát từ tháng 4/2021 đến nay, Việt Nam ghi nhận hơn 3,7 triệu ca nhiễm Covid-19; trong đó 2,5 triệu ca được công bố khỏi bệnh. Cả nước đã tiêm được tổng số 195 triệu liều vaccine. Ở nhóm dân số từ 18 tuổi, số mũi một được tiêm là 70 triệu liều; mũi hai là 67 triệu liều; mũi bổ sung 13 triệu liều; mũi ba 1,4 triệu liều. Ở nhóm trẻ từ 12 - 17 tuổi, đã tiêm được gần 17 triệu liều, trong đó 8,6 triệu liều mũi một; mũi hai 8 triệu liều.
Nghiên cứu mô hình “thành phố trong thành phố", cấu trúc không gian với trục xanh sông Hồng... là những định hướng chính được đề xuất để điều chỉnh quy hoạch chung thủ đô.
UBND TP Hà Nội đang rà soát, đánh giá quy hoạch chung xây dựng thủ đô đến năm 2030, tầm nhìn 2050 (quy hoạch 1259). Bản đánh giá của Sở Quy hoạch - Kiến trúc Hà Nội cho thấy, sau 10 năm triển khai, quy hoạch này có một số điểm không còn phù hợp, đòi hỏi điều chỉnh sớm để phục vụ các mục tiêu phát triển lâu dài.
Đơn cử, quy hoạch 1259 dự báo dân số toàn thành phố đến năm 2020 khoảng 7,3 đến 7,9 triệu người, tuy nhiên cách đây hơn một năm dân số của Hà Nội đã hơn 8,2 triệu. Mật độ dân số khu vực trung tâm chạm ngưỡng 9.570 người/km2, gần gấp đôi dự báo.
"Mật độ dân cư của thành phố trên thực tiễn đã vượt khỏi tầm kiểm soát của quy hoạch 1259", Sở Quy hoạch - Kiến trúc nêu và cho rằng các đô thị vệ tinh của Hà Nội chưa đáp ứng yêu cầu giảm tải cho nội đô do kết nối hạ tầng yếu, không đồng bộ. Vành đai xanh chưa được chú trọng, các khu đô thị rời rạc, thiếu liên kết...
Theo Sở Quy hoạch - Kiến trúc, việc điều chỉnh quy hoạch chung lần này cần hướng đến "giảm quy mô, mật độ dân số trong nội đô; giải phóng quỹ đất để đẩy mạnh các dự án hạ tầng xã hội; định hướng không gian đô thị theo mô hình TOD – lấy giao thông công cộng làm cơ sở phát triển".
Hệ thống giao thông công cộng sẽ tiếp tục được chú trọng với 2 thành phần chính là buýt nhanh (BRT) và đường sắt đô thị. Ngoài ra, quy hoạch cũng định hướng xây dựng thêm một số tuyến đường nhiều tầng từ vành đai 4 trở vào.
Các đoàn tàu của tuyến đường sắt đô thị Nhổn - ga Hà Nội tại Depot Nhổn. Ảnh: Giang Huy
Hiện vùng thủ đô Hà Nội với diện tích hơn 24.000 km2, dân số khoảng 20 triệu người, lớn hơn vùng thủ đô Tokyo (khoảng 14.000 km2, dân số 38 triệu người) và lớn hơn vùng thủ đô Bangkok cả về diện tích và dân số, nhưng mới chỉ có một cảng hàng không quốc tế Nội Bài với công suất thiết kế khoảng 25 triệu hành khách/năm, thấp hơn nhiều so với thủ đô các nước khác trên thế giới, cả về số lượng lẫn công suất... Vì vậy, trong dự kiến điều chỉnh quy hoạch chung, Hà Nội sẽ nghiên cứu định hướng sân bay thứ hai cho vùng thủ đô tại khu vực phía Nam thành phố.
"Chúng tôi kiến nghị đặt sân bay thứ hai vùng thủ đô tại Hà Nội thay vì địa phương lân cận do thuận lợi về vị trí, hệ thống giao thông kết nối", ông Lưu Quang Huy, Viện trưởng Quy hoạch xây dựng Hà Nội, cho hay.
Về tổng quan, quy hoạch chung vẫn tuân theo cấu trúc đô thị trung tâm và 5 đô thị vệ tinh (Hòa Lạc, Sơn Tây, Xuân Mai, Phú Xuyên và Sóc Sơn). Cùng với đó, Sở Quy hoạch - Kiến trúc nêu một số định hướng chính như nghiên cứu mô hình cấu trúc đô thị để điều chỉnh cho phù hợp, đáp ứng khả năng phát triển mô hình "thành phố trong thành phố" tại khu vực phía Bắc (gồm các huyện: Đông Anh, Mê Linh, Sóc Sơn), phía Tây (thành phố mới Hòa Lạc) và một số "thị xã mới trong thành phố". Đây sẽ là khu vực đô thị nén, cao tầng gồm các khu thương mại dịch vụ, công viên, du lịch, khách sạn, cảnh quan...
Sông Hồng đoạn chảy qua khu vực trung tâm TP Hà Nội. Ảnh: Ngọc Thành
Các cơ quan cũng sẽ nghiên cứu cấu trúc không gian lấy trục sông Hồng là trục xanh làm trung tâm phát triển cân đối không gian hai bên sông; phát triển phía bắc sông Hồng thành đô thị hiện đại, đồng bộ hạ tầng để trở thành động lực phát triển.
"Định hướng cơ bản khu vực hành lang xanh sông Hồng, sông Đuống là trục
không gian cảnh quan chủ đạo của thành phố, gắn với trục hồ Tây - Cổ Loa, tạo trọng tâm bố cục không gian cho đô thị trung tâm Hà Nội", Sở Quy hoạch - Kiến trúc nêu.
Đối với chuỗi đô thị phía Đông vành đai 4 (quận Hà Đông, quận Nam Từ Liêm, huyện Thanh Trì, huyện Hoài Đức và huyện Thanh Oai), Sở Quy hoạch - Kiến trúc nhận định khu vực này có dư địa để trở thành trung tâm hành chính, thương mại của quốc gia và Hà Nội, góp phần đẩy nhanh tốc độ đô thị hóa, dịch chuyển dân cư từ đô thị trung tâm...
Ông Lưu Quang Huy cho biết hiện các cơ quan vẫn trong giai đoạn nghiên cứu. Qua báo cáo của Sở Quy hoạch - Kiến trúc, thành phố sẽ đánh giá những vấn đề liên quan để trình cấp có thẩm quyền.
Theo kiến trúc sư Phạm Thanh Tùng, Chánh văn phòng Hội Kiến trúc sư Việt Nam, điều chỉnh quy hoạch chung xây dựng thủ đô lần này, thành phố cần chú ý đến tính khả thi, khoa học của quy hoạch thay vì ý chí chủ quan như trước. Quy hoạch 1259 đã đưa ra một bức tranh tổng thể quy hoạch thủ đô với tầm nhìn đến năm 2050, song lại chưa có tính toán một cách cẩn trọng về nguồn lực. Điều này dẫn đến công tác đầu tư bị dàn trải, hiệu quả nguồn vốn thấp.
"Các khu đô thị mới đóng vai trò quan trọng đối với diện mạo thủ đô trong quy hoạch, song đây mới chỉ là ốc đảo cô độc khi kết nối giao thông quá nghèo nàn. Người dân khó bị thu hút khi không đảm bảo được việc làm, xa trường học, bệnh viện, hạ tầng xã hội không đồng bộ", ông Tùng phân tích và kiến nghị Hà Nội cần dành nguồn lực đầu tư hoàn chỉnh đô thị vệ tinh, xác định đây là hướng đi chủ yếu đối với quá trình phát triển.
Ngoài ra, điều chỉnh quy hoạch chung cũng là thời điểm thích hợp để thành phố rà soát toàn diện những vấn đề yếu kém trong quản lý đô thị như ô nhiễm sông ngòi, không khí, xử lý chất thải rắn, thoát nước cũng như dự án chậm triển khai. "Đã đến lúc soi chiếu kỹ toàn bộ dự án bất động sản trên địa bàn, không để lãng phí nguồn lực về đất đai như giai đoạn vừa qua", ông Tùng nói.
TP HCMMuốn tăng lương phải nâng năng suất, tính toán lại "rổ hàng hóa" khi xây dựng lương tối thiểu, tăng khả năng thương lượng của người lao động.
Bắt đầu từ tháng 12/2021, thu nhập của hơn 850 lao động Công ty TNHH Datalogic Việt Nam ở Khu công nghệ cao (TP Thủ Đức) được nâng lên do công ty điều chỉnh lương căn bản. Mức tăng 7,6% lương được áp dụng cho cả năm 2022. Với công nhân mới vào, nhà máy đảm bảo lương cứng 7,5 triệu đồng bao gồm phụ cấp, nếu tăng ca, thu nhập sẽ vào khoảng 10 triệu đồng. Lao động có thâm niên lương cao hơn.
Công nhân nhà máy Datalogic trong giờ làm việc. Ảnh: An Phương
Ông Trần Tiến Phát, Tổng giám đốc công ty, cho hay 13 năm qua nhà máy luôn duy trì tăng lương hàng năm, đảm bảo người lao động có thu nhập đủ sống. Để làm được điều này, doanh nghiệp phải tính toán nhiều cách và có sự đồng lòng của người lao động.
Cụ thể, công ty luôn đặt mục tiêu năng suất năm sau phải cao hơn năm trước 5%. Để đạt được, nhà máy cải tiến quy trình sản xuất, hạn chế "thời gian chết" ở các khâu. Doanh nghiệp nâng cao ý thức làm việc của người lao động bằng thưởng năng suất, thưởng tay nghề. Những người liên tục làm hàng lỗi phải chấp nhận hạ bậc, giảm thưởng, nhường vị trí lại cho người khác.
Ông Phát cho rằng giá nhân công chỉ là một yếu tố cấu thành sản phẩm, tốn nhiều chi phí nhất là nguyên liệu đầu vào, vận chuyển... Do đó, để có được lợi nhuận tốt chia lại cho người lao động, doanh nghiệp phải tìm những đối tác cung cấp nguyên liệu, dịch vụ chất lượng ổn nhưng giá thấp nhất.
"Nếu doanh nghiệp không đảm bảo được thu nhập, không chăm sóc tốt cho người lao động, họ sẽ rời bỏ ngay khi có cơ hội tốt hơn", ông Phát nói.
Ở quy mô nhà máy, tăng năng suất lao động, giảm chi phí vật tư, dịch vụ sẽ giúp doanh nghiệp có nguồn để tăng lương cho công nhân. Tuy nhiên, không phải công ty nào cũng chủ động bởi hơn 90% doanh nghiệp xây dựng lương căn bản chỉ cao hơn lương tối thiểu vùng 5-10%. Vì vậy, để có được mặt bằng lương tốt hơn cho đa số lao động, việc điều chỉnh lương tối thiểu cần sớm thực hiện.
Ông Phan Văn Anh, Phó chủ tịch Tổng liên đoàn lao động Việt Nam, nhận định tiền lương tối thiểu, phụ cấp của công nhân mới đáp ứng một phần nhu cầu cuộc sống. Ở cấp Tổng liên đoàn, trong phiên họp của Hội đồng tiền lương quốc gia sắp tới, công đoàn tiếp tục kiến nghị các bên đồng ý tăng lương tối thiểu vùng sau hai năm liên tiếp chưa điều chỉnh.
Công nhân Công ty TNHH Pouyuen Việt Nam, quận Bình Tân, giờ tan ca, tháng 6/2021. Ảnh: Hữu Khoa
Ngoài ra, để giải quyết bài toán lương tối thiểu đáp ứng nhu cầu sinh hoạt công nhân, ông Nguyễn Thành Đô, Trưởng ban Chính sách pháp luật (Liên đoàn lao động TP HCM), cho rằng cách thức xác định mức lương tối thiểu vùng hiện nay cần phải đổi mới, nhất là việc chọn rổ hàng hoá, xác định lại các nhóm chi phí.
Lương tối thiểu cần thiết phải có sự tham gia sâu hơn nữa của các nhà khoa học trong việc nghiên cứu, đề xuất mức trả phù hợp thực tế về giá cả, đời sống, môi trường, điều kiện lao động, nhất là đảm bảo công nhân đủ sống, tái tạo sức lao động.
Theo ông Đô, nếu năm nay khó khăn, đa số người lao động sẽ chọn mì tôm, trứng, các thực phẩm rẻ tiền, giá thấp cho các bữa ăn của mình. Nếu "rổ hàng hóa" căn cứ vào nhóm này, mức lương để đảm bảo đời sống tối thiểu cho người lao động không đúng bản chất. Lương tối thiểu phải được tính toán theo giá thịt heo, bò, gà... mà một gia đình công nhân đáng lẽ sẽ mua nếu đủ tiền, đảm bảo bữa ăn đủ chất dinh dưỡng.
"Một khoản thu nhập không đủ để công nhân tái tạo sức lao động ở mức tối thiểu thì chưa thể gọi là lương", ông Đô nói.
TS Đỗ Quỳnh Chi, Giám đốc Trung tâm nghiên cứu quan hệ lao động, cho rằng pháp luật khuyến khích các doanh nghiệp trả lương cao hơn mức tối thiểu. Tuy nhiên, trên thực tế các công ty luôn tìm cách tối ưu hóa lợi nhuận, các chi phí sẽ được đẩy về mức thấp nhất. Cho nên muốn công nhân có lương đủ sống rất cần vai trò thương lượng của công đoàn các cấp.
Nữ tiến sĩ nhận định mỗi lao động không thể mặc cả được mức lương như bản thân mong muốn. Tuy nhiên, ở trong tập thể, họ có sức mạnh để cùng thương lượng với giới chủ. Bà Chi ví dụ cuộc thương lượng về tăng phụ cấp ở một nhà máy đông công nhân nhất nhì Đồng Nai trước đây. Ban đầu, đề xuất của chủ tịch công đoàn bị ban giám đốc bác bỏ. Song khi ban chấp hành công đoàn lấy ý kiến, thu nhập chữ ký mấy chục nghìn công nhân, lập tức công ty phải nhượng bộ.
"Khi các phương án đã sử dụng nhưng không hiệu quả, công nhân sẽ chọn ngừng việc", bà Chi nói và cho rằng ngừng việc là một dạng thức của thương lượng tập thể, dù không ai mong muốn, nhưng là giải pháp cuối cùng công nhân sử dụng khi đòi tăng lương. Người lao động liên kết nhau, tạo ra áp lực với giới chủ, thu hút dư luận, cơ quan công quyền về phía họ.
Ghi nhận của Trung tâm nghiên cứu quan hệ lao động, từ năm 1995 đến nay, 96% cuộc ngừng việc tập thể yêu cầu tăng lương của công nhân đều thành công. Nhà máy phải chấp nhận toàn bộ hoặc một phần các yêu cầu của người lao động.
"Dù sử dụng cách nào thì với công nhân, sức mạnh tập thể chính là công cụ để có cuộc mặc cả thành công", TS Chi đánh giá. Đặc biệt giai đoạn này thị trường thiếu lao động phổ thông, công nhân đang có vị thế tốt nhất và đây là điều kiện thuận lợi để công đoàn thương lượng tăng lương.
Đại diện công đoàn nhà máy Changshin Việt Nam ở Đồng Nai (bên phải) ký biên bản thỏa thuận về tiền lương, thưởng Tết năm 2022. Ảnh: An Phương
Trước đó, vấn đề thu nhập của người lao động không đủ sống, điều chỉnh lương tối thiểu vùng cũng được Bộ trưởng Lao động, Thương binh và Xã hội Đào Ngọc Dung đề cập trong phần trả lời chất vấn đại biểu tại kỳ họp thứ 2, Quốc hội khóa XV, ngày 11/11/2021.
Theo Bộ trưởng Dung, điểm mới là tiền lương được xác định trên cơ sở giá cả sức lao động, trên nguyên tắc thị trường, có sự can thiệp ở mức cho phép của nhà nước. Đề cao vai trò tự chủ của người lao động, doanh nghiệp và chủ sử dụng quyết định thang bảng lương, nhà nước không quyết định.
Người lao động và giới chủ thỏa thuận lương trên căn cứ phát triển, thu nhập phúc lợi của công nhân, mức lương tối thiểu vùng. Đó là mức sàn tối thiểu nhà nước đặt ra, buộc đơn vị sử dụng lao động không được đưa mức thấp hơn. Người lao động có quyền chấp nhận hoặc không khi thỏa thuận chưa đạt yêu cầu.
"Chúng tôi hiểu người lao động ở thế yếu nên sẽ nâng cao vai trò ba bên là cơ quan quản lý nhà nước, đại diện giới chủ, Tổng liên đoàn lao động. Việc điều chỉnh mức lương dựa trên mức độ tăng năng suất, khả năng chi trả, mức tăng giá cả, thỏa thuận hai bên", lãnh đạo Bộ Lao động, Thương binh và Xã hội nói.
