Sơn LaÔtô 29 chỗ chở 17 người đi ăn cưới, khi đến huyện Thuận Châu thì rơi xuống vách núi khiến hai người chết, năm người bị thương, sáng 28/1.
Khoảng 8h30, ôtô biển Hà Nội chở 17 người đi trên quốc lộ 6 hướng từ TP Sơn La đến huyện Sông Mã, khi đi đến xã Cò Mạ, huyện Thuận Châu, thì rơi xuống vách núi cách mặt đường khoảng 10 m.
Tài xế và một hành khách tử vong tại chỗ, năm người khác bị thương nặng. Ôtô bẹp dúm, mảnh vỡ, vệt máu vương vãi trên mặt đường.
Chiếc xe khách gặp nạn. Ảnh: Xuân Hoa
Ông Quàng Văn Dũng, Chủ tịch UBND huyện Thuận Châu, cho biết năm người bị thương đang được sơ cứu để chuyển lên bệnh viện tuyến trên. Các hành khách trên xe là họ hàng đi từ TP Sơn La đến huyện Sông Mã để ăn cưới.
"Đoạn đường xảy ra tai nạn là khúc cua, chúng tôi đang nghi ngờ phanh xe có vấn đề. Nguyên nhân chính xác phải chờ cơ quan chức năng đang điều tra", ông Dũng nói.
Cù Lao Chàm có 8 hòn đảo, cách bờ biển Cửa Đại, TP Hội An 18 km, được UNESCO công nhận khu dự trữ sinh quyển. Nơi đây phân chia thành ba vùng chức năng, trong đó vùng lõi rộng 2.471 hecta thuộc khu bảo tồn biển Cù Lao Chàm, với đặc trưng là các hệ sinh thái rừng và biển như rạn san hô, thảm cỏ biển, rừng đặc dụng. Vùng đệm rộng 8.455 hecta và vùng chuyển tiếp 22.220 hecta.
Năm 1996, các rạn san hô ở Cù lao Chàm phân bố chủ yếu ở phía tây, tây nam đảo Hòn Lao và xung quanh các đảo nhỏ với tổng diện tích khoảng 165 hecta mặt nước có 135 loài san hô với 35 giống, trong đó có 6 loài lần đầu được tìm thấy ở vùng biển Việt Nam.
Thời điểm đó, các rạn san hô đều bị hư hại do đánh bắt hải sản, khai thác để trang trí, xây nhà, nung vôi làm vật liệu xây dựng. Cùng với tác động của thiên tai, san hô Cù lao Chàm suy giảm cả về diện tích và vẻ đẹp.
Thừa Thiên - HuếAnh Dương Ngọc Phước, 37 tuổi, giảng viên Đại học Nông lâm Huế, đã tạo nên các sân chơi công cộng cho cộng đồng từ nguồn phế liệu.
Sân chơi công cộng gần đây nhất được hình thành tháng 9/2022 ở làng Vân Quật Đông, xã Hương Phong, TP Huế. Trên diện tích gần 500 m2 có nhiều dụng cụ chơi cho trẻ như đu quay, bập bênh, ngựa lốp; xà đơn, xà kép cho thanh niên.
Anh Dương Ngọc Phước cùng chơi với trẻ ở không gian cộng đồng làng Vân Quật Đông. Ảnh: Võ Thạnh
Một năm trước, trong chuyến khảo sát về môi trường, anh Phước thấy trước đình làng Vân Quật Đông có khu đất trống chứa nhiều rác thải, nhìn rất nhếch nhác. Ý tưởng về sân chơi cho cộng đồng được anh ấp ủ và lên kế hoạch.
Xác định sân chơi phải gắn kết cộng đồng, thân thiện với môi trường, anh Phước đã sử dụng vật liệu tái chế như lốp ôtô cũ để làm dụng cụ chơi cho trẻ em; tre, gỗ cũ làm dụng cụ thể dục thể thao. Thấy nhóm anh Phước tạo sân chơi cho dân làng, người dân Vân Quật Đông đã chung tay san mặt bằng, dọn dẹp vệ sinh, trồng thêm cây xanh tạo bóng mát.
Anh Phước cho biết, khi lên ý tưởng anh muốn cộng đồng dân cư là những người thụ hưởng. Điểm xây dựng mô hình phải có đông dân. Nguồn kinh phí được anh huy động từ các tổ chức bảo vệ môi trường và đóng góp từ người dân. "Để tạo một sân chơi phải trải qua nhiều phiên làm việc với các cộng đồng địa phương. Khó khăn lớn nhất là thuyết phục người dân cùng tham gia với mục tiêu bảo vệ sinh thái, môi trường", anh Phước nói.
Trẻ em thích thú vui chơi ở không gian cộng đồng. Ảnh: Võ Thạnh
Từ mô hình không gian cộng đồng ở xã Hương Phong được người dân ủng hộ, anh Phước và cộng sự đã tạo thêm hai không gian cộng đồng ở phường Phú Hậu và phường Hương Vinh. Điểm chung của chúng là sử dụng vật liệu tái chế, thân thiện môi trường. Các điểm được chọn đều là khu đất công cộng chưa được trao quyền quản lý, điểm nóng về rác thải, nơi tập kết rác của dân cư xung quanh.
Mục tiêu của anh Phước là hình thành thêm nhiều không gian cộng đồng ở những đình làng của xã vùng sâu. Từ không gian cộng đồng này sẽ giúp người dân hiểu và có ý thức bảo vệ môi trường sinh thái, tạo môi trường sống trong lành, giảm rác thải nhựa.
"Mong ước của tôi là mỗi địa phương đều có sân chơi, không gian công cộng cho cộng đồng, đặc biệt là trẻ em. Hiện nay, nhiều trẻ em trong các khu dân cư thiếu sân chơi đúng nghĩa khi tốc độ đô thị hóa nhanh", anh Phước nói.
Không gian cộng đồng ở làng Vân Quật Đông. Ảnh: Võ Thạnh
Ông Trần Viết Chức, Chủ tịch UBND xã Hương Phong, đánh giá kể từ khi đưa vào hoạt động, không gian cộng đồng ở làng Vân Quật Đông đã gắn kết người dân, giúp chính quyền tuyên truyền bảo vệ môi trường, không gian sống.
"Hàng ngày đi qua không gian cộng đồng thấy các cháu nhỏ chơi đu quay hay ngồi chơi bập bênh tôi rất vui. Mong muốn của chính quyền xã là cùng với anh Phước nhân rộng không gian cộng đồng ở các làng khác để người dân có chỗ tập thể dục sáng, cháu nhỏ chơi đùa an toàn", ông Chức nói.
Trước đó năm 2019, anh Phước cùng với người dân hình thành làng bích họa Ngư Mỹ Thạnh tại xã Quảng Lợi, huyện Quảng Điền. Các bức họa trên tường nhà dân thể hiện hoạt động bảo vệ môi trường, đánh bắt thủy hải sản của ngư dân địa phương.
Làng Ngư Mỹ Thạnh sau đó được nhiều du khách tìm đến tham quan, trải nghiệm hoạt động đánh bắt trên phá Tam Giang. Nhờ đó, dân làng nhận thức rõ hơn về giá trị tài nguyên, bảo vệ tốt hơn nguồn lợi đầm phá.
Kon TumKhi sâm Ngọc Linh đậu quả, những con chuột rình mò trong đêm đến ăn và cắn phá "quốc bảo", khiến người trồng sâm mở nhiều cuộc săn lùng.
Sâm Ngọc Linh ở huyện Tu Mơ Rông là dược liệu quý hiếm, được trồng ở độ cao hơn 2.000 m, dưới tán rừng già. Đầu năm, cây sâm đâm chồi sau thời gian ngủ đông, từ tháng 4-8 mới ra hoa, kết hạt. Để chống trộm, người dân đặt bẫy chông khắp cánh rừng cùng nhiều lớp rào bảo vệ. Điều người trồng sâm lo ngại nhất là đám chuột lẩn khuất trong đêm, rình mò ăn quả, thậm chí gặm nhấm cả củ sâm.
Con chuột "ăn trộm" sâm Ngọc Linh bị bắt. Ảnh: Trần Hoá
Sáng tinh mơ của ngày cuối năm 2022, dưới tán rừng rậm, nhóm thanh niên mang từng bó bẫy chuột, phăng phăng hướng lên vườn sâm. Trên đường đi, một người trong nhóm phát hiện con chuột chạy vào hốc cây cổ thụ, cả nhóm xúm lại bắt được "kẻ trộm" trong vài phút.
Vác trên vai hơn 30 bẫy kẹp, A Ngôm, 38 tuổi, trưởng thôn Đăk Dơn, xã Măng Ri, kể từ xưa người Xơ Đăng nơi đây biết đến công dụng sâm Ngọc Linh. Họ thường lên rừng hái sâm về ngâm rượu, làm thuốc... Tám năm trước, hàng chục hộ dân tại thôn Đăk Dơn, xã Măng Ri, xin làm công nhân tại các công ty trồng sâm trên địa bàn. Đến nay, hơn 72 hộ tham gia chăm sóc, bảo vệ nguồn giống sâm. Họ dựng trại cách vườn sâm khoảng 2 km, chia làm ba tổ, mỗi tổ 13 người.
Bên cạnh nhận lương 4 triệu đồng một tháng, hằng năm bà con đồng bào Xê Đăng được cấp cho mỗi hộ 100 hạt sâm, nhằm duy trì nòi giống. Số sâm này người dân trồng chung trong một khu vườn bí mật và cắt cử người trông coi.
Anh Ngôm nhớ lại lúc đi tuần tra bảo vệ vườn sâm, mọi người trong tổ phát hoảng vì những gốc sâm cứ héo dần, một số cây không còn củ. Ban đầu người dân nghi ngờ ai đó phá hoại, họ lùng sục khắp cánh rừng nhưng không tìm được dấu vết. Mãi về sau, một người chứng kiến chuột đang ăn củ sâm.
Từ tháng 4 đến tháng 8, sâm Ngọc Linh bắt đầu ra quả, là lúc lũ chuột tìm cách phá hoại. Ảnh: Trần Hoá
Kể từ đó, ngoài đặt bẫy chông, dân địa phương hằng đêm cầm nỏ và bẫy đi săn chuột. Những loại bẫy này không cần dùng mồi mà đặt ở lối mòn hoặc gốc cây cổ thụ, khi chuột đi qua bẫy sập xuống. Tuy nhiên, loài chuột rất tinh khôn, khi con đi trước mắc bẫy, những con đi sau sẽ né, tìm đường khác.
Mỗi đêm nhóm thợ săn bắt được 40-50 con, rồi chia đều cho mỗi người đem về nhà để dành. Riêng phần đuôi họ cắt bán cho các công ty sâm với giá 10.000 đồng một cái, mục đích hạn chế tình trạng chuột phá hoại sâm.
"Loài chuột quý tộc có màu xám vàng, con to nhất nặng tới ba lạng. Chuột sau khi bắt sẽ được chế biến, làm món ăn trong các dịp lễ lớn như Tết Nguyên đán, lễ mừng lúa mới, đãi khách quý thăm nhà", A Ngôm nói và cho biết người Xơ Đăng thường nấu thịt chuột với rau dớ (một loại cây mọc ở bìa rừng có vị chua).
Đứng trên vườn sâm 5 năm tuổi, rộng hai sào, anh A Chung, 42 tuổi, ở làng Đăk Dơn, đội trưởng bảo vệ vườn sâm cho biết, muốn trồng sâm Ngọc Linh chỉ có cách ươm từ hạt. Cả vườn sâm rộng hàng trăm ha mỗi năm chỉ thu hoạch vài chục kg hạt. Thế nhưng đến mùa trổ hạt, lũ chuột lại đu lên cây sâm, ngồi gặm nhấm hàng trăm hạt một lúc.
Theo A Chung, một kg sâm Ngọc Linh 5 năm tuổi giá gần 200 triệu đồng, giá trị phụ thuộc vào độ tuổi của sâm. Sâm quý nên các chủ vườn phải canh giữ ngày đêm, nhưng họ vẫn sợ nhất loài chuột vì chỉ cần lơ đễnh một đêm có thể tổn thất cả chục triệu đồng.
Vườn sâm Ngọc Linh của công ty ở huyện Tu Mơ Rông. Ảnh: Trần Hoá
Đến hết năm 2022, tỉnh Kon Tum đã trồng gần 6.600 ha cây dược liệu, riêng sâm Ngọc Linh trên 1.740 ha. Bên cạnh mở rộng diện tích, Kon Tum tổ chức nhiều hoạt động quảng bá, xúc tiến thương mại, bước đầu hình thành các phiên chợ dược liệu ngay tại vùng trồng, tăng thu nhập cho nông dân Xơ Đăng.
Theo ông Võ Trung Mạnh, Chủ tịch UBND huyện Tu Mơ Rông, từ cây dược liệu, năm 2022 nhiều người dân huyện Tu Mơ Rông đã có thu nhập cao, hộ nghèo giảm. Huyện đang nỗ lực để kinh tế dược liệu mang lại thu nhập tốt, nâng cao đời sống người Xơ Đăng vốn chiếm trên 95% dân số ở địa bàn.
Trước đó, tháng 9/2018 Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc trong chuyến công tác tại Kon Tum đã gọi sâm Ngọc Linh là "quốc bảo" và đề nghị đưa loại cây trồng này thành "quốc kế dân sinh".
Theo một số tài liệu, thân, rễ và củ sâm Ngọc Linh Việt Nam chứa 52 hợp chất saponin có tính kháng khuẩn, kháng ung thư, axit béo... Trong đó một nửa (26) hợp chất saponin có ở sâm Triều Tiên, sâm Mỹ, sâm Nhật, sâm Trung Quốc; còn lại 26 hợp chất saponin cấu trúc mới, không có trong các loại sâm khác.
Lãnh đạo Chính phủ yêu cầu Hà Nội, Bắc Ninh, Hưng Yên đồng loạt khởi công xây dựng vành đai 4 vào tháng 6, phấn đấu hoàn thành dự án giữa năm 2025.
Sáng 27/1, Thủ tướng Phạm Minh Chính kiểm tra thực địa dự án vành đai 4 vùng Thủ đô tại nút giao với đại lộ Thăng Long thuộc xã Song Phương, huyện Hoài Đức, TP Hà Nội.
Nêu thực trạng Hà Nội cuối năm và đầu năm đều xảy ra tắc đường, ngay chiều mùng 1 Tết đã ùn tắc, Thủ tướng cho rằng xây dựng vành đai 4 sẽ giải tỏa lưu lượng ôtô vào trung tâm, tạo ra không gian phát triển mới với các khu công nghiệp, khu đô thị mới, đồng thời khai thác quỹ đất hiệu quả hơn.
"Tinh thần là làm ngày làm đêm, tranh thủ thời tiết thuận lợi và người dân ủng hộ để giải phóng mặt bằng nhanh chóng", Thủ tướng nói, yêu cầu Hà Nội, Bắc Ninh, Hưng Yên - nơi có vành đai 4 đi qua, nhanh chóng hoàn tất việc chuẩn bị để khởi công ở cả ba địa phương. Các nút giao trên tuyến đường phải được thiết kế là những điểm nhấn về cảnh quan, góp phần phát triển du lịch.
Thủ tướng Phạm Minh Chính cùng lãnh đạo Hà Nội, Hưng Yên, Bắc Ninh tại khu vực vành đai 4 giao với đại lộ Thăng Long, sáng 27/1. Ảnh: Hoàng Phong
Hiện nay, các hạng mục công việc như báo cáo đánh giá tác động môi trường, báo cáo nghiên cứu khả thi... được ba tỉnh, thành đáp ứng tiến độ. Việc giải phóng mặt bằng cũng được nỗ lực thực hiện để khởi công dự án vào tháng 6.
Trong đó, TP Hà Nội đã phê duyệt chỉ giới đường đỏ và cắm mốc giải phóng mặt bằng toàn bộ đoạn tuyến dài 58,2 km. Các quận, huyện đã lập xong phương án giải phóng mặt bằng tổng thể, xác định vị trí khu tái định cư và thành lập Hội đồng giải phóng mặt bằng, tái định cư. Thành phố cũng đã di chuyển gần 5.000 ngôi mộ, đạt hơn 40%.
Hưng Yên hoàn thành cắm mốc giải phóng mặt bằng và bàn giao cho UBND các huyện Văn Giang, Khoái Châu, Yên Mỹ, Văn Lâm. Tỉnh đã hoàn thành trích lục bản đồ địa chính và đang rà soát, quy chủ đối với đất nông nghiệp và đất ở. Đến nay, các huyện đã di chuyển được 526/3.311 ngôi mộ.
Bắc Ninh đã giao huyện Thuận Thành, Gia Bình, Quế Võ, TP Bắc Ninh bồi thường, hỗ trợ, tái định cư và cho phép áp dụng chỉ định thầu, ủy quyền thực hiện một số nội dung khi triển khai bồi thường, hỗ trợ, tái định cư để giải phóng mặt bằng. Các địa phương trên đã thành lập Hội đồng bồi thường, hỗ trợ, tái định cư, đang thực hiện thủ tục giải phóng mặt bằng. Tỉnh Bắc Ninh chưa có phương án bố trí nguồn vốn bồi thường, hỗ trợ để phục vụ di chuyển mồ mả.
Thủ tướng Phạm Minh Chính trò truyện với người dân có diện tích hoa màu phải giải phóng mặt bằng xây dựng vành đai 4. Ảnh: Hoàng Phong
Do dự án đi qua 3 tỉnh, thành phố, phát sinh một số khó khăn nên ba địa phương đề xuất cho phép lập, điều chỉnh quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất, vừa thiết kế, vừa thi công cải tạo, chỉnh trang các nghĩa trang hiện có trong các thôn, xã, phường để phục vụ di chuyển mộ trong phạm vi thu hồi đất giải phóng mặt bằng dự án; cho phép chỉ định thầu các dự án cải tạo, mở rộng, xây mới nghĩa trang.
Ba địa phương cũng đề nghị Chính phủ chấp thuận cho phép vừa lập, điều chỉnh quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất, vừa thiết kế, thi công đối các công trình xây dựng khu tái định cư phục vụ giải phóng mặt bằng; được phép phân giai đoạn, hạng mục đầu tư để thiết kế theo từng giai đoạn, từng hạng mục phục vụ thi công trên cơ sở đảm bảo đồng bộ cho toàn công trình, phù hợp với khối lượng di dời, giải phóng mặt bằng của dự án...
Thủ tướng Phạm Minh Chính chỉ đạo Văn phòng Chính phủ phối hợp với các bộ, ngành, dưới sự chỉ đạo của Phó thủ tướng Trần Hồng Hà, giải quyết ngay các đề xuất nói trên theo thẩm quyền. Vấn đề nào vượt thẩm quyền thì báo cáo cấp trên để xem xét, quyết định. Thủ tướng yêu cầu các cơ quan nhanh chóng chuẩn bị, làm sớm nhất có thể, tránh giấy tờ, thủ tục phiền hà, kéo dài thời gian.
Nút giao vành đai 4 với đại lộ Thăng Long là nút giao liên thông khác mức. Nguồn: Viện quy hoạch xây dựng Hà Nội
Tháng 6/2022, Quốc hội thông qua nghị quyết về chủ trương đầu tư dự án xây dựng vành đai 4 vùng Thủ đô. Tuyến đường dài 112,8 km, chia làm 7 dự án thành phần, đi qua Hà Nội, Hưng Yên, Bắc Ninh; nhu cầu sử dụng đất hơn 1.300 ha. Khi đưa vào khai thác, tuyến đường sẽ áp dụng thu phí tự động không dừng.
Sơ bộ tổng mức đầu tư của dự án là 85.800 tỷ đồng. Nguồn ngân sách nhà nước giai đoạn 2021-2025 là 41.860 tỷ đồng, bao gồm hơn 19.380 tỷ đồng từ nguồn vốn ngân sách Trung ương trong kế hoạch đầu tư công trung hạn giai đoạn 2021-2025. Nguồn vốn ngân sách địa phương là hơn 22.470 tỷ đồng (Hà Nội hơn 19.470; Hưng Yên 1.000; Bắc Ninh 2.000).
Nguồn ngân sách nhà nước giai đoạn 2026-2030 hơn 14.500 tỷ đồng, bao gồm 8.790 tỷ đồng từ nguồn vốn ngân sách trung ương; nguồn vốn ngân sách địa phương là hơn 5.710 tỷ đồng. Vốn do nhà đầu tư thu xếp hơn 29.440 tỷ đồng.
Dự án chuẩn bị đầu tư, thực hiện từ năm 2022, khởi công tháng 6/2023, cơ bản hoàn thành năm 2026 và đưa vào khai thác từ năm 2027.
Chủ đầu tư một dự án resort Nha Trang sẽ trả lại 5 biệt thự tại khu di tích lầu Bảo Đại xây dựng cách đây 100 năm để tỉnh Khánh Hoà tôn tạo, bảo tồn.
Thông tin được Chủ tịch UBND tỉnh Khánh Hoà Nguyễn Tấn Tuân cho biết vào chiều 26/1. Sau Tết Nguyên đán, tỉnh sẽ tiếp nhận công trình, giao Sở Văn hoá Thể thao lập dự án tôn tạo.
Một căn biệt thự được chủ đầu tư làm văn phòng hoạt động hồi năm 2019. Ảnh: An Toàn
Khu biệt thự lầu Bảo Đại gồm 5 căn nhà cổ tên là Xương Rồng, Bông Sứ, Bông Giấy, Phượng Vĩ và Cây Bàng, nằm trên núi Cảnh Long, phường Vĩnh Nguyên, TP Nha Trang, do người Pháp xây năm 1923, làm nơi ở cho các nhà hải dương học. Từ năm 1940 đến 1945, hoàng đế Bảo Ðại thường tới đây nghỉ dưỡng nên mang tên vị vua cuối cùng của Việt Nam. Tháng 10/1995, các toà nhà này được công nhận "Di tích lịch sử văn hóa và danh lam thắng cảnh"
Tháng 8/2013, Chủ tịch UBND tỉnh Khánh Hòa ban hành quyết định phê duyệt quy hoạch chi tiết và điều chỉnh cục bộ quy hoạch sử dụng đất khu di tích lầu Bảo Đại. Chính quyền giao 13,6 ha đất (gồm 8,9 ha đất di tích Lầu Bảo Đại và núi Cảnh Long; còn lại là diện tích mặt biển danh thắng quốc gia vịnh Nha Trang) cho Công ty cổ phần đầu tư Khánh Hà (thuộc tập đoàn Hà Đô) thực hiện dự án kinh doanh Bảo Đại resort Nha Trang.
Cả năm biệt thự cổ nói trên đều thuộc sở hữu của dự án Bảo Đại resort Nha Trang và doanh nghiệp sẽ cải tạo để cho thuê, phục vụ kinh doanh du lịch. Các khu vực còn lại thuộc dự án sẽ được xây thêm nhà hàng, trung tâm hội nghị, bến du thuyền, khách sạn cho thuê, 36 biệt thự để bán. Quá trình triển khai, dự án xảy ra nhiều vi phạm, bị thanh tra Sở Xây dựng xử phạt hành chính, đình chỉ thi công từ năm 2017 cho đến nay.
Cùng với việc trả lại 5 biệt thự cổ, chủ đầu tư mong muốn tỉnh xem xét, sớm phê duyệt phương án điều chỉnh quy hoạch xây dựng dự án, do việc đình chỉ thi công nhiều năm khiến doanh nghiệp thiệt hại.
Một biển báo vừa mới lắp đặt ở nút giao với đường không ưu tiên. Khi toàn tuyến đi vào hoạt động vào năm 2024 sẽ kết nối các tuyến giao thông chính như: ĐT 746, ĐT 741, ĐT 750, ĐH 502.
Ngoài ra theo đề xuất Bộ Giao thông Vận tải, tuyến đường này sẽ kết nối đường Bình Phước để kết nối Vành đai 4 đi cảng Cái Mép Thị Vải và sân bay quốc tế Long Thành.
