Tây NinhTừ vùng đất từng được xem là “thủ phủ” ngựa đua với hàng nghìn con nức tiếng cả nước, khi trường đua đóng cửa, nghề luyện “chiến mã” ở Đức Hòa dần mai một.
Những sáng cận Tết, ông Huỳnh Văn Lào, 54 tuổi, đạp xe dắt bầy ngựa 15 con ra bãi cỏ cạnh nhà ở xã Mỹ Hạnh, huyện Đức Hòa cũ, nay thuộc Tây Ninh. Đàn ngựa được chia làm hai nhóm. Những con ngựa lai, thuần tính của gia đình được thả gặm cỏ, chỉ buộc bằng dây dù. Nhóm ngựa đua giống ngoại cao lớn, đánh số riêng, được nuôi trong khu đất rộng rào lưới B40. Phần lớn số này do chủ ở TP HCM gửi chăm sóc, nhờ ông làm "bảo mẫu".
Gia đình ông Lào gắn bó với nghề nuôi ngựa đua từ khi người Pháp xây dựng Trường đua Phú Thọ năm 1932. Lúc đó, vùng Đức Hòa cách trường hơn 30 km trở thành một trong những nơi nuôi ngựa lâu đời, chuyên cung cấp "chiến mã" cho đường đua. Người dân lai tạo ngựa bản địa nhỏ con, dẻo dai với giống nhập từ Anh, Pháp, Mỹ to lớn, tạo nên dòng ngựa đua từng vang danh.
Ông Huỳnh Văn Lào dắt hai con ngựa nhập chủ gửi nhờ chăm sóc ra bãi cỏ. Ảnh: Hoàng Nam
Sau năm 1975, trường đua đóng cửa, số hộ nuôi ngựa giảm mạnh. Đến năm 1989, nơi này hoạt động trở lại với tên Câu lạc bộ thể thao Phú Thọ, kéo theo sự hồi sinh của làng ngựa.
Sinh ra trong gia đình ba đời nuôi ngựa, ông Lào lớn lên giữa chuồng trại. Những cú ngã, vết cắn, đá là chuyện thường ngày. Khoảng 13-14 tuổi, ông đã là nài ngựa có tiếng, nhiều lần đạt giải ở các tụ điểm địa phương. Khi trường đua mở cửa lại, ông tiếp tục là gương mặt quen thuộc trên đường đua.
Trong ký ức của ông, thời hoàng kim nhất là những năm 1989-1990. Ngựa hay khắp nơi đổ về, khán đài chật kín. "Hầu như tuần nào tôi cũng có giải nhất, nhì", ông nhớ. Khi ấy, giá trị ngựa tính theo thành tích. Một con ngựa đoạt nhiều giải có giá hơn 20 cây vàng. Nhờ nghề này, gia đình ông mua thêm đất, mở rộng sản xuất.
Cả làng Đức Hòa thời đó nhà nhà nuôi ngựa. Sáng sớm hay chiều muộn, nài dắt ngựa "quần chân" trên đường, tiếng vó và bụi tung mù mịt. Ngựa không chỉ là sinh kế mà còn là niềm tự hào.
Thế nhưng, những năm sau đó trường đua hoạt động cầm chừng và đến 2011 chính thức đóng cửa. Hàng trăm gia đình phải giải nghệ, chỉ còn hơn chục hộ bám trụ. Gia đình ông Lào chuyển hướng nuôi ngựa cảnh, ngựa thuần chủng bán cho khu du lịch hoặc người chơi có điều kiện. Nhiều chủ ở TP HCM gửi ngựa nhờ chăm sóc với giá 5 triệu đồng mỗi con mỗi tháng.
Nuôi ngựa đua hay ngựa cảnh đều công phu. Ngựa mang thai gần một năm, sinh xong phải nuôi thêm ít nhất 5 tháng mới bán. Con đạt chuẩn cần chân thẳng, móng đứng, ngực nở, lông mượt, tai thuôn, cằm rộng. Ngựa con giá 50-70 triệu đồng; ngựa trưởng thành 100-200 triệu đồng, cao gấp nhiều lần ngựa cỏ. Khách mua đa số là người khá giả, chuộng sự độc lạ.
Ngựa sung sức để đua nhất ở tuổi 6-7; nếu chăm sóc tốt có thể sống hơn 20 năm. Do thông minh và gắn bó với chủ, khi già yếu chúng thường được chôn cất tử tế.
Ông Hà Văn Nở ghìm cương con ngựa Rubi chuẩn bị phối giống cho ngựa khách. Ảnh: Hoàng Nam
Cách đó 4 km, ông Hà Văn Nở, 66 tuổi, cũng duy trì trại ngựa rộng hơn 1.000 m2. Ông từng sống ở TP HCM, 15 năm trước về quê Đức Hoà mở trại vì đam mê. Nhưng chỉ vài tháng sau, trường đua đóng cửa, đàn ngựa dần thu hẹp còn 3-4 con, chủ yếu là ngựa thuần chủng Mỹ.
Theo ông Nở, ngựa cỏ bản địa nặng 200-300 kg, dễ nuôi, có thể cột ngoài bãi cả ngày. Ngựa nhập cao gần 1,8 m, nặng gấp đôi, phải thả bãi rộng và tránh nắng vì không chịu được nóng. Từ khi mới sinh, ngựa đã phải tập cột dây, 5-6 tháng đeo hàm thiếc để quen dần.
Ông từng mua ngựa cái giống Mỹ tại Thái Lan, chi phí phối giống khoảng 22.000 USD. Sau ba năm, ngựa sinh ba con nhưng chỉ một con đực sống sót. Mỗi ngày, một con ăn 20-30 kg cỏ tươi cùng thức ăn bổ sung. Ông từng mất ngựa giống vì cắt nhầm cỏ độc.
Vài tháng trước, ông bán ngựa cái thuần chủng giá gần 300 triệu đồng, nay trại chỉ còn ngựa đực Rubi để phối giống, giá 5 triệu đồng mỗi lần. "Nuôi để giữ giống và đỡ nhớ nghề, chứ hiệu quả kinh tế không còn", ông nói.
Gần trưa, ông Huỳnh Văn Lào lùa đàn ngựa về chuồng. Những con từng có tên, có "giấy khai sinh" nay chỉ được gọi theo màu lông. Trước đây, vài tháng trại bán 5-7 con; nay cả năm chỉ 1-2 con, chủ yếu nuôi thuê. Hai con trai ông không theo nghề.
"Chắc đến đời tôi là hết nghề nuôi ngựa đua", ông Lào nói, nhìn đàn ngựa thong thả gặm cỏ trên vùng đất từng vang tiếng vó câu một thời.
Hoàng Nam
new action movies 2016 - new horror movies 2016 - new sci fi movies 2016 - new comedy movies 2016 - new martial arts movies - new drama movies - new adventure movies - new romance movies 2016
No comments:
Post a Comment