Bình ThuậnGần 3 tháng qua, các nhà thầu không thể thi công cao tốc Phan Thiết - Vĩnh Hảo do thiếu đất đắp nền, gây lãng phí và khiến công trình nguy cơ trễ hẹn.
Thông tin được nêu trong công văn Bộ Giao Thông Vận tải vừa gửi Thủ tướng về việc gia hạn khai thác các mỏ đất đắp cho Dự án thành phần cao tốc Bắc - Nam đoạn qua Vĩnh Hảo - Phan Thiết.
Cao tốc Phan Thiết - Vĩnh Hảo dài hơn 100 km, quy mô 6 làn xe, mặt đường 32 m; tổng vốn đầu tư gần 11.000 tỷ đồng, dự kiến hoàn thành dịp 30/4. Tuy nhiên, công trình đang thiếu khoảng 920.000 m3 đất đắp nền khiến máy móc, thiết bị, nhân lực đã huy động không thể thi công từ ngày 10/12 năm ngoái đến nay.
Với khối lượng còn lại, nếu từ đầu tháng 3 có đất đắp và nhà thầu thi công 3 ca 4 kíp, dự án mới có thể hoàn thành đúng kế hoạch. Trong khi đó, thủ tục gia hạn mỏ mất thời gian ít nhất khoảng gần một tháng nên cần được Thủ tướng cho phép áp dụng cơ chế đặc thù.
Dự án cao tốc Vĩnh Hảo - Phan Thiết đoạn qua huyện Hàm Thuận Bắc, tháng 12/2022. Ảnh: Việt Quốc
Trước đó, UBND tỉnh Bình Thuận đã cấp phép khai thác 6 mỏ đất cho các nhà thầu thi công thời hạn đến ngày 10/12/2022. Nhưng do ảnh hưởng Covid-19 và điều kiện thời tiết bất lợi, nên thời gian thực hiện các gói thầu được gia hạn đến ngày 30/4 năm nay, và cần phải gia hạn thời gian khai thác các mỏ đất.
Trong khi các nhà thầu thi công được cho là chưa am hiểu chi tiết về trình tự thủ tục gia hạn (phải nộp hồ sơ xin gia hạn khi giấy phép khai thác khoáng sản còn hiệu lực ít nhất là 45 ngày). Điều này dẫn đến UBND tỉnh Bình Thuận chưa cấp phép gia hạn khai thác.
Mỏ đất tại xã Hàm Cần ở huyện Hàm Thuận Nam phục vụ cho dự án Cao tốc Vĩnh Hảo - Phan Thiết. Ảnh: Việt Quốc
Liên quan đến vấn đề này, ngày 1/3, Bộ Tài nguyên và Môi trường cũng có tờ trình đề nghị Chính phủ ban hành Nghị quyết tháo gỡ vướng mắc trong khai thác mỏ đất đắp cho các gói thầu xây dựng đoạn cao tốc Vĩnh Hảo - Phan Thiết vào kỳ họp thường kỳ tháng 3.
Theo đó, cơ quan này đề nghị Chính phủ đồng ý để UBND tỉnh Bình Thuận cấp lại giấy phép khai thác khoáng sản đất đắp cho nhà thầu đã thực hiện trước đó trên cơ sở trữ lượng khoáng sản còn lại và hồ sơ hiện có. Các nhà đầu tư không phải lập lại dự án cũng như báo cáo đánh giá tác động môi trường.
Ông Võ Văn Thưởng cho biết sẽ quán triệt sâu sắc quan điểm lấy dân là gốc, lấy lợi ích hợp pháp của nhân dân là điểm xuất phát, mục tiêu quan trọng của các quyết sách.
Sáng 2/3, Thường trực Ban Bí thư Võ Văn Thưởng được Quốc hội bầu giữ chức Chủ tịch nước nhiệm kỳ 2021-2026.
Phát biểu sau lễ tuyên thệ, ông Võ Văn Thưởng "nhận thức sâu sắc" về yêu cầu, nhiệm vụ khi đất nước bước vào giai đoạn phát triển mới, quyết tâm hiện thực hóa khát vọng xây dựng đất nước phồn vinh, hạnh phúc. Phấn đấu đến năm 2030 Việt Nam là nước đang phát triển, có công nghiệp hiện đại, thu nhập trung bình cao; đến năm 2045 khi kỷ niệm 100 năm thành lập nước Cộng hòa Xã hội chủ nghĩa Việt Nam, trở thành nước phát triển, thu nhập cao theo định hướng xã hội chủ nghĩa.
"Để thực hiện được mục tiêu đó, vấn đề mang tính nguyên tắc, có ý nghĩa sống còn, nền tảng vững chắc với đất nước ta, chế độ ta là phải kiên định vận dụng và phát triển sáng tạo chủ nghĩa Mac-Lenin, tư tưởng Hồ Chí Minh, kiên định mục tiêu độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội, kiên định đường lối đổi mới của Đảng, bảo đảm cao nhất lợi ích quốc gia, dân tộc trên cơ sở các nguyên tắc cơ bản của luật pháp quốc tế, bình đẳng, hợp tác, cùng có lợi", ông Thưởng nói.
Ông Võ Văn Thưởng phát biểu nhậm chức Chủ tịch nước. Video: Truyền hình Quốc hội
Theo tân Chủ tịch nước, trong hành trình từ một sinh viên và là chủ nhiệm câu lạc bộ lý luận trẻ của khoa Triết học, trường Đại học Tổng hợp TP HCM cho đến khi được vinh dự tuyên thệ trước Quốc hội, đồng chí, đồng bào, cử tri cả nước, ông đã từng chứng kiến nhiều người dao động, rời hàng ngũ khi các nước xã hội chủ nghĩa ở Đông Âu và Liên Xô sụp đổ. Ông từng bước nhận thức đầy đủ, sâu sắc hơn về tầm quan trọng của lòng trung thành, sự kiên định về mục tiêu lý tưởng và con đường đi tới của dân tộc mà Đảng, Chủ tịch Hồ Chí Minh và nhân dân ta đã lựa chọn.
"Tôi may mắn được trưởng thành trong nghĩa Đảng, tình dân, được truyền cảm hứng từ bàn tay, khối óc, sự cần cù, chịu thương, chịu khó và nỗ lực vươn lên của người dân ở cả ba miền đất nước. Tôi luôn tâm niệm phải nỗ lực cố gắng làm nhiều hơn nữa những điều có ích, kiên trì theo đuổi những giá trị tốt đẹp", ông Thưởng nhấn mạnh.
Tân Chủ tịch nước cho biết, trong hành trình phụng sự Tổ quốc, phục vụ nhân dân thời gian tới sẽ không ngừng tu dưỡng, rèn luyện, nỗ lực hoàn thành tốt nhiệm vụ Chủ tịch nước theo quy định Hiến pháp; cùng toàn Đảng, toàn dân, toàn quân phấn đấu vì Việt Nam dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh, vững bước đi lên Chủ nghĩa Xã hội.
Ông Thưởng hứa không ngừng chăm lo xây dựng và phát huy sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc, chân thành lắng nghe các ý kiến vì dân, vì nước của mọi người Việt Nam yêu nước. Ông "quán triệt sâu sắc quan điểm dân là gốc, lấy lợi ích hợp pháp và chính đáng của nhân dân là điểm xuất phát, là mục tiêu quan trọng của các quyết sách. Việc gì có lợi cho dân ta phải hết sức làm, việc có hại đến dân phải hết sức tránh".
Tân Chủ tịch nước Võ Văn Thưởng tuyên thệ tuyệt đối trung thành với Tổ quốc, với nhân dân, với Hiến pháp nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam, nỗ lực công tác để hoàn thành tốt nhiệm vụ được Đảng, Nhà nước và nhân dân giao phó. Ảnh: Phạm Thắng
Chủ tịch nước Võ Văn Thưởng khẳng định, kiên quyết đấu tranh phòng, chống tham nhũng, tiêu cực; hoàn thiện đồng bộ thể chế phát triển bền vững, xây dựng bộ máy nhà nước trong sạch, vững mạnh, cổ vũ tinh thần năng động, sáng tạo, dám nghĩ, dám làm vì lợi ích của nhân dân, đất nước.
Ông "trân trọng và ủng hộ" khát vọng vươn lên của mỗi người dân, tạo môi trường để mọi người, nhất là thế hệ trẻ được tiếp cận công bằng, minh bạch với những cơ hội phát triển và cống hiến cho đất nước.
Tân Chủ tịch nước "kiên trì, kiên quyết" bảo vệ vững chắc chủ quyền, toàn vẹn lãnh thổ quốc gia, giữ vững môi trường hòa bình, ổn định để phát triển đất nước; xây dựng lực lượng vũ trang nhân dân vững mạnh về mọi mặt, thế trận lòng dân, thế trận quốc phòng toàn dân và thế trận an ninh nhân dân vững chắc.
Cùng với đó, ông sẽ tích cực đóng góp cho hòa bình, hữu nghị, hợp tác và phát triển của khu vực và thế giới trên tinh thần Việt Nam là bạn, là đối tác tin cậy, thành viên tích cực, có trách nhiệm trong cộng đồng quốc tế.
"Tôi xin mượn câu thơ của nhà thơ Xuân Diệu mà tôi yêu thích từ thời trung học để nói thay lòng mình về cam kết của tôi với Quốc hội, đồng bào, chiến sĩ, cử tri của nước trong hành trình sắp tới: Tôi cùng xương thịt với nhân dân của tôi/ Cùng đổ mồ hôi, cùng sôi giọt máu/ Tôi sống với cuộc đời chiến đấu/ Của triệu người yêu dấu gian lao", tân Chủ tịch nước Võ Văn Thưởng nói.
Lãnh đạo Đảng, Nhà nước chúc mừng tân Chủ tịch nước Võ Văn Thưởng. Ảnh: Phạm Thắng
Hiến pháp 2013 quy định nhiệm vụ, quyền hạn của Chủ tịch nước, trong đó có công bố Hiến pháp, luật, pháp lệnh; đề nghị Quốc hội bầu, miễn nhiệm, bãi nhiệm Phó chủ tịch nước, Thủ tướng; căn cứ vào nghị quyết của Quốc hội, bổ nhiệm, miễn nhiệm, cách chức Phó thủ tướng, Bộ trưởng và thành viên khác của Chính phủ; đề nghị Quốc hội bầu, miễn nhiệm, bãi nhiệm Chánh án Tòa án nhân dân tối cao, Viện trưởng Viện kiểm sát nhân dân tối cao.
Bên cạnh đó, Chủ tịch nước quyết định đặc xá; quyết định tặng thưởng huân chương, huy chương, các giải thưởng nhà nước, danh hiệu vinh dự nhà nước; quyết định cho nhập quốc tịch, thôi quốc tịch, trở lại quốc tịch hoặc tước quốc tịch Việt Nam.
Chủ tịch nước thống lĩnh lực lượng vũ trang nhân dân, giữ chức Chủ tịch Hội đồng quốc phòng và an ninh; quyết định phong, thăng, giáng, tước quân hàm cấp tướng, chuẩn đô đốc, phó đô đốc, đô đốc hải quân; bổ nhiệm, miễn nhiệm, cách chức Tổng tham mưu trưởng, Chủ nhiệm Tổng cục chính trị Quân đội nhân dân Việt Nam.
Dự án đường 319 - cảng Phước An dài 5,8 km, khởi công năm 2022, do liên danh Công ty cổ phần đầu tư xây dựng Tuấn Lộc và Công ty cổ phần xây dựng hạ tầng Hải An làm chủ đầu tư, theo hình thức BOT, dự kiến hoàn thành vào quý 1/2024.
Để thực hiện tuyến đường, tỉnh Đồng Nai phải chuyển đổi mục đích sử dụng đất 35 ha rừng ngập mặn. Khi hoàn thành, đây được xem là tuyến đường đẹp xuyên qua những tán rừng xanh mướt.
Dự án đường 319 - cảng Phước An dài 5,8 km, khởi công năm 2022, do liên danh Công ty cổ phần đầu tư xây dựng Tuấn Lộc và Công ty cổ phần xây dựng hạ tầng Hải An làm chủ đầu tư, theo hình thức BOT, dự kiến hoàn thành vào quý 1/2024.
Để thực hiện tuyến đường, tỉnh Đồng Nai phải chuyển đổi mục đích sử dụng đất 35 ha rừng ngập mặn. Khi hoàn thành, đây được xem là tuyến đường đẹp xuyên qua những tán rừng xanh mướt.
Nhiều vụ cháy rác, phế liệu xảy ra liên tiếp tại TP HCM từ việc đốt rác vô ý của người dân khi trời nắng nóng đang tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn.
Chiều 28/2, bà Nguyễn Thị Ngọc, 47 tuổi, vội sắp xếp lại kho phế liệu rộng 50 m2 trong hẻm ở quốc lộ 1, phường Bình Hưng Hoà B, quận Bình Tân. Kho của bà Ngọc chỉ cách hiện trường vụ cháy bãi phế liệu ba hôm trước chừng 20 m. Khi cháy, khói lửa bốc lên ngùn ngụt khiến bà hoảng sợ vì lo cháy lan.
Rác, phế liệu chất thành từng đống lớn gần hiện trường vụ cháy bãi phế liệu trong hẻm quốc lộ 13, phường Bình Hưng Hoà, quận Bình Tân. Ảnh: Đình Văn
Vụ cháy được xác định do người dân đốt rác làm cháy lan sang một xe tải cũ, khiến một số nhà dân cũng ám khói đen. Xung quanh hiện trường, nhiều bao tải dựng phế liệu, rác chất thành núi xen kẻ nhà dân. "Cũng may cảnh sát dập kịp thời chứ không thì cháy kho và nhà tôi cũng không còn", bà Ngọc nói.
Theo bà Ngọc, khu vực này có nhiều cơ sở thu mua phế liệu từ lâu. Trong kho được dựng tạm bằng bạc nilon, cây gỗ của bà cũng chất đầy giấy vụn, chai nhựa, bìa cactong... nhưng không có bất kì thiết bị phòng cháy chữa cháy nào. Lý giải việc này, bà cho biết mỗi kg chai nhựa, giấy vụn có giá 2-5 nghìn đồng nên buộc phải thu mua số lượng lớn, tích trữ bán lại mới có lời.
Trong khi đó, để xây kho chứa kiên cố bà cần phải đầu tư số tiền lớn trong khi thu nhập từ công việc này lại không cao. Đề phòng sau vụ cháy, bà dự định sẽ cắt đường dây điện chiếu sáng để tránh chập điện, sắm thêm bình chữa cháy và bán phế liệu mỗi 2 ngày/ lần chứ không tích trữ.
Cách đó 10 km, túi ni lông, carton, xác động vật, hộp xốp, chai nhựa phế thải cũng chất đống xung quanh gần cầu Tham Lương, quận 12. Bên cạnh là nhiều đám lửa nghi ngút, toả khói mù mịt vào người đi xe máy. Theo hộ dân sống gần cầu, nhiều người đổ rác lén lút dưới chân cầu bốc mùi hôi thối nên ngày nào họ cũng phải thu gom đốt để giảm ô nhiễm. Trước đó, người dân từng đốt rác dưới chân cầu Rạch Lăng, quận Bình Thạnh hồi đầu tháng 2, gây cháy lớn làm bong tróc bêtông mặt dằm, làm kết cấu yếu đi.
Người dân đốt rác khiến khói toả mù mịt dưới chân cầu Tham Lương, quận 12, chiều 28/2. Ảnh: Đình Văn
Đại diện UBND phường Bình Hưng Hoà B (quận Bình Tân) cho biết, một số bãi đất trống, chân cầu trên địa bàn thường có nhiều người đổ trộm rác vào buổi đêm lâu dần thành bãi lớn. Ngoài ra, một số cơ sơ tập kết rác, phế liệu sau sản xuất để dọc đường cũng tiềm ẩn nguy cơ cháy nổ. Để hạn chế, phường sẽ thường xuyên nhắc nhở, đưa xe tải của môi trường đô thị để thu gom rác, phế liệu.
"Khi trời khô hanh thì một gạt tàn thuốc cũng có thể bén lửa ở các bãi rác lớn hoặc người dân có thói quen đốt rác buổi tối rồi đi ngủ cũng rất nguy hiểm", đại điện UBND phường này nói.
Theo thống kê của Cục PCCC (Bộ Công an), năm 2022 cả nước có hơn 1.700 cháy, nổ làm tử vong hơn 100 người. Số vụ hoả hoạn giảm so với năm trước đó nhưng thiệt hại lại tăng cao, trong đó có nhiều vụ cháy rất nghiêm trọng. Theo một lãnh đao Cục PCCC, hoả hoạn thường tăng rất cao vào mùa nắng nóng trong đó cháy phế liệu, bãi rác cũng chiếm tỉ lệ đáng kể.
Thói quen đốt rác, phế liệu rất nguy hiểm do đa số là vật liệu dễ bắt lửa như nhựa, múp xốp của sofa cũ, vải, giấy, lốp xe cũ khi cháy sẽ sinh ra nhiều khí độc CO, CO2 và lan rất nhanh. Chưa kể, lẫn trong rác thường có pin, ác quy hay mình gas mini cũ có thể gây nổ. Ngoài ra, các bãi rác, phế liệu thường cháy âm ỉ khi phát hiện đã bùng phát mạnh.
Kho phế liệu khoảng 1.000 m2 cháy ngùn ngụt, lửa lan sang hai căn nhà, uy hiếp khu dân cư ở xã An Phú Tây, huyện Bình Chánh, cuối năm 2022. Ảnh: Đình Văn
Những ngày gần đây, TP HCM liên tiếp xảy ra nhiều vụ cháy do đốt rác, cỏ, phế liệu, có ngày hơn chục vụ, chủ yếu ở nhiều quận, huyện vùng ven. Phòng Cảnh sát PCCC thành phố khuyến cáo người dân không tự ý đốt rác khi chưa thu gom, tạo khoảng cách an toàn, không được đốt rác, phế liệu vào buổi trưa hoặc lúc có gió lớn hay thiếu có sự giám sát.
Nghị định 167/2013 quy định, người tự ý đốt rác, chất thải tại khu dân cư, nơi công cộng sẽ bị phạt 1-2 triệu đồng.
Bộ ngành, địa phương khẩn trương kết nối với cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư để giải quyết thủ tục hành chính sau khi bỏ hộ khẩu giấy, Phó thủ tướng Trần Hồng Hà chỉ đạo.
Sáng 1/3, tại cuộc họp với một số bộ ngành, Phó thủ tướng Trần Hồng Hà yêu cầu việc kết nối với cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư phải hoàn thành giữa tháng 3, không được để tình trạng vì thủ tục mà ảnh hưởng quyền lợi người dân "dù chỉ một ngày, một giờ". Chính phủ sẽ xử lý địa phương làm ảnh hưởng quyền lợi người dân vì thủ tục liên quan đến bỏ sổ hộ khẩu, tạm trú giấy.
Từ đầu năm 2023, nhiều địa phương giải quyết tốt thủ tục hành chính cho công dân khi bãi bỏ quy định liên quan đến nộp, xuất trình sổ hộ khẩu, tạm trú giấy. Tuy nhiên, các bộ ngành chưa công bố thủ tục phải kết nối liên thông giữa cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư với cơ sở dữ liệu chuyên ngành. Phần mềm liên quan đến nhiều thủ tục còn mắc lỗi, khiến người dân lúng túng khi khai báo. Điều này khiến người dân gặp khó khăn khi giải quyết thủ tục hành chính liên quan đến bỏ sổ hộ khẩu, tạm trú giấy.
Chia sẻ với sự lúng túng của địa phương, ông Hà cho rằng nhiều vấn đề cần vừa làm vừa khắc phục như quá tải, dự báo chưa sát nhu cầu, năng lực hệ thống, đường truyền, hạ tầng lưu trữ, phát triển công cụ, phần mềm quản lý chuyên sâu và quản trị hệ thống, bảo mật. Vì vậy, nếu chỉ Bộ Công an hay Thông tin và Truyền thông sẽ không làm được.
Phó thủ tướng Trần Hồng Hà họp với các bộ ngành về thực hiện quy định liên quan đến bỏ sổ hộ khẩu, tạm trú giấy, sáng 1/3. Ảnh: Minh Khôi
Theo ông Hà, đây là vấn đề lớn, muốn làm được đòi hỏi sự chuyển động của các cơ quan. "Nhưng đến nay nhiều cơ quan ở Trung ương còn chậm rãi, chưa làm thì địa phương thực hiện sao được", ông nói và đề nghị làm rõ trách nhiệm của các cơ quan.
Theo báo cáo của Bộ Công an, có 39 thủ tục hành chính liên quan đên sổ hộ khẩu, tạm trú giấy, nhưng hiện mới có hai thủ tục của Tập đoàn Điện lực Việt Nam (Bộ Công Thương) đã công khai để thực hiện theo quy định của Chính phủ.
Đại diện Bộ Công an đề nghị các bộ ngành, địa phương khẩn trương rà soát, sửa đổi thông tư liên quan đến nộp, xuất trình sổ hộ khẩu, tạm trú giấy khi làm thủ tục hành chính; sửa phần mềm, xây dựng tài liệu hướng dẫn chi tiết.
"Không thể lùi thời hạn sử dụng thông tin công dân trong Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư khi thực hiện thủ tục hành chính, thay cho sổ hộ khẩu, tạm trú giấy", Thứ trưởng Công an Nguyễn Duy Ngọc nói. Ông đề nghị chọn một địa phương làm mẫu hoàn chỉnh trong việc cung cấp tất cả thủ tục hành chính, dịch vụ công mà không yêu cầu sổ hộ khẩu, tạm trú giấy.
Thứ trưởng Công an Nguyễn Duy Ngọc. Ảnh: Minh Khôi
Một ngày trước, Phó thủ tướng Trần Hồng Hà ký công điện chấn chỉnh các địa phương thực hiện chưa nghiêm Luật Cư trú và chỉ đạo của Chính phủ liên quan đến bỏ sổ hộ khẩu, tạm trú giấy, gây phiền hà cho người dân, doanh nghiệp.
Bốn ngày trước, Thủ tướng Phạm Minh Chính chỉ đạo các cơ quan không yêu cầu người dân cung cấp giấy xác nhận tình trạng cư trú và tăng cường khai thác thông tin cư trú từ Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư khi giải quyết thủ tục hành chính.
Theo khoản 3 Điều 38 Luật Cư trú, sổ hộ khẩu giấy chỉ được sử dụng và có giá trị như giấy tờ, tài liệu xác nhận về cư trú đến hết ngày 31/12/2022. Nghĩa là từ năm 2023, sổ hộ khẩu bản giấy chính thức bị "khai tử", thay vào đó nhà chức trách sẽ quản lý dân cư theo hình thức 4.0, tức "sổ hộ khẩu điện tử".
Khi không còn sổ hộ khẩu, người dân có thể khai thác thông tin cư trú trong Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư để thực hiện thủ tục hành chính, dịch vụ công. Trên hệ thống, mỗi người sẽ có một mã định danh cá nhân, trong đó có đầy đủ tên, tuổi, giới tính, ngày sinh, nơi sinh, quan hệ nhân thân.
Đà NẵngNgày 1/3, USESCO trao bằng công nhận ma nhai (văn tự khắc lên vách núi) tại Ngũ Hành Sơn là di sản tư liệu khu vực châu Á - Thái Bình Dương.
Lễ đón bằng công nhận bia ma nhai là di sản tư liệu thuộc chương trình Ký ức thế giới khu vực châu Á - Thái Bình, tổ chức ngay dưới chân danh thắng Ngũ Hành Sơn. Tại đây, có 78 văn bản bằng chữ Hán, chữ Nôm được khắc trên vách đá và hang động.
Ông Lê Trung Chinh, chủ tịch UBND TP Đà Nẵng (bìa phải), nhận bằng công nhận ma nhai là di sản tư liệu khu vực châu Á - Thái Bình Dương. Ảnh: Nguyễn Đông
Nhiều nhất là tại động Hoa Nghiêm và động Tàng Chơn, mỗi động có 20 ma nhai. Động Huyền Không lưu giữ 3 ma nhai, trong đó có ngự bút của vua Minh Mạng "Huyền Không Động". Hang Vân Nguyệt Cốc có 3 bia ma nhai ngự bút của vua Minh Mạng năm 1837, khắc ghi tên hang, động.
Thống kê có ba thể loại ma nhai, gồm bi ký Phật giáo thời chúa Nguyễn; ngự bút vua Minh Mạng và thơ đề của các đại thần, quan lại triều Nguyễn; bút tích của các hòa thượng, thiền sư, đạo sĩ. Nội dung đa dạng, hình thức độc đáo, cùng nhiều thể loại văn học, có niên đại trải dài từ nửa đầu thế kỷ 17 đến 20.
Bà Miki Nozawa, Trưởng ban Giáo dục, Văn phòng UNESCO tại Việt Nam, nói bộ sưu tập 78 ma nhai đã lưu giữ ký ức về sự giao lưu kinh tế, văn hóa, chính trị, xã hội giữa Việt Nam với các nước trên con đường hàng hải xuyên khu vực, cũng như vai trò của phụ nữ Việt Nam trong thế kỷ 17.
"Việc ghi danh ma nhai trong danh mục di sản tư liệu thuộc chương trình Ký ức thế giới khu vực châu Á - Thái Bình Dương là sự ghi nhận ý nghĩa, tầm vóc cấp khu vực của bộ sưu tập theo nhiều tiêu chí, như ý nghĩa lịch sử, tính độc đáo và tính xác thực, đồng thời có tính đến sự nhạy cảm về giới", bà Miki Nozawa nói.
Du khách tham quan, tìm hiểu về ma nhai tại động Tàng Chơn. Ảnh: Nguyễn Đông
Ông Hoàng Đạo Cương, Thứ trưởng Văn hóa Thể thao và Du lịch, cho biết bia ma nhai là các tác phẩm trên đá độc đáo ấn tượng, chiếm số lượng ít trong danh sách di sản tư liệu khu vực, thế giới và là đầu tiên ở Việt Nam. Việc công nhận bia ma nhai khởi đầu cho việc khai phá tiềm năng di sản tư liệu đặc biệt giá trị trong kho tàng di sản văn hóa Việt Nam.
Hiện, TP Đà Nẵng đã dập văn bia bằng giấy dó các tác phẩm ma nhai tại danh thắng Ngũ Hành Sơn để tổ chức triển lãm, giới thiệu rộng rãi đến người dân, du khách trong và ngoài nước. Bà Ngô Thị Kim Yến, Phó chủ tịch TP Đà Nẵng, cho biết thời gian tới thành phố sẽ kiểm tra, giám sát và bảo vệ nghiêm ngặt các ma nhai.
Ma nhai trên vách đá động Tàng Chơn. Ảnh: Nguyễn Đông
Đến nay, USESCO đã ghi danh 32 di sản của Việt Nam vào danh sách di sản khu vực và thế giới. Riêng di sản tư liệu, hiện có 3 di sản thế giới và 6 di sản châu Á - Thái Bình Dương. Bia ma nhai (Đà Nẵng) và bộ sưu tập văn bản Hán Nôm (Hà Tĩnh) được công nhận là di sản tư liệu khu vực châu Á - Thái Bình Dương, ngày 26/11/2022.
